14 wykonawców chce zbudować Tramwaj na południe
Rozpoczął się kolejny ważny etap związany z budową nowej linii tramwajowej na południe Katowic. W przetargu wpłynęło 14 ofert, a ich wartość wynosi od 356 mln zł do 522 mln zł, przy założonym budżecie ponad 648 mln zł. Teraz rozpocznie się szczegółowa analiza dokumentów, po której możliwy będzie wybór wykonawcy największej inwestycji transportowej Katowic. Powstanie ok. 4,6 km nowej linii tramwajowej od CP Brynów aż do Kostuchny, gdzie zostanie wybudowany węzeł przesiadkowy z parkingami dla samochodów i rowerów.
– Tramwaj na południe to jedna z tych inwestycji, które zmieniają miasto na pokolenia. Nowa linia zapewni mieszkańcom południowych dzielnic szybki dojazd do centrum, stworzy wygodne możliwości przesiadki i będzie stanowiła zachętę do korzystania z transportu publicznego. Jednocześnie uporządkujemy układ drogowy i poprawimy dostęp do Górnośląskiego Centrum Medycznego, dlatego z efektów tego przedsięwzięcia skorzystają wszyscy użytkownicy tej części miasta – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. Na realizację zadania przewidziano 30 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Inwestorem zastępczym, działającym na rzecz i w imieniu Miasta Katowice, jest miejska spółka Katowickie Inwestycje S.A. Będzie ona realizować tę inwestycję we współpracy z Tramwajami Śląskimi S.A.
Nowa linia tramwajowa połączy centrum z Kostuchną
Dzięki inwestycji powstanie nowa linia tramwajowa o długości ok. 4,6 km, a mieszkańcy Kostuchny zyskają szybkie połączenie (około 25 minut w godzinach szczytu) ze ścisłym centrum miasta. Linia będzie miała swój początek przy Centrum Przesiadkowym Brynów, skąd zostanie poprowadzona – m.in. wzdłuż ulicy Rzepakowej, wzdłuż torów kolejowych, w pobliżu Górnośląskiego Centrum Medycznego – do ul. Bażantów. Tam, pomiędzy ulicami Radockiego, Bażantów i Gołębią, zakończy się pętlą i wybudowanym węzłem Kostuchna. Węzeł będzie wyposażony w wielofunkcyjny obiekt z toaletą i zadaszonym miejscem dla pasażerów, parkingi Park&Ride (z ponad 120 miejscami) oraz Bike&Ride (na około 90 rowerów), a także stacje ładowania autobusów elektrycznych.
Sześć par przystanków, a także coś dla rowerzystów
Na nowej trasie znajdzie się sześć par nowych przystanków, a połowa z nich będzie umożliwiała bezpośrednią przesiadkę do autobusu. Przy przystankach znajdą się też parkingi dla rowerów. Ponadto wzdłuż prawie całej trasy zostanie wybudowana droga dla rowerzystów.
Przebieg linii tramwajowej został opracowany na podstawie wskazań mieszkańców spośród 4 koncepcji, które były prezentowane podczas konsultacji społecznych. Wybrany wariant – przebiegający na obrzeżach obszaru zurbanizowanego – charakteryzuje się największym poziomem bezkolizyjności z zabudowaniami.
Duże zainteresowanie historyczną inwestycją
– Już na etapie przygotowywania ofert widoczne było duże zainteresowanie inwestycją na rynku. Wpłynęły setki pytań od potencjalnych wykonawców, dotyczących opublikowanej dokumentacji przetargowej. Treść pytań wymagała szczegółowej analizy, stąd udzielenie odpowiedzi wiązało się z wydłużeniem terminu składania ofert. Teraz rozpocznie się ich szczegółowa ocena, obejmująca zarówno kwestie formalne, jak i merytoryczne – wyjaśnia Agnieszka Dutkiewicz, dyrektor ds. budowy infrastruktury technicznej w spółce Katowickie Inwestycje S.A. Niemal 300 mln zł dofinansowania
Budowa nowej linii tramwajowej, która „przybliży” Kostuchnę do centrum miasta, to największa inwestycja w transport publiczny w historii Katowic. Jej szacowana wartość to ponad 640 mln zł. Jednak tylko część tej kwoty zostanie pokryta z budżetów miasta i Tramwajów Śląskich. To możliwe dzięki skuteczności w pozyskiwaniu środków zewnętrznych. Inwestycja uzyskała łącznie ponad 287,8 mln zł dofinansowania z Funduszu Spójności w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) w ramach działania FENX.03.01 Transport miejski. Na realizację zadania „Modernizacja i rozwój infrastruktury tramwajowej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropoli – Etap II” – przyznano ponad 235,8 mln zł, a na zadanie „Mobilna metropolia – Katowicki System Zintegrowanych Węzłów Przesiadkowych – Węzeł Kostuchna” prawie 52 mln zł.
Wydłużone postępowanie i skargi przeciwników budowy linii tramwajowej
Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej – niezbędnej do przygotowania projektu i ogłoszenia przetargu na budowę – został złożony już w lutym 2019 r. Postępowanie znacznie się jednak wydłużyło, ponieważ decyzja została zaskarżona przez dwie organizacje. Sprawę rozpatrywała Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, która kilkanaście razy przesuwała termin wydania decyzji. 21 sierpnia 2023 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał decyzję w mocy i dopiero wtedy możliwe było wznowienie prac projektowych.
Długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawił, że część wcześniej przygotowanej dokumentacji musiała zostać zaktualizowana. W trakcie aktualizacji projektu pojawiały się też kolejne skargi ze strony przeciwników budowy nowej linii tramwajowej. Wymagały one dodatkowych analiz formalnych i wydłużały cały proces. Po zakończeniu prac projektowych konieczne było jeszcze uzyskanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (ZRID), która została wydana 11 marca 2026 r., to umożliwiło ogłoszenie postępowania przetargowego.