Mieszkanie bez klimatyzacji trzyma ciepło jak termos. Ratownik: tego nie rób

Upał wiąże się z wieloma zagrożeniami Źródło zdj. gł.: Shutterstock Przygotowanie do upałów warto rozpocząć zanim nadejdą. O co należy zadbać?

Wietrzenie mieszkania należy przeprowadzać tylko rano, wieczorem lub nocą. Ekspert wskazuje, co może dać ulgę w ciągu dnia.

Lekarz przypomina, że oprócz pomieszczenia warto chłodzić ciało. W jaki sposób?

Korzystanie z klimatyzacji może przysporzyć problemów zdrowotnych, dlatego warto zwrócić uwagę na pewne zasady.

Podczas fali upałów mieszkanie bez klimatyzacji może nagrzewać się jak termos i trzymać ciepło przez wiele godzin, także nocą. Nie wystarczy więc "jakoś to przeczekać" - trzeba ograniczyć napływ gorąca, rozsądnie korzystać z wentylatora i chłodzić ciało tak, by zmniejszyć ryzyko przegrzania. Jak to robić bezpiecznie, wyjaśnia w rozmowie z tvn24.pl dr n. med. i n. o zdr. Michał Kucap, krajowy ekspert ds. ratownictwa medycznego.

Jak zaznacza, przygotowanie do upału powinno zacząć się zanim temperatura w mieszkaniu stanie się nieznośna. - O fali upałów zwykle wiemy z wyprzedzeniem: z prognoz, komunikatów i alertów. Dlatego warto potraktować je poważnie i przygotować się wcześniej: mieć w domu wodę, doustne elektrolity, lekkie jedzenie, owoce i warzywa. Przyda się też termometr pokojowy i zwykły spryskiwacz z wodą - mówi.

41 stopni w wyliczeniach modeli. Niewykluczone pobicie rekordu

Jak wietrzyć mieszkanie w czasie upału?

Pierwsza zasada: w czasie największego upału nie wietrzymy mieszkania. - Jeśli na zewnątrz jest cieplej niż w środku, szeroko otwarte okna mogą pogorszyć sytuację. Do pomieszczeń wpada wtedy gorące powietrze, a ciepło kumulują ściany, podłogi, meble - przypomina ekspert. I dodaje, że najlepiej wietrzyć wcześnie rano, późnym wieczorem albo nocą, gdy temperatura na zewnątrz spada.

W dzień najskuteczniej działają osłony zewnętrzne: rolety, markizy, żaluzje, okiennice. Zatrzymują promieniowanie słoneczne zanim przejdzie przez szybę. - Jeśli ich nie ma, warto użyć tego, co jest dostępne: jasnych zasłon, rolet wewnętrznych albo osłon, które odbijają ciepło. Podobne rozwiązania stosuje się w samochodach czy kamperach - podpowiada dr Kucap.

Tych rzeczy absolutnie nie rób

Gdy powietrze w mieszkaniu jest suche i ciężkie, ulgę mogą dać także wilgotne tkaniny: ręcznik czy prześcieradło . Nie schłodzą pokoju jak klimatyzator, ale mogą zmienić temperaturę odczuwalną. - Takie babcine metody nie zawsze są złe. Wilgotne tkaniny mogą zmienić odczuwanie temperatury w pomieszczeniu, dlatego warto je wykorzystywać, jeśli w mieszkaniu jest bardzo gorąco - mówi ratownik.

Znaczenie ma również to, co w domu dodatkowo produkuje ciepło. - Piekarnik, płyta kuchenna, suszarka, żelazko, mocne oświetlenie, komputer czy telewizor mogą podnosić temperaturę w pomieszczeniu. W zwykły dzień nie robi to dużej różnicy, ale w czasie fali upałów każdy dodatkowy zysk ciepła pogarsza warunki. Dlatego lepiej gotować rano, wybierać prostsze posiłki, ograniczyć pieczenie i nie planować prac domowych wymagających wysokiej temperatury - radzi ekspert.

Czy wentylator chłodzi mieszkanie?

Wentylator może przynieść ulgę, ale nie działa jak klimatyzacja . Nie obniża temperatury w pokoju i nie schłodzi pustego pomieszczenia "na później". Wprawia powietrze w ruch, dzięki czemu pot szybciej paruje ze skóry, a organizm może łatwiej oddawać ciepło.

"Science Alert" przypomina badanie opublikowane w 2021 roku w "The Lancet Planetary Health”, które porządkuje dyskusję o wentylatorach. Przez lata często powtarzano, by nie używać ich przy temperaturze powyżej 35 stopni Celsjusza, bo mogą przyspieszać nagrzewanie ciała. Autorzy badania pokazali jednak, że sprawa jest bardziej złożona: znaczenie ma nie tylko temperatura, ale też wilgotność powietrza, wiek, stan zdrowia i zdolność organizmu do pocenia się. Jeśli jest bardzo gorąco, powietrze jest skrajnie suche albo bardzo wilgotne, a organizm nie oddaje skutecznie ciepła, wentylator może poprawiać komfort, ale nie musi chronić przed przegrzaniem.

Co pić, jeść i nosić w upał? Lekarze wskazują

• Wentylator może pomagać wtedy, gdy ruch powietrza ułatwia parowanie potu ze skóry. Lepszym rozwiązaniem są dziś urządzenia z funkcją zraszania albo zwykły spryskiwacz, bo chłodna mgiełka dodatkowo schładza skórę - tłumaczy dr Kucap. Dotyczy to szczególnie seniorów, osób przewlekle chorych i pacjentów przyjmujących leki wpływające na pocenie, ciśnienie, nawodnienie albo pracę serca.

Warto kontrolować też temperaturę w pokoju. - Z zaleceń opartych na wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że w dzień podczas upałów temperatura w mieszkaniu nie powinna przekraczać 32 stopni Celsjusza - wskazuje ekspert.

Jak schłodzić ciało w czasie upału?

Gdy mieszkanie jest już nagrzane, nie zawsze da się szybko obniżyć temperaturę. Można za to pomóc ciału lepiej znieść upał: chłodnym prysznicem, wilgotnym ręcznikiem, spryskaniem skóry wodą albo okładami.

Lodowaty prysznic - choć może kusić - nie jest jednak dobrym rozwiązaniem ! - Gwałtowna zmiana temperatury może być dla organizmu zbyt silnym bodźcem. Dotyczy to m.in. nerwu błędnego, którego pobudzenie może prowadzić do zwolnienia akcji serca, a w konsekwencji nawet do utraty przytomności. Dlatego po przegrzaniu nie powinniśmy nagle wchodzić pod lodowaty prysznic. Woda powinna być początkowo zbliżona do temperatury ciała, tylko nieco chłodniejsza, a dopiero później można ją stopniowo obniżać. Nigdy gwałtownie - mówi dr Kucap.

To trudne dni dla seniorów. Jak im pomóc?

Podobna ostrożność jest potrzebna przy okładach. Chłodny ręcznik albo kompres żelowy można przykładać tam, gdzie duże naczynia krwionośne przebiegają stosunkowo płytko, m.in. na szyję, kark, okolice pach, pachwin, nadgarstki albo zgięcia łokciowe. Bardzo zimny kompres, zwłaszcza taki wyjęty z lodówki albo zamrażarki, nie powinien trafiać bezpośrednio na skórę. - Trzeba owinąć go cienką bawełnianą tkaniną, koszulką albo ręcznikiem. Najlepiej zaczynać od szyi, karku i okolic głowy. Doły pachowe też mogą pomóc w obniżaniu temperatury, ale wszystko trzeba robić ostrożnie i stopniowo - zaznacza ekspert.

Granica między chłodzeniem a wychłodzeniem nie zawsze jest oczywista. Sygnałem ostrzegawczym są dreszcze. - Informują, że organizm ma problem z utrzymaniem właściwej temperatury. Jeśli pojawiają się u osoby, która przebywa w upale i nie była intensywnie chłodzona, a do tego dochodzą mroczki przed oczami, osłabienie czy bóle mięśniowo-stawowe, może to świadczyć o przegrzaniu i wymaga reakcji. Jeśli natomiast dreszcze występują po długim chłodnym prysznicu, zimnych okładach i nawiewie wentylatora, to znak, że chłodzenie mogło być zbyt intensywne i trzeba je przerwać - mówi ratownik medyczny.

Jak uniknąć odwodnienia podczas upałów?

Wysoka temperatura przyspiesza utratę wody z organizmu także wtedy, gdy zostajemy w mieszkaniu. Przy intensywnym poceniu tracimy nie tylko płyny, ale też elektrolity, dlatego picie dopiero wtedy, gdy pojawia się silne pragnienie, może być spóźnioną reakcją. Dotyczy to zwłaszcza seniorów, dzieci i osób przewlekle chorych. - Oprócz chłodzenia mieszkania i ciała trzeba pamiętać, żeby pod ręką była woda i żeby pić ją regularnie, zanim pojawią się objawy odwodnienia - podkreśla dr Kucap.

"To jak wsadzić je do piekarnika". Jak chronić dziecko przed upałami

Przypomnijmy: do objawów odwodnienia należą m.in. suchość w ustach, silne pragnienie, ciemny mocz, zawroty głowy, ból głowy, osłabienie, przyspieszone tętno i senność. Więcej o tym, jak nawadniać organizm w czasie upałów, pisaliśmy tutaj.

Jak bezpiecznie używać klimatyzacji podczas upału?

Szczęśliwi posiadacze klimatyzacji też powinni zachować ostrożność . Urządzenie może bardzo pomóc w czasie upału, ale tylko wtedy, gdy jest sprawne, czyste i używane rozsądnie. - W pierwszej kolejności trzeba dbać o przeglądy i odgrzybianie klimatyzacji. Równie ważne jest to, żeby nie obniżać temperatury gwałtownie. Jeśli ustawimy w pomieszczeniu 16 stopni, a potem wyjdziemy na zewnątrz, gdzie jest ponad 30 stopni, będzie to bardzo źle działało na organizm - mówi dr Kucap.

W tych godzinach wyłącz klimatyzację. Operator tłumaczy

Jak wyjaśnia ekspert, częste przechodzenie z mocno schłodzonego pomieszczenia na upał może odbić się przede wszystkim na drogach oddechowych. - Osoby, które często zmieniają temperaturę: ciepło, zimno, ciepło, zimno, częściej mają problemy z układem oddechowym. Mogą pojawiać się infekcje, zapalenie gardła, krtani czy strun głosowych. Dlatego korzystajmy z klimatyzacji, ale pilnujmy różnicy temperatur - podkreśla ratownik medyczny.

Czytaj cały artykuł u źródła — TVN24