Kult Najświętszego Serca Jezusa - Kraków

Wydanie 28/2026

Kult Najświętszego Serca Jezusa - Kraków

Następny artykuł

Portal wejściowy, mozaika - wypłynięcie krwi Chrystusa. Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Krakowie. Stan z roku 2025. Fot. Stanisław Szczepan Cichoń.

Szlakiem przydrożnych figur i kapliczek (167)

W Polsce Kult Serca Jezusowego szczególnie szerzony jest w jezuickiej Bazylice Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ulicy Kopernika w Krakowie zaprojektowanej w 1909 roku przez Franciszka Mączyńskiego.

Wewnątrz bazyliki, nad ołtarzem znajduje się fryz mozaikowy obrazujący historyczny hołd Narodu Polskiego złożony Bożemu Sercu, zaprojektowany w 1913 roku przez Piotra Stachiewicza [1] . W centrum kompozycji usytuowana jest postać Chrystusa w błękitnym płaszczu otoczona złotymi promieniami, do której zdążają pochody: z prawej strony Chrystusa - święci i błogosławieni Polacy; prowadzi ich św. Stanisław, biskup i męczennik. Z lewej strony natomiast procesja związana z historią Państwa Polskiego - gloryfikacja królowej Jadwigi i założyciela dynastii jagiellońskiej Władysława Jagiełły. Wyróżniono twórców wzrostu potęgi Rzeczypospolitej na arenie międzynarodowej poprzez unię polsko-litewską oraz chrystianizację Litwy. Chrystus swoim opatrznościowym ramieniem z obu stron obejmuje pochody wybitnych przedstawicieli Narodu Polskiego podążające ku Jego Sercu.

W absydzie nad ołtarzem, na kolumnach usytuowano wycinek kulistej, kasetonowej czaszy przepełnionej bogactwem Boskich symboli, które podaje nam wykładnia Pisma Świętego. Ukazano 44 kasetony z mozaikami poprzez znaki nawiązującymi do Starego i Nowego Testamentu, prezentującymi bogatą ikonografię ponderabiliów wyrażających dzieje Zbawienia [2]. Symbole obejmują dzieje od początku świata poprzez ponowne zawarcie przez Boga przymierza z człowiekiem, ustanowienie Kościoła - spadkobiercy królestwa Chrystusa na ziemi.

Nawiązano do symboli służących wyróżnieniu majestatu Boga Ojca w odniesieniu do Starego Testamentu (baranek paschalny, krzak gorejący, wieża Dawidowa, drzewo rajskie, tron Boży, ręka błogosławiąca, kadzielnica). Apoteozę Chrystusa powiązano z Nowym Testamentem, przypisując mu bogatą ikonografię odwołującą się do męki Pańskiej (krzyż, gorejące serce Jezusa spowite cierniową koroną, krzew winny, źródło wody żywej, całun, gwoździe, zielona palma - atrybut męczeństwa, wieniec - symbol zwycięstwa, kotwica - symbol nadziei).

Symbolika chrystologiczna została uzupełniona o kwintesencję nauki Chrystusa dotyczącej sakramentu Eucharystii (Hostia, kielich ofiarny, kłosy pszeniczne, winne grona, monstrancja) oraz instytucji Kościoła (klucze Piotrowe, łódź z żaglem, ziemskie oraz niebieskie Jeruzalem). Ukazano kluczowe rozstrzygnięcie religii chrześcijańskiej, czyli prawdę o Trójcy Świętej skupiającej Boga w trzech Osobach Boskich wyrażonych w świeczniku trójramiennym, trójkącie oraz w trzech splecionych pierścieniach.

W przedsionku kościoła ukazano istotę dzieła Odkupienia człowieka - mozaikę przedstawiającą Golgotę, moment śmierci Chrystusa, przebicie boku (według chrześcijańskiej tradycji przez Longinusa), z którego wypłynęła krew i woda. Moment wypłynięcia krwi z boku Chrystusa ukazano powyżej portalu wejściowego bazyliki na mozaice wykonanej według projektu Jana Bukowskiego. Scena nawiązuje do sakramentów chrztu i Eucharystii, dwóch warunków sine qua non bycia chrześcijaninem, narodzin Kościoła.

C.d.n.

Przypisy

[1] Wykonawcą mozaiki, którą położono w 1921 roku na ścianie prezbiterium, była firma Angelo Gianese z Wenecji.

[2] Na podstawie: S. Groń SJ, Ołtarz główny w Bazylice Serca Jezusa w Krakowie, Apostolstwo Modlitwy, 10.06.2021, https://www.ampolska.co/art-2788-Oltarz-glowny-w-Bazylice-Serca-Jezusa-w-Krakowie.htm - 6 VII 2025.

Prezbiterium - hołd Narodu Polskiego, rok 1913. Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Krakowie, rok 1909. Stan z roku 2021. Fot. Stanisław Szczepan Cichoń

Czytaj cały artykuł u źródła — Gazeta Myślenicka