Rząd zrobi drugie podejście do podatku od firm paliwowych

Projekt wróci do wykazu prac rządu

W przyszłym tygodniu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów powinien trafić projekt nowej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych – dowiedział się portal WysokieNapiecie.pl z dwóch źródeł rządowych.

Projekt przygotuje Ministerstwo Finansów, ale założenia oraz dane potrzebne do jego opracowania dostarczy Ministerstwo Energii.

Poprzednią ustawę zablokował prezydent

Przypomnijmy, że parlament już raz uchwalił ustawę o podatku nadzwyczajnym od firm paliwowych. Miał on objąć zyski branży związane ze wzrostem cen ropy po ataku USA na Iran. Około 75 proc. wpływów z podatku miało pochodzić z Orlenu.

Konstrukcja podatku była nietypowa dla polskiego systemu prawnego – miał on objąć de facto różnicę między marżami z 2025 i 2026 r., a jego stawka miała wynieść 60 proc.

Ustawa miała sfinansować program „Ceny Paliw Niżej”, który zamroził ceny benzyny i diesla wiosną.

Prezydent jednak nie podpisał ustawy, lecz skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego.

Trzy główne zarzuty

Prezydent podał kilka powodów skierowania ustawy do TK. W praktyce pokrywały się one z większością uwag prywatnych firm z branży paliwowej, które również wskazywały na niezgodność ustawy z konstytucją. (Orlen zgłosił jedynie kilka uwag technicznych).

Pierwszy zarzut dotyczył działania prawa wstecz. Choć ustawa miała wejść w życie 1 sierpnia, obejmowała zyski osiągnięte już od 1 marca, czyli po ataku USA i Izraela na Iran.

Drugim była procedura legislacyjna. Ustawa została uchwalona w ciągu kilku dni, jednak formalnie nie skierowano jej do Sejmu w trybie pilnym, którego konstytucja zakazuje dla ustaw podatkowych. Zdaniem prezydenta oznaczało to obejście prawa.

Trzeci zarzut dotyczył konstrukcji podatku, który miał obejmować zarówno rzeczywiste, jak i potencjalne przychody, mimo że rzeczywisty poziom zysków spółek nie był jeszcze znany.

Rząd spróbuje ponownie

Sprawa wpisuje się w szerszy problem jakości stanowienia prawa. W ostatnich latach podobne kontrowersje budziły m.in. podatek od nadmiarowych zysków firm energetycznych z 2022 r. oraz wsteczne opodatkowanie Jastrzębskiej Spółki Węglowej.

Rząd nie zamierza jednak rezygnować z projektu. Według naszych informacji zależy mu na około 4 mld zł dodatkowych wpływów do budżetu.

Jak nieoficjalnie ustaliliśmy, nowa ustawa ma uwzględniać przynajmniej część zastrzeżeń prezydenta. Projekt nie będzie procedowany w przyspieszonym tempie, a przed jego przyjęciem mają zostać przeprowadzone pełne konsultacje publiczne. Sama konstrukcja podatku ma pozostać zbliżona do pierwotnej propozycji, choć nie zapadły jeszcze ostateczne decyzje.

Aby ustawa mogła wejść w życie od przyszłego roku, zgodnie z orzecznictwem TK powinna zostać opublikowana w Dzienniku Ustaw najpóźniej do 30 listopada.

Czytaj cały artykuł u źródła — WysokieNapiecie.pl