Ziemia ma mini-księżyc. Chińczycy sfotografowali wyjątkową asteroidę

Sonda zbliżyła się do asteroidy na odległość około 20 km. Zdjęcie wykonano drugiego lipca 2026 r. i pokazuje mały, wydłużony skalny obiekt o nieregularnym kształcie. Jest to pierwszy raz w historii, kiedy naukowcy zobaczyli z tak bliskiej odległości ciało tego typu. Dotychczas Kamoʻoalewa obserwowano jedynie z Ziemi lub z dużych odległości za pomocą teleskopów, więc nowe zdjęcie dostarcza zupełnie nowych informacji wizualnych.

Quasi-satelita to specjalny rodzaj obiektu, który krąży wokół Słońca w podobnym tempie co Ziemia. Dzięki temu przez długi czas pozostaje w jej względnie bliskim sąsiedztwie, choć nie jest związany grawitacyjnie z naszą planetą tak jak prawdziwy księżyc. W przypadku Kamoʻoalewa odległość od Ziemi waha się zwykle między około dziewięcioma a dwudziestoma pięcioma milionami kilometrów. Tego typu obiekty są rzadkie i bardzo cenne dla nauki, ponieważ pozwalają lepiej zrozumieć dynamikę Układu Słonecznego oraz pochodzenie małych ciał niebieskich.

Zbadać wyjątkowy obiekt

Sonda Tianwen-2 to pierwsza chińska misja, której głównym celem jest pobranie próbek z asteroidy i ich bezpieczny powrót na Ziemię. Wystrzelono ją 28 lub 29 maja 2025 r. z kosmodromu Xichang w południowo-zachodnich Chinach za pomocą rakiety Long March 3B. Po starcie pojazd natychmiast wszedł na trajektorię ucieczkową z okolic Ziemi i rozpoczął wielomiesięczną podróż w kierunku asteroidy.

Podróż trwała około czterystu dni. W tym czasie sonda pokonała dystans rzędu miliarda kilometrów. Tak długa droga wymagała precyzyjnego planowania trajektorii oraz kilkukrotnych korekt kursu przy użyciu silników napędu elektrycznego, które wykorzystują energię słoneczną. Dzięki temu pojazd mógł oszczędzać paliwo i utrzymywać stabilny kurs przez wiele miesięcy.

Na początku czerwca 2026 r. sonda wykonała kluczowy manewr silnikowy, który pozwolił jej zbliżyć się do Kamoʻoalewa. W lipcu 2026 r. pojazd dotarł w pobliże asteroidy i rozpoczął fazę zbliżania się do niej. Obecnie Tianwen-2 znajduje się już na pozycji umożliwiającej prowadzenie pierwszych obserwacji naukowych i przygotowania do kolejnych etapów misji.

Asteroida Kamoʻoalewa

Asteroida Kamoʻoalewa, znana również pod oznaczeniem 2016 HO3, została odkryta w 2016 r. podczas przeglądu nieba prowadzonego przez teleskop Pan-STARRS na Hawajach. Jest to jeden z niewielu znanych obiektów określanych mianem quasi-satelitów Ziemi. Tego typu ciała niebieskie poruszają się wokół Słońca w rytmie zbliżonym do ruchu naszej planety, dzięki czemu przez wiele lat pozostają w jej względnie bliskim sąsiedztwie, choć formalnie nie krążą wokół Ziemi jak zwykłe księżyce.

Na podstawie zdjęcia wykonanego przez sondę Tianwen-2 oraz wcześniejszych obserwacji z teleskopu Jamesa Webba naukowcy szacują, że średnica Kamoʻoalewa wynosi obecnie około 20 do 30 metrów. Obiekt ma nieregularny, wydłużony kształt i bardzo szybko się obraca — pełny obrót wokół własnej osi trwa zaledwie około 28 minut. Taka szybka rotacja jest typowa dla małych asteroid i wpływa na to, jak rozkładają się na niej siły oraz jak zachowuje się jej powierzchnia.

Pochodzenie Kamoʻoalewa wciąż pozostaje przedmiotem badań i dyskusji. Jedna z hipotez zakłada, że może być odłamkiem Księżyca wyrzuconym w przestrzeń w wyniku dawnego uderzenia dużego meteorytu. Inne teorie wskazują na możliwość, że obiekt pochodzi z głównego pasa asteroid między Marsem a Jowiszem i został przechwycony przez oddziaływanie grawitacyjne Ziemi. Rozstrzygnięcie tej kwestii będzie możliwe dopiero po analizie próbek, które sonda ma pobrać w przyszłości.

Dalsze planyTianwen-2

Głównym zadaniem sondy Tianwen-2 po dotarciu do asteroidy jest przeprowadzenie serii szczegółowych obserwacji naukowych. Pojazd będzie stopniowo obniżał wysokość lotu nad powierzchnią Kamoʻoalewa, zaczynając od około 20 kilometrów, a następnie schodząc na wysokości rzędu kilku kilometrów, kilkuset metrów i ostatecznie nawet kilkudziesięciu metrów. Dzięki temu naukowcy uzyskają dokładne dane na temat kształtu, składu powierzchni oraz struktury wewnętrznej obiektu.

Po fazie obserwacji sonda przystąpi do pobrania próbek. Misja przewiduje kilka możliwych metod pobrania materiału. Jedna z nich polega na krótkim dotknięciu powierzchni i szybkim odlocie. Inna metoda zakłada przycumowanie do asteroidy i pobranie zarówno materiału z powierzchni, jak i z nieco głębszych warstw. Trzecia opcja to zawisanie nad powierzchnią i użycie ramienia robotycznego do zebrania regolitu. Wybór ostatecznej techniki będzie zależał od wyników pierwszych obserwacji i oceny warunków na asteroidzie.

Po zebraniu próbek sonda Tianwen-2 powróci w okolice Ziemi w 2027 r. W trakcie przelotu obok naszej planety wyśle na Ziemię specjalną kapsułę z pobranym materiałem, która wejdzie w atmosferę i wyląduje w wyznaczonym miejscu. Po oddzieleniu kapsuły sonda nie zakończy swojej pracy. Kontynuuje ona lot i ma dotrzeć do komety 311P/PanSTARRS, gdzie przeprowadzi dodatkowe badania tego interesującego obiektu z głównego pasa asteroid.