ETPC: Polska naruszyła Konwencję. Chodzi o powołania sędziowskie z 2008 r.

ETPC rozpatrywał skargę asesorów sądowych, którym ówczesny prezydent Lech Kaczyński odmówił w 2008 r. powołań na stanowiska sędziowskie. Skargę w tej sprawie złożyli Aleksandra Sobczyńska, Adrian Klepacz i Rafał Brukiewicz.

Sędziowie odwoływali się do art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, uważając, że sądy w Polsce odmówiły wysłuchania ich argumentów dotyczących tamtej decyzji. 

Zobacz wideo Premier mówiąc o likwidacji europejskiej konwencji praw człowieka, naśladuje Putina

Łącznie sześciu skarżących

Skarżącymi jest sześciu obywateli polskich. W grupie znajdywało się: troje asesorów sądowych, dwoje sędziów i jeden prokurator. Wszyscy ubiegali się o wolne stanowiska sędziowskie w szeregu sądów pierwszej i drugiej instancji.

Sprawa trojga asesorów sięga lat 2005-2006, kiedy po ukończeniu trzyletniego szkolenia troje aplikantów złożyło wnioski o powołanie na wolne stanowiska sędziowskie w sądach pierwszej instancji - informuje ETPC w komunikacie dotyczącym wyroku.

Kandydatury zostały zaakceptowane przez zgromadzenie ogólne sędziów oraz Krajową Radę Sądownictwa (wtedy jeszcze przed reformą, powoływaną przez środowisko sędziowskie). Powołania odmówił jednak ówczesny prezydent Lech Kaczyński w nieuzasadnionej decyzji opublikowanej w Dzienniku Ustaw w styczniu 2008 r. 

Sędziowie złożyli skargę w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który w październiku 2012 r. orzekł, że sprawa nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych, ale Trybunału Konstytucyjnego. Z kolei TK odmówił rozpatrzenia skarg. 

Sprawa dotyczy też Andrzeja Dudy

Sprawa drugiej trójki skarżących sięga z kolei odmowy z 2026 r. za czasów prezydentury Andrzeja Dudy. Skarżący zwrócili się do ETPC po wyczerpaniu ścieżki odwoławczej w Polsce. Skarżący zarzucali również Dudzie naruszenie art. 8 Konwencji, który stanowi o prawie do ochrony prywatności, argumentując, że odmowa powołania zniszczyła ich kariery zawodowe.