Wypiek chleba, praca garncarza, rękodzieło - Etnograficzne niedziele w Russowie

W parku przy dworku czeka na Was osiem niedzielnych spotkań pełnych pokazów, warsztatów i opowieści o kulturze południowej Wielkopolski. To świetny sposób, by spędzić rodzinne popołudnie inaczej, z dala od ekranów, blisko historii, rzemiosła i lokalnych smaków.

Udział w atrakcjach jest już w cenie biletu wstępu do Dworku. Zachęcamy do odkrywania jak barwna i żywa jest tradycja naszego regionu.

Poniżej harmonogram Etnograficznych Niedziel w Russowie w lipcu i sierpniu 2026 roku:

I niedziela

12.07 pokaz wypieku chleba

Pieczywo w kulturze ludowej zajmowało szczególne miejsce, chleb pełnił funkcję odżywczą, ale również i obrzędową. Był podstawowym produktem żywnościowym gromady wiejskiej, a jego wypiek był nacechowany konkretnym postępowaniem. Gotowy produkt traktowano z ogromnym szacunkiem.

Pokaz wypieku chleba oraz opowieści z chlebem związane przedstawi Eugeniusz Chrzanowski, ponadprzeciętny znawca tematu, pasjonat ginących umiejętności oraz miłośnik rodzimych słowiańskich tradycji.

II niedziela

19.07 pokaz pracy garncarza

Glina jako materiał popularny w kulturze ludowej, naturalny, plastyczny, towarzyszył ludzkości od zarania dziejów. Dzięki względnie łatwiej dostępności, elastyczności oraz możliwości obróbki był stosowany do wytwórstwa szerokiej gamy przedmiotów, przede wszystkim zasobowych, ale również i dziecięcych zabawek czy rożnego rodzaju rzeźb ludowych.

Tego dnia będzie miała miejsce prezentacja toczenia gliny na kole garncarskim z możliwością własnoręcznego wylepienia różnych przedmiotów z gliny. Całość przedstawi Ewa Skarżyńska, posiadająca wieloletnie doświadczenie w pracy z gliną, właścicielka pracowni ceramicznej.

III niedziela

26.07 pokaz wytwórstwa rękodzieła ludowego

Dawniej, w gromadzie wiejskiej, wytwarzano we własnym zakresie przedmioty różnego rodzaju. Ręce ludzkie tworzyły przedmioty niezbędne w pracach dnia codziennego, z potrzeby estetyki powstawały także produkty cieszące oko, dekoracyjne, skomplikowane, ale też piękne w swojej prostocie. Rękodzieło bywało na tyle charakterystyczne, że stało się jednym z elementów wyodrębniającym poszczególne regiony etnograficzne.

Pokaz, podczas którego będzie można zobaczyć m. in. szydełkowanie, wyrób kwiatów czy ozdób z bibuły oraz robienie na „prytkach” (drutach), poprowadzi Koło Gospodyń Wiejskich z Kościelca.

IV niedziela

02.08 pokaz wyplatania wieńca dożynkowego

Z początkiem sierpnia społeczność wiejska rozpoczynała przygotowania do obchodów dziękczynnych za urodzajne zbiory, tzw. „dożynek”. Dożynki decydowały o przyszłości gromady i dawały nadzieję na obfity w zboże przyszły rok. Aby ubogacić nadchodzącą uroczystość dożynkową wykonywano odpowiedni wieniec, składający się z czterech rodzajów zbóż: żyta, pszenicy, owsa i jęczmienia, a także innych elementów pochodzących z natury: ziół, owoców ogrodu i lasu.

Koło Gospodyń Wiejskich z Kościelca przedstawi proces powstawania wieńca dożynkowego, opowie o znaczeniu „plonu” oraz o symbolice i wierzeniach jakie skupiał wokół siebie.

V niedziela

09.08 pokaz twórczości ludowej – rzeźbienie w drewnie

Drewno jest materiałem łatwo pozyskiwanym, wdzięcznym dla twórcy, niekiedy elastyczne bywa również trwałe i odporne na warunki środowiskowe, wykorzystywane przez ludność przede wszystkim jako budulec, używane także do twórczości wiejskiej, w większości jako produkt do wytwórczości rzeźbiarskiej, artyści ludowi w rzeźbie odwzorowywali otaczający świat, tworzyli zabawki oraz rzeźby nawiązujące do treści sakralnych, dzieła bywały polichromowane, barwione bądź pozostawiane w kolorze użytego drewna. Rzeźbiarstwo ludowe, jego techniki oraz wytwory wykonane z drewna zaprezentuje wieloletnia rzeźbiarka ludowa Marianna Iwińska;

VI niedziela

16.08 pokaz wikliniarstwa

Wikliniarz to zawód, który można nazywać odchodzącym w zapomnienie. Wyplatanie różnego rodzaju przedmiotów codziennego użytku z naturalnego materiału, który w rękach zdolnego fachowca mógł przybierać różne kształty i formy. Wyobraźnię może rozpalać fakt, iż wiklina towarzyszy ludziom od tysięcy lat, pozostawiając swój ślad również w regionalnej kulturze ludowej.

Tajniki pracy z wikliną oraz gotowe przedmioty przedstawi doświadczony wieloletnią pracą wikliniarz Janusz Wiśniewski.

VII niedziela

23.08 pokaz pszczelarski

Pszczoły w kulturze ludowej oraz jej tradycji pełniły rolę szczególną, traktowane były jako święte owady, produkujące lekarstwo pod postacią miodu, dzięki nim kwitły rośliny, kojarzone z odradzaniem się przyrody i jej przebudzeniem.

Opowieść o pszczelarstwie, o tym jak żyją pszczoły, jak powstaje miód, dlaczego był i jest tak ważny dla człowieka oraz co można z niego wykonać zademonstruje uznana pszczelarka Aleksandra Nowacka.

VIII niedziela

30.08 muzyka ludowa na żywo

Muzyka towarzyszyła mieszkańcom wsi podczas każdego pozytywnego wydarzenia: narodziny dziecka, wesele, potańcówka czy obrzędowe obchodzenia gospodarstw. Była jedną z niewielu rzeczy, które radowały, a wykorzystywane instrumenty cechowały konkretne regiony wiejskie, nadając im wymiar odrębności.

Muzykę, tematycznie związaną z ziemią kaliską, odegra kapela „Chleb Powszedni”. Grupa składa się z dwóch grajków, wygrywających melodię na skrzypcach oraz na basach tzw. „kaliskich”, instrumencie charakterystycznym dla regionu południowo-wschodniej Wielkopolski. Liderem kapeli, propagatorem oraz znawcą muzyki ludowej jest Maciej Jankowski.

---

Źródło: Calisia.pl