Azbest jeszcze długo poleży na dachach

Do połowy lipca mieszkańcy Czarnkowa mogą składać w Urzędzie Miasta wnioski o bezpłatny odbiór azbestu z posesji. Miejski program nie pokrywa jednak kosztów rozebrania dachu z azbestu, ani kosztów położenia nowego. Mimo wielokrotnych zapowiedzi wciąż nie ma systemowego rozwiązania ani wsparcia.

Azbest jest substancją o udowodnionym działaniu rakotwórczym, powoduje też pylicę azbestową, czy choroby opłucnej. Występuje w powietrzu w formie niebezpiecznych mikroskopijnych włókien, przyczynia się do długotrwałego i utajonego rozwoju chorób, a jego szkodliwość jest często bagatelizowana.

Był używany w budownictwie przede wszystkim do produkcji dachów (w latach 70. był tzw. boom na dachy z eternitu, które zawierały azbest), a także rur, elementów elewacji i innych. Produkcja wyrobów azbestowych została zakazana w Polsce ustawą o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest.

Zgodnie z zapisami ustawy do 28 września 1998 r. zakończono m.in. produkcję płyt azbestowo-cementowych, a od 28 marca 1999 r. w Polsce obowiązuje zakaz obrotu azbestem i wyrobami zawierającymi azbest. W krajach Unii Europejskiej całkowity zakaz stosowania azbestu został wprowadzony 1 stycznia 2005 r. Polska zobowiązała się pozbyć azbestu do 2032 roku. Przyjęła nawet program usuwania azbestu.

I to byłoby na tyle. Jak wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli z kontroli w 2022 r., po ponad 12 latach od uchwalenia Programu krajowego usunięto tylko niecałe 17% z prawie 8,5 mln ton zinwentaryzowanych wyrobów azbestowych, a do unieszkodliwienia pozostało aż 7 mln ton.

• Przy finansowaniu na poziomie 60 - 80 milionów złotych rocznie proces ten potrwa ponad 100 lat - nie ma złudzeń Związek Gmin Wiejskich RP, który na początku roku zaapelował do rządu o połączenie programu usuwania azbestu z programem „Czyste powietrze” oraz o wprowadzenia realnego, systemowego wsparcia finansowego dla mieszkańców w zakresie zakupu i montażu nowego pokrycia dachowego po usunięciu wyrobów zawierających azbest.

Na ten sam problem zwracał uwagę już trzy lata temu Rzecznik Praw Obywatelskich.

Do RPO wpływają zarówno skargi właścicieli budynków, którzy chcieliby wymienić dachy z azbestu, lecz nie mają na to środków, jak i osób, które mieszkają w sąsiedztwie takich obiektów i doświadczają negatywnego oddziaływania. Decyzja taka często wynika z braku środków na remonty i zależy od indywidualnych przekonań właścicieli czy zarządców nieruchomości – alarmował Rzecznik Praw Obywatelskich. I podkreślał:

Potrzeba inicjatywy legislacyjnej, która zapewni skuteczne rozwiązania, pozwalające na prawidłową realizację programu. Reklama Środki z Wojewódzkich Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, które trafiają do samorządów, są przeznaczone jedynie na utylizację starych dachów z azbestu. Nie obejmują dofinansowania kosztu wykonania nowego dachu, który często przekracza możliwości finansowe mieszkańców. Większość samorządów ze środków WFOŚIGW finansuje demontaż, transport i unieszkodliwianie azbestu. W przypadku miasta Czarnkowa wsparcie nie obejmuje demontażu. Jaka jest odpowiedź Ministerstwa Rozwoju i Technologii?

Kontynuowane są prace nad projektami aktów wykonawczych do ustawy o wyrobach zawierających azbest oraz nad projektem uchwały Rady Ministrów w sprawie Krajowego planu renowacji budynków. Plan ten uwzględnia konieczność usuwania wyrobów zawierających azbest podczas prac termomodernizacyjnych i remontowych oraz zastępowania ich wyrobami bezazbestowymi. Planowane jest również rozpoczęcie prac w zakresie aktualizacji Programu, m.in. w zakresie ustalenia systemu finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest Reklama – informuje resort.

Konkretnych rozwiązań wciąż brak.

Obserwuj nas na Google News