Decyzje cyfrowe i społeczne. Jak informacje, technologia i relacje społeczne wpływają na zdrowie?
Współczesne zagrożenia dla zdrowia wykraczają poza tradycyjne czynniki biologiczne czy klimatyczne. Coraz większą rolę odgrywa środowisko informacyjne, w którym funkcjonujemy na co dzień - media społecznościowe, komunikatory i platformy internetowe. Główny Inspektorat Sanitarny zwraca uwagę na znaczenie decyzji cyfrowych i społecznych w kontekście bezpieczeństwa zdrowotnego społeczeństwa.
Najważniejsze informacje:
Media społecznościowe są najczęściej wykorzystywanym źródłem informacji zdrowotnych przez młodzież i młodych dorosłych
Współczesne społeczeństwa funkcjonują w warunkach infodemii - zjawiska szybkiego rozprzestrzeniania się komunikatów prawdziwych i fałszywych
Umiejętność krytycznej analizy informacji i rozpoznawania dezinformacji to ważny element kompetencji zdrowotnych
Wyzwania w epoce informacyjnego nadmiaru
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, że współczesne społeczeństwa funkcjonują w warunkach tzw. infodemii - zjawiska polegającego na szybkim rozprzestrzenianiu się ogromnej liczby komunikatów, zarówno prawdziwych, jak i fałszywych. W natłoku treści coraz trudniej odróżnić rzetelną wiedzę od dezinformacji oraz podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia.
Dlaczego wierzymy fałszywym informacjom?
Badania z zakresu psychologii i nauk społecznych wykazują, że ludzie nie podejmują decyzji wyłącznie na podstawie faktów. Istotną rolę odgrywają emocje, osobiste doświadczenia oraz opinie osób z najbliższego otoczenia. Treści wywołujące strach lub silne emocje rozprzestrzeniają się szybciej niż komunikaty oparte na dowodach naukowych.
Realny wpływ dezinformacji zdrowotnej
Dezinformacja stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Może wpływać na:
Postrzeganie zagrożeń zdrowotnych
Zaufanie do ekspertów i instytucji publicznych
Stosowanie działań profilaktycznych
Decyzje dotyczące leczenia
Szczególną uwagę zwraca się na dezinformację dotyczącą szczepień ochronnych , niepotwierdzone metody leczenia, fałszywe informacje o chorobach zakaźnych oraz pseudonaukowe porady zdrowotne.
Ostrzeżenie publiczne dotyczące żywności: niewłaściwa informacja dotycząca alergenu - brak wyróżnienia obecności siarczynów na etykiecie produktu
Jak ZUS podwyższa pensje lekarzom i pielęgniarkom
Jak chronić się przed dezinformacją?
WHO wskazuje, że przeciwdziałanie dezinformacji zdrawotnej wymaga wzmacniania zaufania do ekspertów, instytucji publicznych oraz źródeł opartych na dowodach naukowych. Szczególnie ważna jest umiejętność weryfikacji źródeł informacji, zwłaszcza w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji i tworzenia wiarygodnie wyglądających, lecz nieprawdziwych treści.
Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny ( gov.pl/gis )