Felieton: Czy istnieją podmioty, które zajmują się zorganizowaną i niezależną turystyką osób z niepełnosprawnościami?

W październiku 2025 roku osobiście przekonałem się, że wyruszenie w wymarzoną podróż życia w przypadku osoby ze znaczną niepełnosprawnością ruchową jest czymś absolutnie możliwym , wliczając w to także przelot samolotem . Możecie przeczytać o tym na stronie Starostwa Powiatowego w Iławie, sięgając po mój felieton: Barcelona – to była moja wyprawa życia! Zawdzięczam ją mojemu wieloletniemu asystentowi Piotrowi Heydzie. DZIĘKUJĘ! .

W tym miejscu przypomnę także inne znane powiedzenie, które mówi o tym, że apetyt rośnie w miarę jedzenia . I jest to absolutnie prawda. Podróż do Barcelony udowodniła mi, że nie tylko warto marzyć, ale także te marzenia po prostu realizować. Trzeba mieć na pewno szczęście do ludzi – w tym fajnych asystentów.

A co jeśli wokół Was takich osób brakuje? A nawet jeśli oni są, to same potrzebują wsparcia w wyruszeniu z Wami w podróż życia? Okazuje się, że zarówno Wy, jak i Wasi bliscy, przyjaciele, asystenci czy opiekunowie, nie musicie zostawać z tym sami – poprzestając najczęściej na niespełnionych marzeniach. Jak się bowiem okazuje, istnieją podmioty, które pomogą Wam je spełnić. 😊

Polscy liderzy turystyki bez barier – kto pomoże nam wyjechać za granicę?

W naszym kraju sektor turystyki dedykowanej osobom z niepełnosprawnościami staje się coraz bardziej profesjonalny. Jeśli myślicie o wyprawie poza granice Polski, warto zwrócić uwagę na organizacje, które przecierają szlaki na całym świecie.

Niezwykle ważnym podmiotem jest Fundacja Podróże Bez Granic . To ekipa pasjonatów, która udowadnia, że dla osoby na wózku nie ma miejsc nieosiągalnych. Fundacja ta nie tylko organizuje wyjazdy, ale promuje aktywny i niezależny styl życia . Ich wyprawy, takie jak choćby te do hiszpańskiej Andaluzji czy nawet do Stanów Zjednoczonych, są zaplanowane z dbałością o każdy detal logistyczny. Co ważne, fundacja kładzie nacisk na to, by uczestnik nie czuł się jak pacjent, ale jak pełnoprawny turysta i odkrywca .

Kolejnym kluczowym graczem jest Accessible Poland (Accessible Tour) . To biuro podróży, które działa jako profesjonalny touroperator. Specjalizują się oni w kompleksowym planowaniu wyjazdów zagranicznych , biorąc na siebie całą trudną logistykę: od rezerwacji biletów lotniczych z asystą, przez znalezienie sprawdzonych hoteli z odpowiednio szerokimi drzwiami, aż po transport na miejscu dostosowanym busem. Dzięki ich wsparciu możecie poczuć smak niezależności w takich miastach jak Londyn, Berlin czy Rzym .

Co to oznacza dla Was w praktyce? Biuro zajmuje się bezstresową rezerwacją odpowiedniego hotelu , nierzadko dzwoniąc na recepcję i prosząc o zdjęcia łazienki. Organizuje w pełni dostosowany transport na miejscu z windą lub atestowaną rampą najazdową oraz jasno wskazuje te obiekty turystyczne i muzea , które faktycznie, bezpiecznie i bez przykrych niespodzianek na miejscu można zwiedzić bez architektonicznych barier. Dzięki tak kompleksowemu wsparciu na każdym etapie możemy z bardzo dużą dozą realności i poczuciem bezpieczeństwa myśleć o naszej samodzielnej podróży życia .

Opieram się rzecz jasna w tym miejscu na informacjach, które znajdują się na ich stronie internetowej. Nie miałem jeszcze okazji z nimi podróżować, nie mogę zatem dawać tutaj jakiejkolwiek rękojmi. Nie ukrywam jednak, że w niedalekiej przyszłości najprawdopodobniej będę chciał skorzystać z tego rodzaju usługi.

Nie można zapomnieć o Stowarzyszeniu Turystyki Bez Barier . Choć prężnie działają lokalnie, ich siła tkwi w międzynarodowym networkingu . Współpracują z europejskimi sieciami turystycznymi, dzięki czemu mają dostęp do aktualnych baz danych o dostępności obiektów w całej Europie. To u nich dowiecie się, czy wymarzone muzeum w Paryżu posiada windę, która faktycznie działa.

Inspiracje ze świata i model prawoczłowieczy

Warto również czerpać z wzorców zagranicznych, gdzie prawoczłowiecze podejście do niepełnosprawności jest standardem. Przykładem jest brytyjska organizacja Calvert Trust , oferująca aktywny wypoczynek , taki jak wspinaczka, spływy kajakowe czy kemping, udowadniając, że ograniczenia fizyczne nie muszą oznaczać rezygnacji z przygody. Istnieją również potężne sieci informacyjne, jak Tourism for All , które doradzają branży hotelarskiej, jak stać się bardziej włączającą. Z kolei portal Wheelchair Travel to bezcenne źródło wiedzy, gdzie praktycy recenzują miasta i linie lotnicze z perspektywy osoby na wózku.

Technologia w służbie niezależności

W dobie cyfryzacji rzetelna informacja to nasza wolność wyboru . Portale takie jak Booking.com czy Airbnb wprowadziły filtry wheelchair accessible lub Adapted . Warto jednak pamiętać tutaj o jednej, jakże niesłychanie istotnej kwestii: zawsze kontaktujcie się bezpośrednio z obiektem . Przystosowany hotel w opisie portalu może oznaczać jedynie windę w budynku, podczas gdy w pokoju czeka zbyt wąska kabina prysznicowa.

W terenie nieocenione są aplikacje mobilne:

Wheelmap – mapa, na której użytkownicy oceniają dostępność miejsc za pomocą kolorów (zielony – pełna dostępność, żółty – częściowa, czerwony – brak);

AccessAble – szczegółowe przewodniki opisujące trasy od parkingu po wnętrze budynku;

Google Maps – coraz częściej wyświetlające ikonę wózka inwalidzkiego przy zweryfikowanych miejscach.

Dzięki tym narzędziom możemy samodzielnie planować trasy i unikać niespodziewanych barier, co jest fundamentem poczucia wolności. Jeżeli zamawiacie pokój chociażby przez Booking.com, nie wystarczy odhaczyć tylko uchwytów w łazience czy prysznica bez brodzika. Napiszcie dodatkowe uwagi do rezerwacji, a w nich Wasze potrzeby i oczekiwania .

Twoje prawa w transporcie – samolot i pociąg

Strach przed transportem często paraliżuje nasze plany. Pamiętajcie jednak, że przepisy prawa chronią nasze prawo do przemieszczania się . W lotnictwie obowiązuje bezpłatna asysta PRM (Persons with Reduced Mobility) . Jest to pomoc od momentu przybycia na lotnisko aż po zajęcie miejsca w samolocie – wystarczy zgłosić ją 48 godzin przed lotem.

W praktyce warto to zrobić już podczas zakupu biletu . Nie zamyka to jednak tematu. Tuż przed odprawą lub bezpośrednio po niej (raczej to drugie) musicie zgłosić się do punktu zwanego gate . Jest to bramka – wejście na pokład, gdzie nadaje się bagaż, skanuje się bagaż podręczny i dostaje się kartę pokładową. Warto zrobić to bezzwłocznie i nie czekać do ostatniej chwili.

Oczywiście warto pamiętać o tym szczególnie wtedy, gdy podróżujemy na własną rękę – sami, z asystentem, rodziną, przyjaciółmi czy znajomymi. Kiedy decydujemy się na wyjazd zorganizowany, o takie sprawy raczej powinien zadbać podmiot, który organizuje naszą podróż. Aczkolwiek – jak to się zwykło mówić i pisać – przezorny zawsze ubezpieczony . 😊

Również na torach widać zmiany. PKP Intercity inwestuje w nowoczesne składy z windami i dostosowanymi toaletami. Dostępny transport publiczny to nie luksus, lecz fundamentalny element włączania społecznego i nasze niezbywalne prawo obywatelskie.

Praktyczna pigułka – o co pytać przed wyjazdem?

Zanim wyruszycie w drogę, przygotujcie własną listę kontrolną. Managerowi hotelu warto zadać konkretne pytania:

Szerokość drzwi do łazienki – absolutne minimum to 80 cm;

Typ prysznica – czy jest to kabina typu walk-in (bezbrodzikowa) z krzesełkiem;

Krzesełko pod prysznicem – jest czy go nie ma? A nawet jeśli jest, to jakie – wolnostojące czy przytwierdzone do ściany, z oparciem czy bez oparcia? Te szczegóły są niesłychanie istotne – chociażby dla osób z bardzo silną spastycznością;

Topografia terenu – czy obiekt leży na płaskim terenie, czy może na stromym wzgórzu;

Komunikacja lokalna – czy w pobliżu są przystanki niskopodłogowej komunikacji?

Pamiętajcie, że Polska Organizacja Turystyczna (POT) pracuje nad bazą obiektów dostępnych, bo aktualna informacja to klucz do udanego wyjazdu.

Kierunek: Powiat Iławski i cały świat!

Turystyka z niepełnosprawnością to nierzadko tor przeszkód wymagający ekstra przygotowania i cierpliwości , ale jest to trud wart podjęcia. Nie musicie od razu planować lotu na drugi koniec świata. Zacznijcie od naszego pięknego Powiatu Iławskiego . Spacer nad najdłuższym w Polsce Jeziorem Jeziorak , wizyta w dostosowanej agroturystyce czy rejs statkiem to idealne sposoby na oswojenie się z podróżowaniem.

Podmiotowość i niezależne życie realizują się także poprzez prawo do wypoczynku. Nie bójcie się pytać, żądać dostępności i realizować swoich pasji.

Samodzielna podróż życia jest w zasięgu Waszej ręki!

Dokąd zatem chcielibyście wyruszyć? Jakie kierunki Polski, Europy i świata najbardziej Was interesują? Wolelibyście, żeby był to wyjazd zorganizowany czy na własną rękę? Czego najbardziej obawiacie się podczas dalekich podróży? Gdzie byliście do tej pory i jak Wam się podobało? Jakie miejsca i kierunki możecie z czystym sumieniem polecić innym osobom z niepełnosprawnościami, a które zdecydowanie odradzacie – i dlaczego?Czekam na Wasze relacje – wspólnie udowodnijmy, że bariery są tylko po to, by je pokonywać. 😊

Czytaj cały artykuł u źródła — Starostwo Powiatowe w Iławie (powiat iławski)