PiS zaskarżyło własną ustawę o sędziach. Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie

, PAP

12 maja 2026, 13:43

Po raz pierwszy TK zajął się wnioskiem posłów PiS 17 marca. Wtedy odroczył rozprawę i poprosił Karola Nawrockiego o pisemne stanowisko. Jeden z zarzutów dotyczył kompetencji prezydenta w zakresie przyjmowania ślubowania od sędziów TK.

Fot. Adam Stępień / Agencja Wyborcza.pl

Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał wniosek we wtorek, 12 maja, w pięcioosobowym składzie. Rozprawie przewodniczył prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski, a jej sprawozdawcą był wiceprezes TK Bartłomiej Sochański. W składzie znaleźli się też sędziowie Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski.

Trybunał orzekł, że art. 4., ust. 1 ustawy o statusie sędziów jest niezgodny z konstytucją w zakresie, w jakim nakłada na prezydenta obowiązek przyjęcia ślubowania od osoby wybranej przez Sejm. W przypadku pozostałych elementów wniosku posłów PiS TK umorzył postępowanie. Zdanie odrębne do wyroku zgłosili sędziowie Rafał Wojciechowski i Jarosław Wyrembak.

Zobacz wideo Dziwne ślubowanie sędziów TK. "Ale nie ma prezydenta!"

Ustawa o wyborze sędziów Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm

Posłowie Prawa i Sprawiedliwości zaskarżyli przepisy odnoszące się do procedury wyboru sędziów TK przez Sejm. Chodzi o ustawę z 2016 roku, uchwaloną w czasach rządów PiS. Wnioskodawcy stwierdzili, że zasada ciągłości kadencji sędziów TK wyklucza "kumulowanie" się początku kadencji kilkorga sędziów Trybunału, w szczególności "w taki sposób i w takim celu, by zapewnić określoną, jednolitą większość orzeczniczą Trybunału na kolejne pełne dziewięć lat".

Ponadto - jak argumentowali - doprowadzenie do wyboru większości sędziów jednocześnie może prowadzić do ryzyka, służącego uczynieniu z TK "instrumentu blokowania rozstrzygnięć normatywnych demokratycznej większości we wszelkich sferach regulacji prawnych".

Jakie przepisy zaskarżyło PiS?

Pierwszy z zaskarżonych przez posłów PiS przepisów z ustawy o statusie sędziów TK stanowi, że "sędziego Trybunału wybiera Sejm", "kadencja sędziego trwa 9 lat", a "zasady wyboru i związane z tym terminy procedowania określa Regulamin Sejmu". Zakwestionowano go w zakresie, w jakim przyznaje on Sejmowi "kompetencję do regulowania w uchwale (...) zasad oraz trybu zgłaszania kandydata oraz wyboru sędziego TK". Jak wskazano, procedura zgłaszania kandydatów powinna być "w sposób pełny i transparentny uregulowana w ustawie", a nie jak obecnie przez Regulamin Sejmu.

Zaskarżony został także przepis, który mówi, że "osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta RP ślubowanie". Zaskarżono go w zakresie, w jakim "nakłada na Prezydenta RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm RP nawet w sytuacji występowania obiektywnych wątpliwości co do okoliczności towarzyszących wyborowi, a wręcz w przypadku wyboru dokonanego na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, do 'odebrania' ślubowania".

Stanowisko Kancelarii Prezydenta

Pismo z KPRP ws. przepisów zaskarżonych przez PiS wpłynęło do TK w drugiej połowie kwietnia. "W obecnym stanie sprawy właściwe jest powstrzymanie się od przedstawienia stanowiska, które mogłoby zostać odczytane jako dodatkowy element bieżącego sporu politycznego. Intencją Pana Prezydenta nie jest bowiem wzmacnianie napięcia wokół postępowania przed Trybunałem, lecz przeciwnie - umożliwienie Trybunałowi Konstytucyjnemu prowadzenia jego prac w warunkach możliwie największej autonomii i koncentracji na meritum sprawy" - czytamy w dokumencie podpisanym przez szefa Kancelarii Prezydenta Zbigniewa Boguckiego.

Spór ws. nowych sędziów TK

W tle tej sprawy jest spór o powołanie sześciorga nowych sędziów Trybunału, których Sejm wybrał 13 marca. Na zaproszenie Nawrockiego na początku kwietnia dwoje wybranych przez Sejm sędziów złożyło ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. Przedstawiciele KPRP mówili wówczas, że sytuacja czworga pozostałych jest analizowana, gdyż według prezydenckiej kancelarii w Sejmie doszło do błędów.

9 kwietnia podczas uroczystości w sejmowej Sali Kolumnowej tych czworo sędziów złożyło ślubowanie z formułą, że robią to "wobec prezydenta"; ślubowanie ponownie złożyło też dwoje sędziów TK, którzy już wcześniej zrobili to w obecności prezydenta. Następnie wszyscy przekazali pisemne roty ślubowań wobec Nawrockiego na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta.

Dwoje sędziów, czyli Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska, tego samego dnia objęło urzędy w TK. Prezes Święczkowski powiedział, że cztery pozostałe osoby - Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda i Anna Korwin-Piotrowska - nie objęły urzędów, bo wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie "wobec prezydenta". Krystian Markiewicz poinformował, że on i troje pozostałych sędziów złożyli pismo do prezesa TK z wnioskiem o umożliwienie wykonywania im obowiązków służbowych.

Redagowała Kamila Cieślik