Sztuka współczesna w pięciu lokalizacjach. Poznaj bliżej GCSW

Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej stoi na dwóch silnych fundamentach – Gdańskiej Galerii Miejskiej i Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia .

Połączenie instytucji znacząco zwiększa dostępną przestrzeń wystawienniczą – łącznie to aż 900 mkw . Jak podkreśla dyrektor Marta Kołacz , tworzy to ośrodek o może nie największej skali, ale za to z wielkimi ambicjami. Miejsce mocno osadzone historycznie i lokalnie, które aspiruje do miana instytucji prężnie reprezentującej Gdańsk na międzynarodowej scenie kulturalnej. Jednocześnie – wbrew obawom sceptyków – kontynuuje ono dorobek i kultywuje idee swoich poprzedników.

Instytucja działa w pięciu dotychczasowych lokalizacjach: Nowym Porcie przy ul. Strajku Dokerów, Dolnym Mieście przy ul. Jaskółczej oraz Głównym Mieście : przy ul. Szerokiej, ul. Powroźniczej i ul. Piwnej.

GCSW. Do którego oddziału się wybrać?

Każdy z oddziałów GCSW ma swoją unikalną specyfikę i własny, niepowtarzalny rytm. To zróżnicowana sieć przestrzeni, w których sztuka współczesna przeplata się z edukacją, lokalną historią oraz codziennym życiem mieszkańców.

Jaskółcza 1 | Dolne Miasto

Jest to największa przestrzeń Gdańskiego Centrum Sztuki Współczesnej oraz główne centrum działalności tej instytucji. To tutaj realizowane są największe projekty wystawiennicze, programy edukacyjne i działania społeczne.

Obecnie prezentowana jest wystawa „Żniwa smutku” – wspólny debiut francuskiego artysty Alexisa Pugeta oraz kuratorki Oriany Radziuk . Ekspozycja tworzy stylową, bardzo współczesną opowieść o przemijaniu, pamięci i melancholii.

Instytucja dociera do różnorodnych odbiorców – od drugiej połowy lipca działa tu również przestrzeń dedykowana dzieciom. Przekazano im największą salę wystawienniczą, by przypomnieć o ideach wspólnotowych. Najmłodsi jako współtwórcy mogą doświadczać sztuki poprzez zabawę, eksperyment i wspólne działanie. Inspiracją dla tego miejsca są koncepcje duńskiego artysty i architekta Palle Nielsena , zakładające, że dzieci są pełnoprawnymi uczestnikami życia społecznego.

Powroźnicza 13/15 | Główne Miasto

Przestrzeń wystawiennicza w centrum miasta, z widokiem na Motławę. Do 4 października można tu zobaczyć wystawę „Opera! 100 lat projektowania Opery w Gdańsku” , prezentującą historię koncepcji i projektów związanych z budynkiem lokalnej opery.

Ekspozycja, kuratorowana przez Klaudiusza Grabowskiego , ukazuje sto lat architektonicznych wizji, marzeń oraz niezrealizowanych pomysłów na miejsce opery w przestrzeni miasta.

Piwna 27/29 | Główne Miasto

Project room jest przestrzenią eksperymentu i debiutów. To tutaj realizowana będzie m.in. wystawa Piotra Lewandowskiego , laureata nagrody GCSW w ramach 17. edycji Najlepszych Dyplomów Artystycznych w Gdańsku.

Obecnie przy ul. Piwnej 27/29 można zobaczyć część wystawy „Z miejsca, w którym stoisz” (do 27 września), której zwiedzanie rozpoczyna się przy ul. Szerokiej 37.

Na miejscu warto również stworzyć autorski rysunek za pomocą instalacji Igora Kubika zatytułowanej „Harmonograf” .

Szeroka 37 | Główne Miasto

Jest to galeria z zapleczem warsztatowym i piecem ceramicznym. Przestrzeń Biura Obsługi Artystów oraz miejsce współpracy ze środowiskiem artystycznym.

Aktualnie można tu zobaczyć część zbiorowej wystawy „Z miejsca, w którym stoisz” , kuratorowanej przez Gabrielę Warzycką-Tutak . Ekspozycja prezentuje prace współczesnych artystów i artystek, których punktem wyjścia są relacje z przestrzenią, pamięć miejsc oraz osobista perspektywa. Na wystawie znajduje się m.in. obraz Wilhelma Sasnala, laureata prestiżowej Nagrody Rubensa.

Na miejscu warto również sięgnąć do specjalnie przygotowanej biblioteczki po wybrane publikacje ze świata literatury i sztuki, a także odpocząć przy kawie na tarasie dawnej kawiarni „Marysieńka”. Była ona jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wielofunkcyjnych lokali powojennego Gdańska.

„Marysieńka” projektowana jako ważny punkt odbudowywanej tkanki miejskiej, szybko stała się centrum życia towarzyskiego i artystycznego: odbywały się w niej koncerty jazzowe, dansingi, wieczory literackie, pokazy mody i prezentacje sztuki, a także miejskie uroczystości, w tym inauguracje Jarmarku Dominikańskiego. Jednocześnie słynęła z własnej produkcji cukierniczej, stanowiącej istotny element lokalnej kultury codziennośc i.

Strajku Dokerów 5 | Nowy Port

Budynek z wnętrzami zaprojektowanymi przez Jacka Dominiczaka łączy w sobie funkcje wystawiennicze, edukacyjne, bibliotekę oraz kino studyjne KinoPort. To przestrzeń dedykowana projektom osadzonym w kontekście dzielnicy.

Aktualnie w GCSW przy ul. Strajku Dokerów 5 można oglądać wystawę „Poza nawierzchnią” . Kuratorki Aneta Lehmann oraz Natalia Budnik zaprosiły do współpracy artystów i artystki: Michalinę Bigaj, Aleksandrę Cachę, grupę Centrala (Małgorzata Kuciewicz, Simone De Iacobis), Piotra Jurka, Mateusza Salwę, studio SLA (Stig L. Andersson, Kristoffer Holm Pedersen, Cecilie Overgaard Rasmussen) oraz Martę Urbańską . Wspólnie wykreowali oni efemeryczną, subtelną przestrzeń do zachwytu nad miejską przyrodą.

Oddział mieszczący się w Nowym Porcie pozostaje nierozłącznie związany z KinoPortem , który od maja tego roku współtworzy Łukasz Laskowski .

Potrzeby artystów na pierwszym planie

GCSW kładzie nacisk na realne wsparcie lokalnego środowiska artystycznego. Jedną z kluczowych inicjatyw jest BOA, czyli Biuro Obsługi Artystów. To pierwszy tego typu projekt w Polsce, skierowany bezpośrednio do artystek i artystów działających w Gdańsku.

Placówka (ulokowana w galerii przy ul. Szerokiej) oferuje pomoc prawną, merytoryczne konsultacje, programy mentorskie oraz dostęp do wspólnych zasobów i pracowni. Pomaga również w tzw. networkingu i nawiązywaniu kontaktów z kuratorami.

Program BOA powstał na podstawie badań potrzeb gdańskiego środowiska artystycznego przeprowadzonych w 2025 roku . Stąd wiadomo, że 71 proc. artystek i artystów nie czuje się reprezentowanych, 67 proc. rzadko lub nigdy nie otrzymuje rzetelnej krytyki swojej pracy, a ponad połowa ma trudność z dotarciem do informacji o możliwościach współpracy z instytucjami.

Raport jest dostępny online i będzie stale ewaluowany , aby BOA mogło dynamicznie reagować na zmieniające się potrzeby. Miejsce jest adresowane dla profesjonalnych artystek i artystów sztuk wizualnych i projektowych działający w Gdańsku - niezależnie od wieku, medium i stopnia instytucjonalnego zakorzenienia.

Co w tym sezonie GCSW?

W 2026 roku program wystawienniczy GCSW skupia się na relacjach między przestrzenią a codziennością.

Najnowsza wystawa „Modele wspólnoty. Wystawa do zabawy” to propozycja, która zrywa z tradycyjnym modelem galerii sztuki. To miejsce, w którym najmłodsi mogą poczuć się jak mali architekci i urbaniści. Zamiast biernego oglądania eksponatów, GCSW zaprasza do aktywnego działania: budowania ścieżek, tworzenia miejsc spotkań i decydowania o tym, jak powinna wyglądać wspólna przestrzeń.

GCSW stawia również na szeroki program społeczny. Obejmuje on bezpłatne „Lekcje Sztuki” dla szkół oraz projekty partycypacyjne, takie jak „Sztuka dzielenia” na Dolnym Mieście czy „Ostatnie lato” w Nowym Porcie – inicjatywę zachęcającą mieszkańców do wspólnego planowania przyszłości ich dzielnicy.

Podczas spacerów, warsztatów i spotkań organizowanych w ramach „Ostatniego lata” uczestnicy przyglądają się architekturze, przyrodzie i słuchają historii zapisanych w przestrzeni. Próbują nazwać to, co w Nowym Porcie najcenniejsze. Towarzyszą im artystki i artyści, badaczki i badacze oraz projektantki i projektanci przestrzeni miejskich. Wydarzenia zaplanowano aż do września.

Po przerwie działalność wznowiło także KinoPort , które rozwija się jako kino sąsiedzkie oraz przestrzeń dla ambitnego kina autorskiego i nurtu slow cinema.

Czytaj cały artykuł u źródła — Miasto Gdańsk (miasto na prawach powiatu)