Lekarze bez Granic zbadali skutki niedożywienia w Strefie Gazy. Więcej poronień i śmierci niemowląt

7 maja 2026, 14:39

Wywołany przez Izrael kryzys niedożywienia w Strefie Gazy ma katastrofalne skutki dla kobiet w ciąży, noworodków i niemowląt poniżej 6. miesiąca życia. To wnioski z analizy danych medycznych opublikowanych przez Lekarzy bez Granic. Organizacja alarmuje, że mimo zawieszenia broni, sytuacja wciąż jest bardzo trudna i apeluje o umożliwienie dostarczenia pomocy mieszkańcom Strefy Gazy.

Fot. REUTERS/Mahmoud Issa

Lekarze bez Granic analizowali dane ponad 200 dzieci z czterech oddziałów intensywnej terapii noworodkowej w miastach Gaza i Chan Junus z okresu od końca 2024 do początku 2026 roku. Zespoły badawcze odnotowały wyższy odsetek urodzeń wcześniaków i śmiertelności wśród niemowląt urodzonych przez matki cierpiące na niedożywienie w trakcie ciąży. Stwierdzono także wysoki odsetek poronień i gwałtowny wzrost liczby przypadków przerywania leczenia wśród niedożywionych dzieci. Jak przekazano, ponad połowa matek cierpiała na niedożywienie w którymś momencie ciąży, a 25 proc. było nadal niedożywionych w momencie porodu. 

Dziewięćdziesiąt proc. dzieci urodzonych przez matki cierpiące na niedożywienie przyszło na świat przedwcześnie, a 84 proc. miało niską masę urodzeniową. Odsetek ten był znacznie wyższy niż w przypadku dzieci urodzonych przez matki, które w momencie porodu nie cierpiały na niedożywienie. Śmiertelność noworodków była dwukrotnie wyższa wśród dzieci urodzonych przez matki cierpiące na niedożywienie w porównaniu z dziećmi urodzonymi przez matki, które nie cierpiały na niedożywienie.

Zobacz wideo Izrael wprowadził karę śmierci tylko dla Palestyńczyków

W okresie od października 2024 r. do grudnia 2025 r. zespoły Lekarzy bez Granic przyjęły 513 niemowląt w wieku poniżej sześciu miesięcy do ambulatoryjnych programów żywieniowych w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej Al Mawasi i Al Attar w Chan Junus. Spośród przyjętych dzieci 91 proc. było zagrożonych zaburzeniami wzrostu i rozwoju. Do grudnia 200 niemowląt nie uczestniczyło już w programie - tylko 48 proc. z nich wyleczono, 7 proc. zmarło, 7 proc. skierowano do programu dla starszych dzieci, a aż 32 proc. zrezygnowało z udziału, głównie z powodu braku bezpieczeństwa i przesiedlenia.

Kryzys niedożywienia wywołany przez człowieka

Z powodu ostrego niedożywienia w ramach programów ambulatoryjnych i szpitalnych przyjęto łącznie 4176 dzieci poniżej 15 roku życia. 97 proc. z nich miało mniej niż pięć lat. W tym samym czasie, od stycznia 2024 roku (kiedy zaidentyfikowano pierwsze przypadki niedożywienia) do lutego 2026 roku, do programów włączono 3336 kobiet w ciąży i karmiących piersią.  

- Kryzys niedożywienia w Strefie Gazy jest wywołany działaniem człowieka - mówi Mercè Rocaspana, pracowniczka medyczna Lekarzy bez Granic na oddziale ratunkowym. - Przed wojną niedożywienie w Gazie niemal nie istniało. Od 2,5 roku systematyczna blokada dostaw pomocy humanitarnej i towarów handlowych, w połączeniu z brakiem bezpieczeństwa, poważnie ograniczyły dostęp do żywności i czystej wody. Placówki służby zdrowia zostały zmuszone do zawieszenia działalności, a warunki życia uległy znacznemu pogorszeniu. W rezultacie grupy osób znajdujące się w trudnej sytuacji są narażone na zwiększone ryzyko niedożywienia - podkreśla.

"Głodzenie jest wykorzystywane jako środek kontroli nad ludnością"

Lekarze bez Granic wiążą te zjawiska z izraelską blokadą dostaw podstawowych produktów oraz atakami na infrastrukturę cywilną, w tym placówki medyczne. Brak bezpieczeństwa, wysiedlenia, restrykcje w dostarczaniu pomocy oraz ograniczony dostęp do żywności i opieki medycznej miały katastrofalne konsekwencje dla zdrowia matek i noworodków. Organizacja zaznacza, że mimo obowiązywania tzw. zawieszenia broni, sytuacja w enklawie jest bardzo trudna. Lekarze bez Granic wzywają władze izraelskie oraz państwa sojusznicze, w tym Stany Zjednoczone, do umożliwienia odpowiedniego i stałego dostarczania niezbędnej pomocy mieszkańcom Strefy Gazy, by przywrócić im akceptowalny poziom zdrowia, odżywienia i godności.

- Izraelskie ograniczenia dotyczące przewożenia żywności, militaryzacja korytarzy humanitarnych i punktów dystrybucji oraz ataki na kluczową infrastrukturę Strefy Gazy stworzyły sytuację, w której głodzenie jest celowo wykorzystywane jako środek kontroli nad ludnością - mówi José Mas, szef jednostki ratunkowej w Lekarzach bez Granic. - Chociaż tak zwane zawieszenie broni przyniosło pewną stabilizację sytuacji, jest ona nadal niezwykle krucha. Nasze zespoły wciąż przyjmują nowych pacjentów cierpiących na niedożywienie, ponieważ mieszkańcy Strefy Gazy są zmuszeni znosić celowo stworzone, niegodne warunki życia oraz brak dostępu do pomocy, dochodów i podstawowych zasobów - relacjonuje.

Mimo "zawieszenia broni" Palestyńczycy codziennie giną w Strefie Gazy. Tylko w środę zginęło dziewięć osób (sześć w atakach izraelskich dronów, a trzy osoby zmarły od odniesionych wcześniej obrażeń), a 39 zostało rannych. Z danych palestyńskiego ministerstwa zdrowia wynika, że łącznie od 11 października zginęło prawie 850 osób.

Klęska głodu w Strefie Gazy

Lekarze bez Granic zwracają też uwagę na działalność wspieranej przez Stany Zjednoczone i Izrael Gaza Humanitarian Foundation, która miała zastąpić zakazaną przez Izrael sprawdzoną Agencję ONZ dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA). Po pierwszym zawieszeniu broni na początku 2025 roku liczba punktów dystrybucji żywności GHF zmniejszyła się z około 400 do zaledwie czterech. Co więcej, jak wynika z danych ONZ przy prowadzonych przez najemników punktach zabito ponad 2000 osób. Placówki wspierane przez Lekarzy bez Granic odnotowały w tamtym czasie gwałtowny wzrost liczby pacjentów szukających pomocy medycznej z powodu aktów przemocy w punktach dystrybucji żywności oraz niedożywienia wynikającego z braku pożywienia.

W szczytowym momencie kryzysu żywnościowego Zintegrowana Klasyfikacja Faz Bezpieczeństwa Żywnościowego (IPC), w sierpniu ogłosiła pierwszą w historii regionu Bliskiego Wschodu klęskę głodu. Szacuje się, że w okresie od 16 października do 30 listopada 2025 r. około trzech czwartych ludności Strefy Gazy borykało się z poważnym brakiem bezpieczeństwa żywnościowego.