Czernica odnowiła gest sprzed 100 lat. Księga z życzeniami trafiła do Prezydenta RP
Historia zatoczyła koło. Sto lat po tym, jak uczniowie z Czernicy podpisali kartę z życzeniami dla narodu amerykańskiego, ich następcy przygotowali nową księgę oraz film dokumentujący niezwykłą inicjatywę. Materiały trafiły już do Prezydenta RP z prośbą o przekazanie ich stronie amerykańskiej jako symbolicznego gestu przyjaźni.
Wiesz coś więcej na ten temat?
Napisz do nas
Nawiązali do wydarzenia sprzed wieku
Niewiele osób wie, że w 1926 roku również uczniowie szkoły w Czernicy wzięli udział w ogólnopolskiej akcji „Polskie Deklaracje Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych”. W całym kraju miliony Polaków podpisywały wówczas życzenia dla narodu amerykańskiego, dziękując za wsparcie udzielone Polsce po odzyskaniu niepodległości.
Do tej historii postanowili nawiązać uczniowie Szkoły Podstawowej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Czernicy. Z okazji przypadającej w 2026 roku 250. rocznicy ogłoszenia niepodległości Stanów Zjednoczonych przygotowali pamiątkową księgę z życzeniami dla narodu amerykańskiego oraz film dokumentalny zatytułowany „Kartka, która połączyła dwa narody”.
Pomysłodawcą przedsięwzięcia był radny Rady Gminy Gaszowice Dawid Panic .
– Pomysł narodził się podczas czytania informacji o historycznej „Polskiej Deklaracji o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych” z 1926 roku. Dowiedziałem się, że również uczniowie szkoły w Czernicy przygotowali wówczas kartę z życzeniami dla narodu amerykańskiego. Uznałem, że zbliżająca się 250. rocznica niepodległości Stanów Zjednoczonych jest wyjątkową okazją, aby po stu latach symbolicznie odnowić ten gest przyjaźni i pokazać, że pamięć o tej historii nadal jest żywa – mówi Dawid Panic. Kilka miesięcy przygotowań
Prace nad projektem trwały kilka miesięcy. Obejmowały kwerendę historyczną, opracowanie koncepcji przedsięwzięcia, przygotowanie księgi pamiątkowej, realizację filmu dokumentalnego oraz zebranie podpisów uczniów.
W projekt zaangażowali się uczniowie Szkoły Podstawowej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Czernicy, którzy przygotowali życzenia i złożyli swoje podpisy. Przedsięwzięcie powstało przy wsparciu wójta gminy Gaszowice Pawła Bugdola oraz dyrektor szkoły Iwony Witek. Konsultację historyczną prowadził dr Jan Krajczok. W przygotowania włączyli się również nauczyciele, rodzice, fotografowie oraz osoby odpowiedzialne za realizację filmu i materiałów promocyjnych.
Księga trafiła do Prezydenta RP
20 czerwca delegacja, w skład której weszli wójt gminy Gaszowice Paweł Bugdol , radny Dawid Panic oraz konsultant historyczny dr Jan Krajczok, w asyście uczniów szkoły w Czernicy przekazała księgę pamiątkową wraz z filmem prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu. Delegacja zwróciła się do prezydenta z prośbą o przekazanie przesłania przyjaźni narodowi amerykańskiemu za pośrednictwem prezydenta Stanów Zjednoczonych.
Jak podkreśla Dawid Panic, podczas spotkania Karol Nawrocki z dużym zainteresowaniem zapoznał się z inicjatywą. Po wydarzeniu do Kancelarii Prezydenta przekazano szczegółowy opis całego przedsięwzięcia. Obecnie organizatorzy oczekują na informację dotyczącą dalszych losów księgi i filmu.
– Mamy nadzieję, że księga stanie się symbolicznym gestem kontynuującym piękną tradycję sprzed stu lat i trafi do strony amerykańskiej – dodaje radny. Premiera filmu podczas American Cars Mania
Dzień po przekazaniu materiałów prezydentowi, 21 czerwca, podczas wydarzenia American Cars Mania odbyła się oficjalna premiera filmu „Kartka, która połączyła dwa narody”. Produkcja przedstawia historię projektu oraz przypomina mało znany epizod z dziejów Czernicy i polsko-amerykańskich relacji.
Miliony podpisów jako wyraz wdzięczności
Projekt z Czernicy nawiązuje do jednej z największych obywatelskich inicjatyw II Rzeczypospolitej. W 1926 roku, z okazji 150. rocznicy ogłoszenia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych, około 5,5 miliona Polaków, w tym ponad 3 miliony uczniów, podpisało życzenia i wyrazy wdzięczności skierowane do narodu amerykańskiego.
Akcja była podziękowaniem za wsparcie polityczne, którego Polsce udzieliły Stany Zjednoczone, między innymi dzięki staraniom prezydenta Woodrowa Wilsona, oraz za pomoc humanitarną po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.
Zebrane podpisy utworzyły liczącą 111 tomów kolekcję, która została przekazana prezydentowi Calvinowi Coolidge'owi. Do dziś jest ona przechowywana w Bibliotece Kongresu w Waszyngtonie, a część dokumentów została zdigitalizowana i jest dostępna w projekcie „Polska 1926”, gdzie można odnaleźć podpisy uczestników historycznej akcji.
Ludzie
były prezes IPN, Prezydent RP
Wójt Gminy Gaszowice