Przez lata żyliśmy w błędzie. Te popularne mity o polskiej przyrodzie to zwykłe bzdury

Czy wiesz, że koncepcja samca alfa u wilków została całkowicie obalona, a mchy wcale nie wskazują wyłącznie północy? Nasza wiedza o świecie natury jest pełna zakorzenionych mitów, dlatego czas rozprawić się z najpopularniejszymi z nich i odkryć, jak bezwzględna, a zarazem fascynująca bywa prawdziwa przyroda.

Popularny koncept samca alfa, czyli najsilniejszego osobnika w grupie, który samodzielnie wywalczył sobie dominującą pozycję przywódcy, jest… zwykłym mitem. (fot. Arterra / Getty Images)

Tekst ukazał się w Magazynie Zero#1.

Czy wiesz, jak naprawdę wygląda świerszcz? Które drzewo jest najstarsze w Polsce? Wierzysz, że samiec komara to ten duży, długonogi owad, który często wlatuje nam do domu? Mitów o świecie przyrody jest tak wiele, że postanowiliśmy rozprawić się z tymi najczęściej powielanymi. Sprawdźcie, czy dzięcioły naprawdę leczą drzewa, a pająki w naszym kraju nie są jadowite.

Samiec alfa

Popularny koncept samca alfa, czyli najsilniejszego osobnika w grupie, który samodzielnie wywalczył sobie dominującą pozycję przywódcy, jest… zwykłym mitem. Albo jeszcze gorzej. Sam termin został spopularyzowany w latach 70. m.in. za sprawą publikacji słynnego badacza wilków, Davida Mecha i wkrótce zaczął żyć własnym życiem, bo choć początkowo odnosił się tylko do hierarchii w grupach tych zwierząt, to chętnie zaczęto używać go także w stosunku do ludzi. Jak się jednak po czasie okazało, błędnie, co po latach stwierdził również… David Mech, a dziś sam walczy z koncepcją, którą wprowadził do popkultury.

Problem polega na tym, że oparto ją w całości na obserwacjach relacji wilków trzymanych w niewoli. Obce sobie zwierzęta, zamknięte w ciasnych wybiegach (a dla wilka przecież wszędzie ciasno!) cechowała stosunkowo duża agresja i konkurencja, którą wygrywały najsilniejsze osobniki. Badania prowadzone na wilkach żyjących w naturze przyniosły jednak nieoczekiwane efekty – słynne „watahy" okazały się być po prostu… rodzinami. Młodszemu i starszemu potomstwu zgodnie przewodzą wilcza matka i ojciec. I właściwie nie istnieje zaobserwowane w niewoli zjawisko walki o pozycję i przywództwo. Wilki, gdy dorastają, odchodzą w poszukiwaniu własnego terytorium, na którym będą mogły założyć rodzinę. Słynny samiec alfa występuje więc tylko wśród zniewolonych wilków, a w naturze prawdziwą wartość przedstawia rodzina i współpraca!