Wiek emerytalny idzie w Polsce w górę do 68 lat. Tej zmiany nie spodziewał się nikt

Dla jednych to sposób na podreperowanie domowego budżetu, dla innych – szansa na zachowanie aktywności i relacji społecznych. W obliczu niskich emerytur i rosnących kosztów życia coraz więcej Polaków po osiągnięciu wieku emerytalnego decyduje się pozostać na rynku pracy. Czy mamy do czynienia z trwałym trendem?

Czy w Polsce mamy do czynienia z narastającym zjawiskiem pracujących emerytów? Wskazuje na to z przywoływany przez tvn24.pl raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Jak wynika z opracowania, wzrost zatrudnienia seniorów był wyższy niż w pozostałych grupach wieku, przy czym w najmłodszej kategorii wiekowej, czyli wśród osób w wieku 15-24 lata, odnotowano spadek zatrudnienia o 2,4 proc.

Gdzie pracuje najwięcej emerytów

Okazuje się, że aż 57 proc. proc. wszystkich aktywnych zawodowo seniorów pracuje w mikrofirmach, czyli liczących do 9 pracowników. Z czego to wynika? Zdaniem autorów raportu, wiele osób w wieku emerytalnym prowadzi własną działalność gospodarczą lub wspiera rodzinne biznesy w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Z kolei w największych firmach zatrudniających powyżej 1000 pracowników odsetek pracujących seniorów wynosi już tylko ok. 6,7 proc.

Wszystkiemu winna demografia

• Jak to określił PIE w "tradycyjnych sektorach gospodarki" - w handlu i w przemyśle zatrudnionych jest odpowiednio 14,1 proc. oraz 12,7 pracowników powyżej 65 roku życia. Z kolei w ochronie zdrowia pracuje 11,7 proc. seniorów, w edukacji - 10,4 proc., a w rolnictwie - 8,6 proc.

Z opracowania wynika, że rosnący udział osób w wieku powyżej 65 roku życia na polskim rynku pracy wynika między innymi ze zmian demograficznych. - Trwający od wielu lat spadek liczby urodzin objawia się na rynku pracy m.in. tym, że roczniki wchodzące na rynek pracy są średnio rzecz biorąc dwa razy mniej liczne niż roczniki nabywające prawa emerytalne – wyjaśniają autorzy opracowania.

Czy już można mówić o stałej tendencji?

W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba pracujących emerytów wzrosła o prawie 53 proc. – wynika z kolei najnowszego raportu ZUS, o którym pisała „Rzeczpospolita”. Pod koniec 2025 roku aż 879,5 tys. osób posiadających ustalone prawo do emerytury było objętych ubezpieczeniem zdrowotnym z innego tytułu niż samo świadczenie emerytalne.

Jednocześnie za 552,7 tys. seniorów odprowadzano również składki emerytalne i rentowe. Różnica pomiędzy tymi grupami wynika najprawdopodobniej z faktu, że część emerytów prowadzi własną działalność gospodarczą. - To zapewne osoby na działalności gospodarczej, ponieważ emeryt prowadzący swój biznes opłaca z tego tytułu jedynie składkę zdrowotną — podaje dziennik.

Dla porównania, dziesięć lat wcześniej skala zjawiska była znacznie mniejsza. Pod koniec 2015 roku liczba emerytów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym z innego tytułu wynosiła 575,4 tys., natomiast składki emerytalne i rentowe odprowadzano za 371,9 tys. osób. To oznacza, że w ciągu dekady liczba pracujących emerytów wzrosła o 52,9 proc.

Pracują, choć wcale nie chcą

Rosnąca liczba seniorów pozostających na rynku pracy nie wszystkich jednak cieszy. Łukasz Kozłowski z Federacja Przedsiębiorców Polskich zwraca uwagę, że zjawisko dorabiania do emerytury może być w dłuższej perspektywie niepokojące. – Krótkoterminowo dorabianie do emerytury wydaje się bardzo atrakcyjne, ponieważ uzyskuje się dochód z dwóch źródeł. Sytuacja materialna takiej osoby staje się więc obiektywnie bardzo korzystna – mówi ekspert.

I dodaje, że problem pojawia się później, kiedy dalsza praca przestaje być możliwa.– Problem pojawia się jednak w momencie, gdy kończy się możliwość dalszej pracy, bo osiągamy wiek, w którym aktywność zawodowa przestaje być możliwa. Wtedy zostaje już tylko jeden dochód – emerytura i okazuje się, że jest ona niska – podkreśla Łukasz Kozłowski.

Jaki jest średni wiek pracujących emerytów?

Jak zauważa „Rzeczpospolita”, średni wiek pracujących emerytów wynosi obecnie około 68 lat. To z kolei ponownie uruchamia dyskusję o wieku emerytalnym w Polsce, choć temat od lat pozostaje politycznie bardzo niewygodny.

Zdaniem Łukasza Kozłowskiego dane pokazują, że debata o wydłużeniu aktywności zawodowej prędzej czy później będzie musiała wrócić. – Po cofnięciu poprzedniej reformy temat ten stał się politycznym tabu. Mimo że z matematycznego i ekonomicznego punktu widzenia argumenty za zmianami wydają się racjonalne, to nikt na poważnie nie próbuje nawet rozpoczynać tej dyskusji i zapewne przez kolejne lata się to nie zmieni – mów w rozmowie z dziennikiem ekspert.

Na razie jednak politycy unikają rozmów o podniesieniu wieku emerytalnego, mimo że liczby pokazują wyraźnie: Polacy pracują coraz dłużej, często nie dlatego, że chcą, ale dlatego, że po prostu muszą.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu

Czytaj cały artykuł u źródła — Prawo Gospodarka Gazeta Prawna (gnews)