Ministerstwo chce kontroli w ZUS. W tle walka o działanie związku zawodowego

Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk interweniuje w sprawie konfliktu między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i „Związkową Alternatywą”. Szefowa resortu skierowała do Głównego Inspektora Pracy wniosek o rozpoczęcie kontroli w ZUS-ie, która ma ustalić, czy w zakładzie nie doszło do łamania przepisów pracowników.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowania wyjaśniające wobec trójki lekarzy (fot. Marysia Zawada/REPORTER / East News)

• Agnieszka Dziemianowicz-Bąk wysłała do Głównego Inspektora Pracy wniosek o wszczęcie kontroli w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w zakresie „możliwego nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa pracy”.
• Sprawa dotyczy „Związkowej Alternatywy”, związku zawodowego, który działa w ZUS-ie.
• Zarząd ZUS zablokował konta związku i kwestionuje legalność jego powołania, powołując się na wyrok sądu z kwietnia 2026 roku.

Bezpośrednią przyczyną interwencji ministry były informacje o podważaniu legalności działania Związkowej Alternatywy, związku zawodowego działającego w ZUS oraz uniemożliwieniu członkom organizacji odprowadzania składek na jej konto. 

Zarząd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w swoich działaniach powołuje się na prawomocny wyrok w sprawie indywidualnej działacza związkowego (wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2026 r. sygn. akt VIII Pa 315/25), w którym stwierdzono, że związek zawodowy nie został prawidłowo utworzony. Z kolei sami związkowcy argumentują, że jest to jedynie jedno z wielu orzeczeń sądowych i w obrocie funkcjonują inne, które w sposób pośredni i bezpośredni potwierdzają legalność powołania Związkowej Alternatywy.

Zdaniem Dziemianowicz-Bąk działania zarządu mogą więc nosić znamiona utrudniania działalności związkowej i w związku z tymi wątpliwościami oczekuje na rzetelne zbadanie sprawy przez Państwową Inspekcję Pracy. 

[

Płace w Polsce hamują. „Rynek pracy pozostaje w marazmie”](/news/place-w-polsce-hamuja-pracownicy-maja-mocno-pod-gorke)

[

Były wiceminister Jacek Ż. zatrzymany przez CBA. W tle miliony z NCBiR](/news/jacek-z-zatrzymany-przez-cba-kim-jest-byly-posel-i-wiceminister)

[

Aborcyjny Dream Team dziś w telewizji ZERO. Co jeszcze w programie?](/news/program-telewizji-zero-mazurek-i-ziemkiewicz-rozmawiaja-z-historykami-o-pilsudskim-i-zamachu-majowym)

Ministra chce kontroli w ZUS. „Pracownicy mają prawo do zrzeszania się w związkach”

Szefowa MRPiPS ostrzegła też, że urzędnikom państwowym przysługują takie same prawa do zrzeszania się jak pracownikom prywatnych firm.

– Jako ministra pracy wielokrotnie interweniowałam w obronie pracowników i organizacji związkowych działających w prywatnych firmach, kiedy ich prawo do zrzeszania się, walki o wyższe pensje i lepsze warunki pracy było łamane. Te same prawa przysługują pracownikom administracji publicznej. Oczekuję, że zarząd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie prowadzić dialog społeczny ze związkami zawodowymi w dobrej wierze, dążąc do osiągnięcia porozumienia i szanując wolności związkowe. Niezależne związki zawodowe są bowiem niezbędną częścią zdrowej demokracji – poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. 

Pod koniec 2025 r. do związku zawodowego „Związkowa Alternatywa” w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych należało ponad 3300 osób. W maju 2026 r. zarząd ZUS podjął próby wykluczenia „Związkowej Alternatywy” z negocjacji płacowych oraz wstrzymania przekazywania składek członkowskich na tę organizację, powołując się na rzekome błędy formalne przy zakładaniu związku w 2021 r.

Głównym zarzutem ZUS jest to, że zakładowa struktura Związkowej Alternatywy w ZUS nie została powołana zgodnie z prawem i wymogami proceduralnymi. Przedstawiciele ZUS wprost formułują tezę, że „tego związku w ZUS po prostu nie ma”.

W związku z tym ZUS przestał potrącać składki członkowskich z wynagrodzeń pracowników na konto Związkowej Alternatywy, twierdząc, że nie ma do tego podstawy prawnej. Zakład odmówił też związkowi statusu partnera społecznego i oficjalnie wykluczył Związkową Alternatywę z kluczowych negocjacji płacowych (m.in. dotyczących podwyżek dla pracowników).

Przedstawiciele Związkowej Alternatywy odpierają te zarzuty i tłumaczą, że w 2025 roku sąd prawomocnie orzekł, iż związek przekazywał pracodawcy w pełni prawdziwe i rzetelne informacje o liczbie swoich członków.

Były wiceminister Jacek Ż. zatrzymany przez CBA. W tle miliony z NCBiR