To pierwszy zakazany polski film po upadku PRL-u. Nie można go obejrzeć od 29 lat

Dlaczego film "Witajcie w życiu" został skutecznie zablokowany?

Jakie praktyki firmy Amway zostały przedstawione w filmie?

Jakie były konsekwencje prawne dla twórców "Witajcie w życiu"?

Gdzie można dziś obejrzeć "Witajcie w życiu"?

Ten film był zakazany nawet w PRL, bo jest „antypolski i zakłamuje historię”

"Witajcie w życiu" - pierwszy "półkownik" III RP

Chociaż cenzura filmów może się kojarzyć jako zjawisko typowe dla PRL-u , zdarza się również współcześnie. Pierwszą produkcją, która nie doczekała się powszechnej dystrybucji po 1989 roku, był pewien film dokumentalny , który budzi kontrowersje do dziś.

Quiz: Niezapomniane polskie filmy. Polaku, celem 15/15 [Quiz]

Mowa o "Witajcie w życiu" z 1997 roku. Produkcji od czasu premiery wciąż nie można obejrzeć. Film skutecznie zablokowała firma, której kulisy działania przestawił autor dokumentu - Henryk Dederko.

"Witajcie w życiu" - o czym jest zakazany film?

"Witajcie w życiu" to 55-minutowy dokument opowiadający o firmie zajmującej się sprzedażą bezpośrednią o nazwie Amway. Amerykański koncern wpisywał się swoim podejściem do rodzącego się w latach 90. nowego spojrzenia na rzeczywistość. Mowa oczywiście o stricte kapitalistycznej perspektywie, obiecującej zwykłemu człowiekowi sukces. Amway to korporacja zajmująca się sprzedażą bezpośrednią, ale również szkoleniem ludzi, by się nią zajmowali i tym samym pomnażali kapitał firmy. W latach 90. skupiała się przede wszystkim na tworzeniu zastępów domokrążców, chodzących od drzwi do drzwi i nachalnie proponujących różnego rodzaju bibeloty.

Jak pisał Rafał Oświeciński na łamach portalu film.org.pl, Dederko w swoim dokumencie przedstawił zasady działania kuchni Amway, ukazując, że firmie blisko do podejścia rodem z sekty . Filmowiec dotarł do wewnętrznych materiałów firmy i postanowił wykorzystać je w swoim dokumencie. Uwagę Dederki przykuły praktyki Amway i zaniepokoiły go na tyle, że stwierdził, iż temat trzeba nagłośnić.

Z filmu wynika, że Amway wykorzystał marzenia ówczesnych Polaków i bogactwie i mamił ich jego wizją za pomocą wzbudzających kontrowersje praktyk. Każdy pracownik miał zapisywać w specjalnym zeszycie codzienne jedno marzenie ze sfery dóbr materialnych, które staje się jego celem. Pragnienie bogactwa ma być najważniejszym motywatorem, a pieniądz jednym dążeniem w życiu. Oczywiście brak pieniędzy jest utożsamiany z największym możliwym złem tego świata.

• Jest to najmądrzejszy system, który człowiek w ogóle wymyślił - mówi jedna z bohaterek "Witajcie w życiu". - W tym systemie człowiek, im bardziej inteligentny, tym ma więcej problemów. W tym systemie nie wolno zastanawiać się, to jest po prostu praca, która jest do wykonania - dodaje kobieta. W filmie pojawiają się fragmenty szkolenia pracowników firmy Amway, przypominające połączenie prania mózgu z wykorzystaniem sztuczek socjotechnicznych z przaśnym festynem.

Oczywiście Dederko nie był pierwszą osobą, która brała pod wątpliwość uczciwość formy Amway. W wielu krajach świata prześwietlano sposób funkcjonowania korporacji. Jednak polski wymiar sprawiedliwości stwierdził, że film "Witajcie w życiu" nie może być wyświetlany w naszym państwie.

"Witajcie w życiu" - gdzie oglądać? Problemy prawne z filmem

W 1997 roku przedstawiciele Amway weszli na drogę prawną przeciwko twórcom i producentom "Witajcie w życiu". Autorzy filmu mieli proces krany, będąc oskarżonymi o zniesławienie, a TVP i spółce Contra Studio proces cywilny. Ten pierwszy zakończył się w 2003 roku z powodu przedawnienia. Proces cywilny przypominał mecz ping ponga - kolejne umorzenia były skierowywane przez powodów do sądów apelacyjnych.

W końcu w 2012 roku Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł, że TVP może wyświetlić film na swojej antenie, ale pod jednym warunkiem. Z "Witajcie w życiu" mają zostać usunięte "nieprawdziwe dane o strukturze dochodów korporacji". Z tego też powodu produkcja nie doczekała się emisji w telewizji. Trzy lata wcześniej dokument miał być pokazany na Warszawskim Festiwalu Filmowym, jednak TVP nie udzieliła licencji ze względu na trwające jeszcze wówczas procesy sądowe. Co ciekawe, w 2001 roku Adam Bogoryja-Zakrzewski powołał do życia dokument "Szlaban" opowiadający o cenzurze wobec filmu Dederki.

Oczywiście cała sprawa wywołała wielkie poruszenie. Nie brakowało słusznych głosów oburzenia, że próba zatrzymania emisji filmu łamie wolność słowa i prawa człowieka. Mimo to, po niemal 30 latach od premiery film wciąż nie jest dostępny legalnie. Hula po internecie, więc można go obejrzeć, ale nie znajdziemy go na żadnej platformie streamingowej, ani w usłudze VOD.

Źródło: Antyradio/film.org.pl/wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka , Twittera , TikToka i Instagrama . Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!

Czytaj cały artykuł u źródła — Antyradio Katowice / Bielsko-Biała