Rankingi Świętokrzyskie finanse Gdzie w Świętokrzyskiem żyje się najlepiej? Ranking finansowy
Znamy już wyniki najnowszego Rankingu Finansowego Samorządu Terytorialnego 2025, przygotowanego przez naukowców z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu pod wodzą dr Małgorzaty Gałeckiej. Analiza twardych danych budżetowych z Regionalnych Izb Obrachunkowych pokazała, że świętokrzyska mapa zamożności to kraina ogromnych kontrastów. Podczas gdy jedni samorządowcy "rozbijają bank", inwestując miliony, inni ledwo wiążą koniec z końcem.
Autor: Tomasz Nasiadek Fotografia/ Archiwum prywatne Gdzie w Świętokrzyskiem żyje się najlepiej? Ranking finansowy ujawnił bolesną prawdę o naszych gminach Finansowi giganci regionu. Morawica i Ostrowiec Świętokrzyski na szczycie
Absolutnym fenomenem w skali całego kraju pozostaje Morawica . To miasteczko, które prawa miejskie odzyskało zaledwie w 2017 roku, zajęło 6. miejsce w całej Polsce w kategorii gmin miejsko-wiejskich. Z imponującym wskaźnikiem (indeksem) 4,06 , Morawica bije na głowę większość samorządów w regionie, wykazując się wzorcowym bezpieczeństwem finansowym i niemal zerowym zadłużeniem.
Kto jeszcze święci sukcesy?
W miastach liderem jest Ostrowiec Świętokrzyski , który zajął wysokie 17. miejsce w Polsce (indeks 4,12).
W gminach wiejskich pierwsze miejsce w regionie należy do gminy Kije ( 129. w Polsce, indeks 3,51 ). Tuż za nią uplasował się Radków (200. miejsce, indeks 3,39) oraz Masłów (235. miejsce, indeks 3,35).
W powiatach bezkonkurencyjny jest powiat kielecki , zajmujący 12. lokatę w kraju z indeksem 4,19 .
Bolesna prawda. Najbiedniejsze gminy na mapie regionu
Ranking obnażył jednak smutną rzeczywistość samorządów, które zamykają stawkę. Najniższe wskaźniki w województwie świętokrzyskim odnotowały jednostki, które borykają się z niskimi dochodami własnymi i trudnościami inwestycyjnymi. Wśród najsłabiej wypadających samorządów w swoich kategoriach znalazły się:
Łagów – z indeksem zaledwie 1,98 (713. miejsce na 718 gmin miejsko-wiejskich).
Bodzentyn – z indeksem 2,01.
Gnojno – będące jedną z najuboższych gmin wiejskich w regionie ( indeks 2,13 ).
Powiat kazimierski – który z indeksem 2,04 zamyka stawkę świętokrzyskich powiatów.
Nawet stolica regionu, Kielce , nie ma powodów do pełnego zadowolenia. W kategorii miast na prawach powiatu zajęła 53. miejsce w Polsce z indeksem 2,48 , co stawia ją daleko za liderami takimi jak Bydgoszcz czy Gliwice
Polecany artykuł:
Skąd biorą się te ogromne dysproporcje?
Eksperci wskazują na kilka kluczowych czynników, które sprawiają, że przepaść między gminami się powiększa:
Reforma finansowania. Rok 2025 był przełomowy ze względu na nową ustawę o dochodach JST. Odeszła ona od modelu opartego na udziałach w podatkach (PIT/CIT) na rzecz udziału w dochodach podatników. To sprawiło, że gminy, w których mieszkają zamożniejsi ludzie, gwałtownie zyskały na znaczeniu.
Demografia – "Wyspy wzrostu" vs wyludnienie. Morawica w latach 2009–2024 odnotowała wzrost liczby mieszkańców o ponad 28% . Tymczasem 72% gmin w Polsce się wyludnia. Więcej mieszkańców to większe wpływy z podatków, co przekłada się na lepszą pozycję w rankingu (wskaźnik W7).
Inteligentny rozwój i zasoby. Liderzy tacy jak Morawica potrafią wykorzystać swoje atuty – np. bogactwo geologiczne (" białe złoto " – wapień ) oraz bliskość dużego miasta (Kielc), łącząc je z nowoczesną infrastrukturą.
Skuteczność w sięganiu po środki z UE. Ranking premiuje gminy, które potrafią inwestować (wskaźnik W3) i skutecznie pozyskiwać fundusze europejskie (wskaźnik W5).
Polecany artykuł:
Jak liczono zamożność?
Aby ranking był sprawiedliwy, naukowcy oceniali kondycję finansową na podstawie siedmiu kluczowych wskaźników:
W1 : Samodzielność finansowa (udział dochodów własnych).
W2 : Nadwyżka operacyjna (pieniądze, które zostają po opłaceniu bieżących rachunków).
W3 : Rozmach inwestycyjny.
W4 : Obciążenie wydatkami na pensje.
W5 : Skuteczność w pozyskiwaniu środków z UE.
W6 : Relacja zadłużenia do dochodów.
W7 : Udział w podatku PIT mieszkańców.
Bolesna prawda jest taka, że choć sytuacja finansowa samorządów w 2025 roku ogólnie się poprawiła, to o sukcesie decyduje przede wszystkim skuteczne zarządzanie i umiejętność przyciągania nowych mieszkańców . Bez tego słabsze gminy mogą na stałe pozostać w ogonie regionu.
Tak rozwija się Morawica. Zobacz zdjęcia [GALERIA]