Lidzbark Warmiński uzdrowiskiem, a woda ciągle bezimienna

Lidzbark Warmiński zaistniał na mapie uzdrowisk w Polsce od 1 stycznia tegoż roku.

Podkarpacki Iwonicz-Zdrój ma swoje miejsce na tej mapie już od drugiej połowy XVI wieku (1578). Rymanów-Zdrój istnieje jako kurort od 1876 roku, kiedy 150 lat temu zaczęto szukać tam leczniczych wód, a ich odkrycie, trzyletnie badania użyteczności i analiza źródła nad brzegiem rzeki Tabor wykazała silne stężenie jodu i żelaza.

Różne historie uzdrowisk

Lidzbark Warmiński to miasto w granicach Warmii, która zaistniała na terenach plemion bałtyckich Prusów, Po krwawych potyczkach z Krzyżakami staropruski Lecbarg w 1250 zmienił się w Heilsberg, a jeszcze trochę wcześniej z ogromu zdobywanych przez Krzyżaków terytoriów uczyniono wyrazem porządku w 1243 roku d iecezję warmińską (misja legata papieskegoi Henryka z Modemy) ,formalnie podlegała metroplii w Rydze,

Zakon Krzyżacki prowadził politykę, która budziła wielkie niezadowolenie, m.in. wysokie podatki. W 1440 roku zawiązał się Związek Pruski, chciano ograniczyć zakonną samowolę, szukano wsparcia polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka, który aktem inkorporacji Prus w 1454 rozpętał 13 letnią wojnę z Krzyżakami. Kończyła się dwoma pokojami, drugi akt w 1466 ustalił, że król ma coś do powiedzenia w kwestii, kto będzie rządził na Warmii, zwykle miał być to też„jego człowiek”, król dostawał od kapituły kanonickiej listę czterech kandydatów na biskupa, zwyczajowo wybór padał na pierwszego z listy. Warto w tym miejscu wspomnieć, że na Warmii biskup nie rządził sam, współrządzącym organem była kapituła warmińska, bardzo dobrze dbająca o przestrzeganie swoich praw.

Kiedy inflancka gałąż zakonu krzyżackiego się ześwieczczyła ( pakt wileński, Gotthard Kettler oddał Inflanty pod lenno polskiego króla Zygmunta II Augusta) , od 1566 już tylko sam papież jako szef miał zwierzchnictwo nad diecezją.

363 lata Warmia była pod zwierzchnictwem Rzymu , całe 60 lat dłużej niż w Koronie Polskiej

Historycznie można ją śmiało porównać do Watykanu. I w „takim Watykanie”istniał też ówczesny Heilsberg, jako, z biegiem czasu kolejno, po Braniewie i Ornecie trzecia już stolica niezależnego księstwa biskupiego ( 1466-1772), Prawa miejskie Heilsberg otrzymał w 1308 roku. do I rozbioru Polski był głównym centrum administracyjnym i siedzibą książąt biskupów autonomicznego państwa kościelnego, każdy książę biskup posiadał władzę i świecką i duchowną. W 1772 roku przyszedł zabór pruski, z rządami Fryderyka Wielkiego, wtedy ostatni mieszkaniec zamku Ignacy Krasicki ( 1735-1801) funkcjonował już bez władzy świeckiej, a o jakimkolwiek kurorcie nikt nawet nie śmiał marzyć, chociaż Ignacy Krasicki jako Europejczyk znał już Baden-Baden, gdzie zażywał kąpieli nagietkowych.

Podkarpackie Iwonicz-Zdrój i Rymanów-Zdrój to historycznie dobra znakomitych polskich rodów, od 1515 Tarłów, rodziny Sienieńskich, Ossolińskich, Potockich, Załuskich. Po I rozbiorze trafiły do Galicji.

Iwonicz Zdrój od 1973 roku ma prawa miejskie, a sam Iwonicz status sołectwa w gminie Iwonicz-Zdrój. W uzdrowisku leczy się choroby narządów ruchu, układu trawiennego, dolegliwości reumatologiczne, dróg oddechowych, kobiece, układu nerwowego, skóry, osteoporozę i otyłość.

Rymanów jako miasto istnieje od 650 lat ( 1376 ) za sprawą piastowskiego księcia Władysława Opolczyka, imię zaś miasto zawdzięcza, pochodzącemu z Niemiec zasadźcy, Mikołajowi Reymann.

Przechodził z rąk do rąk kilku potężnych polskich rodów, Oleśnickich, Stadnickich, Ossolińskich, wreszcie Potockich, i to właśnie za sprawą Anny z Działyńskich i Stanisława Potockich ( 1872) rymanowskie dobra przekształcone zostały w prężny kurort, D zisiaj jest tam strefa zdrojowa z pijalniami wód mineralnych (np. wody „Celestyna”, „Klaudia”, „Tytus”) oraz sanatoria leczące m.in. choroby układu oddechowego, krążenia i układu moczowego, a wokół tego urokliwe drewniane wille w stylu szwajcarskim. Jest zakład przyrodoleczniczy, są także obiekty dziecięce.

Miasto i Zdrój to nie to samo

Między Iwoniczem a Zdrojem jest odległość 5 km, między Rymanowem a Zdrojem 2 km, w Lidzbarku Warmińskim nie jest inaczej, strefa uzdrowiskowa nie znajduje się w centrum miasta .

W czasach Prus i Niemiec ( 1772-1945) Lidzbark Warmiński ( Heilsberg) był Kurortem, Luftkurort Heilsberg, Nie nazywał się Bad Heilsberg,

Przydomek „Bad” ( z niem. kąpiel , zdrój ) był oficjalnym tytułem miejscowości uzdrowiskowej powszechnie używanym przede wszystkim na terenach Niemiec , w Austrii i dawnych Niemczech Wschodnich .

Podkarpackie Rymanów i Iwonicz w czasach Galicji miały przydomek Zdrój, inaczej „Bad” .

W Austrii , która była monarchią habsburską, przedrostek Bad podkreślał status kurortu.

Dać imię WODZIE lidzbarkiego uzdrowiska

W uzdrowisku Lidzbark Warmiński pozyskiwana jest woda lecznicza 1,76% chlorkowo-sodowa (solanka), hipotermalna .

Złoże to nie funkcjonuje pod historyczną nazwą własną (jak ma to miejsce w tradycyjnych uzdrowiskach), jest jedynie zdefiniowana technicznie i urzędowo.

GT-1 (GeoThermal 1). Czerpana z głębokości ok. 1035 metrów z utworów dolnojurajskich.

wykorzystywana do kąpieli leczniczych oraz w tężniach solankowych do inhalacji aerozolem.

Właściwości lecznicze tego surowca potwierdzone zostały odpowiednimi świadectwami.

Myślę, że warto dać jej imię tworząc kolejny produkt, bo z całą pewnością zasługuje na miano marki regionu.

Beata Błażejewicz-Holzhey

Obserwuj nas na Google News