Ustawa frankowa wchodzi w życie. Co zmieni dla frankowiczów i sądów?

Budynek Sądu Apelacyjnego w Krakowie, fot. Emilia Wietecha

Od 7 sierpnia zacznie obowiązywać ustawa frankowa , która ma przyspieszyć rozpatrywanie spraw frankowych i odciążyć sądy.

Frankowicze nie będą musieli składać wniosku o zabezpieczenie – po wniesieniu pozwu obowiązek spłaty rat zostanie automatycznie wstrzymany.

Sądy będą mogły częściej orzekać na posiedzeniach niejawnych , a ograniczenie liczby postępowań zażaleniowych ma usprawnić prowadzenie spraw.

Zdaniem eksperta nowe przepisy pomogą, ale nie rozwiążą wszystkich problemów . Nadal potrzebne są większa liczba sędziów i pracowników sądów, a ustawa nie obejmuje kredytów walutowych w euro.

Frankowe sprawy zdominowały sądy

Skala problemu jest ogromna. Jak mówi w rozmowie z Radiem Kraków adwokat i specjalista prawa bankowego dr Kacper Rożek, sprawy frankowe stanowią dziś około jednej czwartej wszystkich spraw cywilnych w sądach okręgowych. W sądach apelacyjnych ich udział sięga już nawet 70 procent.

To mogę powiedzieć zdecydowanie z całą pewnością, że spowolniły pracę sądów. Rzeczywiście widać teraz przełożenie spraw z sądów okręgowych do sądów apelacyjnych. Sądy wyższej instancji zostały zalane sprawami – mówi ekspert.

W Krakowie na prawomocne rozstrzygnięcie w sądzie apelacyjnym trzeba dziś czekać co najmniej trzy lata. W innych apelacjach czas oczekiwania jest krótszy i wynosi od półtora do dwóch lat. Zdaniem prawnika wynika to przede wszystkim z liczby spraw oraz zbyt małej liczby sędziów i pracowników sądów.

Automatyczne zawieszenie spłaty rat

Jedną z najważniejszych zmian będzie automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu po wniesieniu pozwu. Dotychczas kredytobiorca musiał składać osobny wniosek o zabezpieczenie, który był rozpoznawany przez sąd i często prowadził do kolejnych postępowań zażaleniowych.

Jeżeli chodzi o automatyzację i pewne przyspieszenie, uważam, że to rozwiązanie akurat pomoże. Odpadnie część spraw związana z zażaleniami na udzielenie bądź odmowę udzielenia zabezpieczenia – ocenia Kacper Rożek.

Ekspert zwraca jednak uwagę, że nowe przepisy nie będą korzystne dla wszystkich kredytobiorców.

To automatyczne wstrzymanie płatności rat jest trochę niebezpieczne w mojej ocenie. Kredytobiorcy, którzy nie spłacili jeszcze całego kapitału kredytu, mogą być później zobowiązani do szybszego rozliczenia się z bankiem – zaznacza.

Więcej spraw bez rozpraw

Nowelizacja umożliwi również częstsze wydawanie wyroków na posiedzeniach niejawnych. Oznacza to, że sąd nie będzie musiał wyznaczać rozprawy, nawet jeśli jedna ze stron będzie o nią wnioskować.

Nie trzeba wyznaczać rozprawy. Sąd może podjąć decyzję i wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym, czyli w zaciszu swojego gabinetu – wyjaśnia adwokat.

Ustawa porządkuje także kwestie przesłuchiwania świadków i stron na piśmie lub zdalnie oraz daje bankom możliwość wnoszenia powództw wzajemnych w ramach tej samej sprawy, choć – jak podkreśla ekspert – nie będzie to obowiązkowe rozwiązanie.

Sama ustawa nie wystarczy

Zdaniem Kacpra Rożka nowe przepisy mogą usprawnić funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, ale nie usuną głównej przyczyny przewlekłości postępowań.

Uważam od lat, że doetatyzowanie sądów to jest prawdziwe rozwiązanie. Potrzeba czynnika ludzkiego, który po prostu sprawę weźmie w ręce i ją rozstrzygnie – podkreśla Kacper Rożek.

Kacper Rożek, fot. archiwum Radia Kraków

Prawnik uważa, że pierwsze efekty nowych rozwiązań powinny być widoczne stosunkowo szybko. Sądy przestaną zajmować się częścią postępowań zażaleniowych dotyczących zabezpieczeń, co pozwoli im skoncentrować się na rozpoznawaniu głównych spraw. Większe zmiany w tempie wydawania wyroków mogą być widoczne jeszcze w tym roku.

Kredyty w euro poza ustawą

Ekspert zwraca uwagę na jeszcze jeden problem. Ustawa obejmuje wyłącznie kredyty frankowe, choć podobne spory dotyczą także zobowiązań denominowanych w euro czy dolarach.

Nie wiem, dlaczego tak się stało. Mechanizm umów kredytowych i postępowań jest dokładnie taki sam. To rozwiązanie bardzo kazuistyczne, dostosowane tylko do spraw frankowych – ocenia Kacper Rożek.

Jego zdaniem wystarczyłaby niewielka zmiana przepisów, aby nowe rozwiązania mogły objąć wszystkich kredytobiorców posiadających kredyty powiązane z walutami obcymi. Na razie jednak o ewentualnej nowelizacji może zdecydować wyłącznie ustawodawca.

Czytaj cały artykuł u źródła — Radio Kraków