Przewodnik turystyczny - NOWOŚĆ!

ZAREZERWUJ

WIZYTĘ

W WYDZIALE

KOMUNIKACJI

Witamy Cię Turysto w Powiecie Lublinieckim, na Śląsku!

Pewnie jesteś zdziwiony, bo Śląsk kojarzy Ci się z kopalniami i industrialnym krajobrazem w odcieniach szarości. Otóż – nasz drogi wędrowco – jesteś w błędzie. Znajdujesz się właśnie w zielonym zakątku Śląska!

Ziemia Lubliniecka zarówno pod względem historycznym jak i gospodarczo‑społecznym związana jest ze Śląskiem. Mieszkańcy tych ziem w historycznych głosowaniach i plebiscytach zawsze opowiadali się za przynależnością do Ziemi Śląskiej. Ślązacy to wspaniali, bardzo gościnni i otwarci ludzie, również gwara, którą posługują się rdzenni mieszkańcy świadczy o śląskości tego regionu, więc „witojcie u nos, obejrzyjcie i poznejcie klimat nadszyj ziymi, zoboczcie co u nos piyknego, spróbujcie naszego jedzynia i maszkiejtów, poznejcie nos – Ślónzoków i wróćcie sam zaś!”.

Wybraliśmy dla Ciebie miejsca, które musisz zobaczyć, żeby powiedzieć „tak, zwiedziłem powiat lubliniecki”. Znajdziesz tu skrót informacji o miejscach i zabytkach wartych odwiedzenia. Jeżeli jednak jesteś niestrudzonym odkrywcą nowych miejsc, eksploatatorem żądnym głębszych pokładów wiedzy, zachęcamy do skorzystania z nieograniczonych zasobów Internetu.

KRÓTKO, GDZIE JESTEŚ

Powiat Lubliniecki położony jest na Wyżynie Śląskiej, w północno‑zachodniej części województwa śląskiego, pomiędzy rzekami Małą Panwią na południu, a Liswartą na północnym wschodzie. Zajmuje powierzchnię ok. 822 km2, zamieszkały jest przez ok. 80 tys. mieszkańców.

Historycznie od zarania dziejów jest częścią Śląska, z którym od początku dzieli losy przynależąc do władztwa Piastów – książąt opolskich.

Administracyjnie w skład powiatu wchodzą dziś: miasto Lubliniec, miasto‑gmina Woźniki oraz gminy: Boronów, Ciasna, Herby, Kochanowice, Koszęcin i Pawonków.

Powiat ma charakter rolniczo‑przemysłowy. Około 50% jego powierzchni zajmują lasy z dużą liczbą stawów, zbiorników i cieków wodnych. Bogactwo przyrodnicze to m.in.: rezerwaty „Mikuliny”, „Cisy nad Liswartą”, Park Krajobrazowy „Lasy nad Górną Liswartą”, „Rajchowa Góra” czy „Góra Grojec”.

Wybierz część którą planujesz zwiedzić:

Lubliniec i okolice

Spacerkiem po Lublińcu

Drogi Turysto!

Jesteś w jednym z najstarszych miast w Polsce, w średniowiecznym grodzie, który kryje w sobie wiele ciekawych miejsc i tajemnic, któremu od 2008 r. patronuje Edyta Stein. Chcemy Ci pokazać nasze miasto mniej konwencjonalnie. Gotów na wycieczkę? Zatem w drogę!

Znajdziesz go na pewno, tym bardziej że umieszczono na nim tablicę upamiętniającą Pawła Golasia – wybitnego powstańca śląskiego. A teraz spójrz w prawo – budynek Cechu Rzemiosł Różnych to dawny ratusz z 1821 r. W tym miejscu odczujesz też obecność innej postaci związanej z miastem – stoisz przecież obok fontanny z rzeźbą Edyty Stein , właściwie małej Edytki spędzającej wakacje u dziadków – Adelajdy i Salomona Courant. Za chwilę dojdziemy do ich kamienicy. Jednak najpierw podejdź do figury św. Jana Nepomucena , która w przeszłości kilka razy zmieniała miejsce, by ostatecznie wrócić na rynek.

Później Mały Rynek stał się miejscem dla choinki bożonarodzeniowej. Dziś zobaczysz w tym miejscu rzeźbę plenerową przedstawiającą Edytę Stein autorstwa Stanisława Kowalczyka. Piękna, choć mała, przestrzeń Małego Rynku jest przyjemnie zacieniona przez rosnące tu wierzby. Leży jednak przy ruchliwej ulicy.

Czy zauważyłeś umieszczone w bruku małe tabliczki, biegnące od muzeum do pomnika małej Edytki? 8 Odczytasz z nich ważne daty i wydarzenia z życia świętej. Z lublinieckiego rynku – zgodnie ze średniowiecznymi schematami – wychodziły pod kątem prostym ulice. W dokładnych opracowaniach znajdziesz informację, że rynek pierwotnie miał kształt prostokąta. Dziś przypomina raczej kwadrat. Łatwo to sprawdzić, patrząc na przebieg ulicy Edyty Stein. Dochodzi ona do rynku po łuku, bo to właśnie od strony wschodniej przesunięto zabudowę po pożarze z początku XIX w., zmieniając prostokąt na kwadrat. Warto wspomnieć, że rynek nosi imię Konrada Mańki zamordowanego przez hitlerowców w 1942 r. za przynależność do organizacji konspiracyjnej.

Czy odczytałeś zapisaną tam liczbę? To wysokość bezwzględna dla miasta. Kiedy wejdziesz do kościoła, zobaczysz w ołtarzu głównym figurę patrona tego miejsca – św. Mikołaja. Ona też kryje pewną ciekawostkę. Zwróć uwagę na złote kule, które są jednym z atrybutów tego świętego. Co oznaczają? Pewnie bez trudu znajdziesz odpowiedź na to pytanie. Koniecznie wejdź do kaplicy Cellarych. To ta po prawej stronie. Wzniesiona w 1648 r. przez Andrzeja Cellarego, właściciela dóbr lublinieckich, jest ozdobiona pięknymi freskami przedstawiającymi żywot Karola Boromeusza. Zwiedzając najstarszy kościół w Lublińcu musisz jeszcze podejść do ściany południowej, w której umieszczono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej na pamiątkę pobytu w Lublińcu oryginalnego obrazu w 1655 r., kiedy to wywieziono go z Częstochowy przed szwedzkim oblężeniem Jasnej Góry.

Wychodząc z kościoła, skieruj się na zachód. Jesteś u zbiegu ulicy Konstantego Damrota i Józefa Piłsudskiego. Przed tobą piękna narożna kamienica, w której w XIX w. mieściła się drukarnia założona przez Konstantego Kolano. Od tego czasu zastosowanie budynku – jak to na ogół bywa – zmieniło się wiele razy.

Znajduje się tu również grota Matki Boskiej z Lourdes. Historia tego miejsca zaczęła się jednak od fundacji Franciszka Grotowskiego, który zapisał część swojego majątku na budowę sierocińca funkcjonującego od 1848 r. do I wojny światowej. Podupadający obiekt zakupili w 1922 r. Oblaci, organizując w nim Niższe Seminarium Duchowne. Dziś w tym budynku mieści się Zespół Szkół im. św. Edyty Stein Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców.

Wychodząc główną bramą kieruj się w prawo w stronę Ronda Śląskiego. Po prawej stronie zobaczysz kolorowy malunek na ścianie budynku. Mural „Świat Zofii” autorstwa Damiana Malczewskiego powstał, aby promować czytelnictwo. Jego lokalizacja nie jest dziełem przypadku.

Po drugiej stronie ronda znajduje się Miejsko - Powiatowa Biblioteka im. Józefa Lompy w Lublińcu – Lubiteka . Budynek zaprojektowany jest w stylu skandynawskim. Dominującym elementem architektonicznym jest tu plaster miodu nawiązujący do pasji patrona biblioteki – Józefa Lompy, miłośnika pszczół. Obiekt nie zawiera barier architektonicznych i jest dostosowany nie tylko dla potrzeb osób z dysfunkcjami ruchowymi, ale też dla osób słabowidzących. Od strony południowej – opadającej w stronę doliny Lublinicy, znajduje się tarasowy, ogólnodostępny ogród połączony ze zrewitalizowanym terenem rekreacyjnym nad Lublinicą. Aleja spacerowa nosi nazwę Bulwaru Europejskiego, została oddana do użytku w sierpniu 2020 r. i obejmuje ciągi pieszo-rowerowe, place zabaw i place rekreacyjne oraz tężnię solankową.

Spacerując ul. Grunwaldzką, przechodzisz przez most nad Lublinicą. Warto dobrze się przyjrzeć jego balustradzie, znajdziesz na niej rok budowy mostu. Dochodzisz do pałacu neobarokowego nazywanego przez mieszkańców Zamkiem Lublinieckim . Jak się domyślasz, jego historia jest bardzo bogata w wydarzenia. Kolejne rozbudowy, przebudowy i zmiany właścicieli to materiał na osobne opracowanie. Obecnie – odrestaurowany – pięknie prezentuje się turystom, oferując miejsca hotelowe i restaurację.

Pałac neobarokowy w Lublińcu

Pierwotnie zamek „fortalicjum” Piastów Opolskich z XIV w. Przebudowany w XVII i XVIII w. Siedziba właścicieli Lublińca, m.in.: rodów Kochcicki, Cellary, Garnier, Grotowski. Od połowy XIX w. zamek pełnił różne funkcje publiczne, był tutaj Sąd Powiatowy, Starostwo Powiatowe, Szpital dla Chorych Umysłowo i Zakład Psychiatryczny. Za sprawą Fundacji Zamek Lubliniecki oraz ówczesnego właściciela obiekt został w 2010 r. – po 5 latach – odbudowany i ponownie zachwyca jak za czasów swojej świetności. W 2005 r., gdy zaczynała się odbudowa w zamku poza murami, zabytkowymi sklepieniami na parterze i kilkunastoma zabytkowymi stopnicami starej klatki schodowej nie zostało nic. Wszystkie elementy zostały odbudowane ogromnym nakładem sił, środków i wielkiej determinacji gospodarzy.

Obecnie mieści się tutaj Hotel Zamek Lubliniec oferujący 45 komfortowo wyposażonych pokoi w standardzie 4 gwiazdek i zachwyca jak za czasów dawnej świetności.

W 2012 r. w pradawnych piwnicach zamkowych otwarte zostało butikowe SPA, które według wielu uchodzi za jedno z najładniejszych w Europie. Niepowtarzalny urok tego miejsca powstał dzięki połączeniu nowoczesnego designu z surowymi, średniowiecznymi murami oraz idealnie dobranej iluminacji. Do dyspozycji gości jest panoramiczna sauna sucha oraz szklana łaźnia parowa, basen witalny oraz ścieżka wrażeń wodnych.

Hotel Zamek Lubliniec ul. Grunwaldzka 40, 42-700 Lubliniec tel.: 34 37 37 890, 781 705 300 e-mail: [email protected] www.zameklubliniec.pl

Bracia Seltenowie– Bernard i Ison – byli twórcami „Fundacji budowy szpitala dla leczenia biednych chorych bez różnicy na wyznanie”. Ich rodzina, przybyła do Lublińca w XIX w., była związana również z Wrocławiem, gdzie obaj fundatorzy spoczęli na cmentarzu żydowskim. Przeznaczyli oni ogromną sumę na zakup parceli, materiałów budowlanych oraz budowę szpitala, który rozpoczął działalność 1 czerwca 1882 r. Przeznaczenie tego budynku (później rozbudowanego) nie zmieniło się, stoisz przed Szpitalem Powiatowym .

Tradycje szkoły sięgają roku 1922.

Na cmentarzu pochowano dziadków patronki miasta – Adelajdę i Salomona Courant – oraz jej dwóch braci.

Mogą działać na lądzie i w wodach śródlądowych w dowolnej szerokości geograficznej. Prowadzą akcje bezpośrednie, rozpoznanie specjalne oraz wsparcie militarne (m.in. szkolenie i doradztwo). JWK jest pierwszą jednostką wojsk specjalnych, która certyfikowała w NATO swoją zdolność do zapobiegania rozprzestrzenianiu się broni masowego rażenia (MERT). Swojego perfekcyjnego wyszkolenia dowiedli podczas misji zagranicznych, w których biorą udział od 2001 roku. Ich szlak bojowy wiedzie przez Macedonię, Irak, Pakistan, Syrię, Czad, Kongo i Afganistan. Za nimi setki niebezpiecznych operacji: prowadzili rozpoznanie specjalne i akcje bezpośrednie, rozbijali siatki terrorystyczne i zatrzymywali najgroźniejszych przestępców, likwidowali składy broni i materiałów wybuchowych.

Wybudowany rok później mały domek z muru pruskiego, został zniszczony przez wojsko rosyjskie postępujące za wojskami Napoleona w 1812 r. Później powstał murowany piętrowy budynek, który stał się po kolejnych rozbudowach największą w mieście salą widowiskową. Urządzano tu rocznicowe obchody różnych świąt, widowiska teatralne i zabawy taneczne. W latach 30. XIX w. pisano, iż w Lublińcu istnieje „strzelnica wraz z urządzeniami do rozrywki”.

Budynek w przeszłości pełnił funkcję elektrowni produkującej prąd stały.

Zgodnie z podaniem ludowym w tym miejscu już w 1272 r. książę Władysław I Opolski zbudował małą kapliczkę leśną. Prawie od samego początku towarzyszył kościołowi przytułek dla biednych usytuowany pierwotnie za bramą miejską. Budynek przytułku zniknął z krajobrazu miejskiego ostatecznie w 1966 r. Różne były losy tej świątyni w ciągu stuleci. Sięgając do nowszej historii, trzeba przypomnieć, że w latach 1926 – 1939 funkcjonowała tu parafia wojskowa pw. św. Michała Archanioła dla stacjonującego w mieście 74. Górnośląskiego Pułku Piechoty. Podczas gruntownego remontu kościoła w 2014 r. odnaleziono piękny obraz przedstawiający św. Michała Archanioła. Uznany za bezpowrotnie zaginiony, był ukryty w ołtarzu bocznym.

Może i drugi z obrazów – Błogosławieństwo żołnierza – kiedyś się odnajdzie?

Gmina ewangelicka powstała w Lublińcu w 1816 r., zaś w 1848 r. przystąpiła do budowy wspomnianego kościoła. Szkoda, że decyzją władz powiatowych z 1972 r. z mapy miasta świątynia bezpowrotnie znikła.

A my podążamy w górę ul. Mickiewicza. W domu nr 9, w którym przez kilkadziesiąt lat mieściła się poczta, urodził się w 1879 r. Hans Lammers – szef kancelarii III Rzeszy . 29 Na skraju wioski Radzieje na Mazurach, między Wilczym Szańcem w Gierłoży a Mamerkami, znajduje się także jego wojenna kwatera. Będąc w Lublińcu, musisz jeszcze zobaczyć miejsce, gdzie do 3 września 1939 r. stała synagoga , kolejne potwierdzenie przedwojennej wielokulturowości społeczności Lublińca. Podejdźmy do domu nr 26. Został wzniesiony właśnie w miejscu dawnej synagogi spalonej przez Niemców w trzecim dniu wojny wraz z towarzyszącymi jej zabudowaniami (domek kantora, mykwa, altanka – dziś teren pawilonu meblowego). W bruku chodnika zauważysz pamiątkową tablicę. Nieopodal (ul. Mickiewicza 38) stał dom wybudowany przez Feliksa Koenigsbergera. Zetknąłeś się już z tym nazwiskiem, odwiedzając cmentarz żydowski. W 2015 r. podczas rozbiórki domu znaleziono na poddaszu dwie hebrajskie księgi liturgiczne, które prawdopodobnie uratowano z pożaru bożnicy.

Dzieli cię od tego miejsca niespełna kilometr. Wystrój świątyni posiada wiele nawiązań do judaizmu, z którego wywodzi się patronka miasta.

Zbudowany w połowie XVII w. z fundacji Andrzeja Cellarego, posiada barokowy ołtarz z rzeźbami czterech ewangelistów, piękne zabytkowe obrazy i kartusz upamiętniający odbudowę kościoła w 1754 r. Przez pewien czas (1826 – 1850) był użytkowany przez ewangelików. Za ołtarzem głównym można zobaczyć kamień węgielny poświęcony przez Jana Pawła II 20.06.1983 r. podczas drugiej pielgrzymki do Polski.

Jest ona związana z pobytem marszałka Józefa Piłsudskiego w Lublińcu 26 sierpnia 1922 r., celem uczczenia powstańców śląskich.

W Kokotku można wypoczywać nie tylko latem uprawiając turystykę pieszą, rowerową i konną, ale również zimą, jeżdżąc na nartach biegowych. Największym akwenem jest Posmyk, liczący około 1,7 km długości i nieco mniej niż 1 km szerokości. Nad nim też ulokowały się ośrodki wypoczynkowe, oferujące cały wachlarz możliwości rekreacji.

Ośrodek Wypoczynkowy Posmyk Leśne Ustronie dysponuje m.in. domkami campingowymi, salą konferencyjną i restauracją myśliwską. W Ośrodku również: wypożyczalnia kajaków, łódek i rowerów oraz boiska do siatkówki, badmintona i koszykówki, plac zabaw, w sąsiedztwie – kort tenisowy.

Ośrodek Wypoczynkowy Posmyk Leśne Ustronie 42–700 Lubliniec – Kokotek, tel.: 608 405 011, 602 738 019 e-mail: [email protected]

Dla miłośników wypoczynku na łonie natury interesującą propozycją będzie miejsce nazywane „Łowisko Leśnica” . 36 Obiekt stanowią trzy stawy dostępne dla amatorów wędkarstwa. Tutaj łowić może każdy, kto ma na to ochotę. Nie wymagane jest bowiem posiadanie karty wędkarskiej. Całkowita powierzchnia lustra wody to prawie hektar. Na miejscu istnieje możliwość wypożyczenia wędki i grillowania złowionej ryby. Miejsce jest atrakcyjne dla rodzin z dziećmi i nie tylko.

Kokotek znany jest też jako miejsce rozgrywania ekstremalnych zawodów pod nazwą Bieg Katorżnika , który organizatorzy promują jako: „woda, bagno, rowy, błoto, smród i stęchlizna, pijawki i inne robactwo, czyli środowisko przyjazne każdemu Katorżnikowi”. Jest to ekstremalny bieg, w którym uczestnicy ścigają się na dystansie 10 km przez lasy i bagna, zdając egzamin z wytrzymałości fizycznej i psychicznej.

Mundurowi rywalizują natomiast w prestiżowym Biegu Przełajowym o Nóż Komandosa, im. gen. broni Włodzimierza Potasińskiego . Startujący w mistrzostwach są żołnierzami, pracownikami lub funkcjonariuszami służb mundurowych w służbie czynnej lub rezerwie.

Oblackie Centrum Młodzieży NINIWA ul. Posmyk 5, 42-700 Lubliniec tel.: 696 060 357 e-mail: [email protected] www.niniwa.pl

Czas zakończyć nasz spacer po Lublińcu, choć temat jeszcze nie został wyczerpany. Może znajdzie miejsce w kolejnych opracowaniach?

Część północno-zachodnia

Rowerkiem przez powiat

Aby twoja wiedza o powiecie lublinieckim była pełniejsza, proponujemy zwiedzić jeszcze kilka miejsc, które krótko przedstawimy w podziale na część północno‑zachodnią i południowo‑wschodnią naszego powiatu. Zwiedzisz: Lubecko, Kochcice, Pawełki, Zborowskie, Sieraków Śląski, Gwoździany, Pawonków, Lisowice. W drogę!

Pierwsza wzmianka o Lubecku pochodzi z 1226 r., a pierwsza informacja o kościele z 1342 r. W 1716 r. znaleziono w pobliżu kościoła medalion z wizerunkiem Matki Boskiej i Chrystusa. Otoczony od tego momentu czcią wiernych, przyciąga do dziś liczne pielgrzymki. W świątyni tej, w 2009 r., dokonano niezwykłego odkrycia – pod warstwą tynku znaleziono gotyckie malowidła ścienne z początku XV w..

Część południową parku urządzono w stylu francuskim, a północną w stylu angielskim. Zobaczysz tu piękne okazy pomnikowych drzew.

Pałac neobarokowy – wybudowany został w latach 1906–1909 przez hrabiego Ludwika Karola von Ballestrem di Castellengo. Hrabia dobrze zapisał się w pamięci mieszkańców, był świetnym gospodarzem, człowiekiem spokojnym, religijnym i wrażliwym na ludzkie potrzeby. W 1945 r. przed zakończeniem II wojny światowej opuścił Kochcice, zmarł we Freiburgu w 1957 r. Po wojnie w pałacu znajdował się Dom Kolonijny dla dzieci, później Ośrodek Szkoleniowy, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, a od 1972 r. Wojewódzki Ośrodek Rehabilitacji. W 1955 r. utworzono oddziały rehabilitacji będące częścią Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Chirurgii Urazowej w Piekarach Śląskich.

Na Górce Kochcickiej znajduje się Strzelnica Resort Family&Spa . Obiekt ma charakter wypoczynkowo‑sportowy, otoczony jest zielenią. Można tutaj spędzić aktywny urlop z rodziną i przyjaciółmi. W ofercie obiektu: strzelnica myśliwska i sportowa, park linowy, pole paintballowe i gokarty.

Strzelnica Resort Family&Spa ul. Lubliniecka 9, 42-713 Kochcice tel.: 734 149 201 e-mail: [email protected] www.resortstrzelnica.pl

Obserwacja możliwa dzięki platformie widokowej, szczególnie atrakcyjna na przełomie maja i czerwca w czasie kwitnienia roślin. W pobliżu staw z unikatową roślinnością wodną, torfowiskową oraz różnorodną fauną.

Oprócz fajek produkowano tu fajansowe naczynia i figurki. Fajczarnia działała do 1860 r. Poddana remontowi, ma docelowo przekształcić się w skansen.

Pałac neobarokowy . Zbudowany na pocz. XX w. przez Wilhelma von Klitzing, właściciela dóbr w Ciasnej. Po wojnie pałac był użytkowany m.in. jako Gminny Ośrodek Kultury. W 1989 r. sprzedano obiekt osobie prywatnej, od 2014 r. należy do Gminy Ciasna.

Pałac barokowo-klasycystyczny . Wybudowany w II poł. XIX w. (1886 r.), przez właściciela majątku Gotfryda von Lücken. Obecnie pałac jest własnością osoby prywatnej. W Gwoździanach zobaczysz też dziewiętnastowieczne zabudowania gospodarcze.

Obraz przedstawiający patronkę tego miejsca został namalowany przez Karola Fryderyka Helda w 1806 r. Pierwszy kościół w tym miejscu z murowanym prezbiterium i nawą z drewna modrzewiowego powstał już w 1376 r. Po tym jak spłonął, wzniesiono nowy ok. 1500 r.

Zobaczysz tu skamieniałe kości "Smoka wawelskiego" z Lisowic – prawdopodobnie pierwszego dinozaura drapieżnego w Polsce oraz dicynodonta "Lisowicia bojani" – gada ssakokształtnego, którego odkrycie było przełomowe dla paleontologów. Muzeum prezentuje również interesujące wystawy czasowe.

W muzeum prowadzone są również warsztaty dla dzieci i młodzieży, dzięki czemu poprzez zabawę młodzi odkrywcy jeszcze lepiej przyswoją tę niezwykłą dawkę wiedzy. Jest to okazja do świetnej zabawy. Każdy z uczestników warsztatów otrzymuje ciekawe pamiątki.

Muzeum w sezonie letnim otwarte w dni: niedziela: 15-18:30, poniedziałek: 9:30-13, wtorek: 15:18:30, środa: dla grup zorganizowanych, czwartek: dla grup zorganizowanych.

Bilety: normalny - 8 zł, ulgowy - 5 zł, zwiedzanie z warsztatami: 15 zł (opiekunowie nie płacą)

Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach ul. Mickiewicza 20, 42-700 Lisowice tel.: 663 761 286 www.muzeumlisowice.pl

Część południowo-wschodnia

Truchtem z kijkami

Tutaj zwiedzisz: Sadów, Rusinowice, Piłka, Brusiek, Koszęcin, Cieszowa, Boronów, Lubsza, Woźniki, P

Czytaj cały artykuł u źródła — Powiat lubliniecki - Starostwo Powiatowe w Lublińcu