ONZ: W kolonii karnej na Białorusi stosowane są tortury. Przebywa w niej Andrzej Poczobut

ONZ: W kolonii karnej na Białorusi stosowane są tortury. Przebywa w niej Andrzej Poczobut

, PAP

20 kwietnia 2026, 17:28

Eksperci ONZ wyrazili ogromne zaniepokojenie "głęboko zatrważającymi" warunkami w kolonii karnej w Nowopołocku na północy Białorusi. Od 2023 roku przebywa w niej Andrzej Poczobut, dziennikarz, korespondent "Wyborczej" i działacz Związku Polaków na Białorusi.

Fot. Rafał Malko / Agencja Wyborcza.pl

- Informacje, jakie otrzymaliśmy, mówią o głęboko zatrważających praktykach przetrzymywania, mogących stanowić poważne naruszenie prawa międzynarodowego - oceniło 17 ekspertów Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Przedstawiciele ONZ podkreślili, że więźniowie w tej kolonii karnej po próbach samobójczych bywają zamykani na długi czas w karcerze, poddawani sankcjom dyscyplinarnym i karom cielesnym, a za składanie skarg odmawia im się podstawowej opieki medycznej. Według tych doniesień osadzeni mają być też dręczeni.

W oświadczeniu zwrócono szczególną uwagę na przypadek dziennikarza i blogera Ihara Łosika, który od czerwca 2022 r. do września 2025 r. był przetrzymywany po wyroku motywowanym politycznie w areszcie w Mińsku oraz właśnie w kolonii karnej w Nowopołocku.

Był on jednym z 52 więźniów politycznych, których władze białoruskie zwolniły we wrześniu 2025 r. w ramach ocieplania stosunków ze Stanami Zjednoczonymi.

Eksperci podkreślili, że Łosik był na długi czas zamykany w karcerze w bardzo trudnych warunkach i odmawiano mu kontaktu z rodziną i adwokatem. Dwukrotnie próbował popełnić samobójstwo.

- Fakt, że więźniów karze się za próby samobójcze zamiast zapewnić im pilną pomoc psychologiczną i medyczną, jest głęboko niepokojący - zaznaczyli eksperci. Podkreślili też, że w 2023 r. zmarł podczas odbywania kary starszy mężczyzna z problemami zdrowotnymi, który został umieszczony w karcerze bez właściwej opieki zdrowotnej.

W osobnym oświadczeniu grupa niezależnych ekspertów ONZ, analizujących sytuację w sferze praw człowieka na Białorusi, "ostro potępiła" decyzję rządu białoruskiego o "unieważnieniu paszportów" osób, które były więzione z przyczyn politycznych i które przymusowo wydalono z kraju po uwolnieniu w 2025 i 2026 r.

Zobacz wideo Kobosko o wyroku ws. Poczobuta: Niestety mówiąc brutalnie, Polska niewiele może dla niego zrobić

W Nowopołocku jest więziony Andrzej Poczobut 

Według centrum praw człowieka "Wiasna" na Białorusi jest obecnie 1100 więźniów politycznych. Wśród nich jest Andrzej Poczobut, który więziony jest właśnie w kolonii w Nowopołocku.

- Andrzej przebywa w niej od 2023 w roku. Większość czasu spędził w karcerze - mówi Bartosz T. Wieliński, zastępca redaktora naczelnego "Wyborczej". Przypomina, że Poczobut jest odcięty od kontaktu z otoczeniem oraz ma ograniczoną opiekę lekarską.

Andrzej Poczobut - dziennikarz, korespondent "Wyborczej" i działacz Związku Polaków na Białorusi - w marcu 2021 roku został zatrzymany, a w 2023 roku skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Według białoruskich władz "podżegał do nienawiści narodowościowej" i "propagował ekstremizm", w rzeczywistości dokumentował historię polskiej mniejszości i wykonywał dziennikarskie obowiązki. 

- 16 kwietnia Andrzej Poczobut skończył 53 lata - przypomina Bartosz T. Wieliński. - Dostaliśmy niedawno sygnał od jednego ze współwięźniów, z którym widywali się na spacerniaku.– Trzyma się niewiarygodnie dobrze – napisał. Cóż, uwierzę, gdy Andrzeja zobaczę - dodał.

Redagował Jan Latała