Turystyczne abecadło: L jak leszczyna
Spis treści
Zanim na dobre rozwinie liście, już zwiastuje nadchodzącą wiosnę złocistymi kotkami i maleńkimi, fuksjowymi kwiatami. Leszczyna kojarzy się przede wszystkim z orzechami laskowymi, ale ma znacznie więcej zastosowań: od ozdobnych gatunków sadzonych w parkach po giętkie pędy, które świetnie sprawdzają się jako kijki do pieczenia kiełbasek nad ogniskiem.
L jak leszczyna
Rodzaj leszczyna ( Corylus ) obejmuje około 15 gatunków drzew i krzewów występujących naturalnie w Europie, Azji oraz Ameryce Północnej. Nasz jedyny krajowy gatunek, leszczyna pospolita ( C. avellana ), to wysoki krzew mierzący zwykle do 5 m. Na terenie Polski można spotkać również leszczynę turecką ( C. colurna ), która podobnie jak bliskie jej gatunki azjatyckie ma postać drzewiastą. Dorodną leszczynę turecką można podziwiać w elbląskim Parku Kajki. W stanie naturalnym okazy tego gatunku mogą osiągać 25 m wysokości. Trzecim gatunkiem leszczyny spotykanym w Polsce jest przypominająca leszczynę pospolitą, również krzewiasta, leszczyna południowa ( C. maxima ). Ten rzadko u nas uprawiany krzew różni się od swojego pospolitego krewniaka przede wszystkim owocami – jego orzechy są całkowicie ukryte w długiej, rurkowatej okrywie.
Liść leszczyny pospolitej Co było pierwsze, orzech czy leszczyna?
Choć liście leszczyny pospolitej rozwijają się dość wcześnie w porównaniu do innych gatunków drzew i krzewów, to pierwsze do akcji wkraczają jej kwiatostany. W zależności od siedliska okazy leszczyny kwitną już od lutego, migocząc jaskrawożółtymi frędzelkami, wyróżniając się na szarym tle późnozimowego krajobrazu. Te intensywnie pylące, najpierw brązowe, potem żółte kotki to kwiatostany męskie, które ukazują się wśród liści już latem.
Leszczynowe kotki – kwiatostany męskie Aby od sierpnia do października móc cieszyć się smakołykami, jakimi są orzechy laskowe, potrzebne są jeszcze kwiaty żeńskie. Dziewczynki pojawiają się zwykle na przełomie stycznia i lutego, co świadczy o tym, że wiosna już tuż, tuż. W fenologii jest to bowiem oznaka, że zaczyna się przedwiośnie. Jest to jedna z 7 fenologicznych pór roku, nazywana również, dość poetycko, zaraniem wiosny. Co roku z niezmienną ekscytacją wypatruję wychylających się z pączków liściowych, małych pędzelków w kolorze fuksji. Choć ich kolor jest niemal egzotyczny, wypatrzenie pączków, z których wystają różowe znamiona, nie jest łatwe i wymaga skupienia oraz spostrzegawczości. Dla spragnionych wiosny może to być ciekawa alternatywa dla innych praktyk uważności w naszych pędzących życiach.
Znamiona wystające z pąku Orzech orzechowi nierówny
Liście leszczyny pospolitej i tureckiej, choć nieidentyczne, są do siebie dość podobne. Ich zwykle dość szerokie, mniej lub bardziej owłosione blaszki mają piłkowany brzeg, a ich nasady są sercowate. Inaczej jest za to w przypadku owoców. Ich budowa morfologiczna opiera się wprawdzie na tym samym szymelku – w obu przypadkach owocem jest orzech w łupinie chowający się w okrywie – ale ich wygląd znacznie się różni. O ile u leszczyny pospolitej okrywy orzechów nie robią na nikim większego wrażenia to u azjatyckiej kuzynki wygląda to dość osobliwie. Grubościenna łupina schowana jest w długich, frędzlowatych i gruczołkowato, sztywno owłosionych mackach okryw przypominających ośmiorniczki.
Owoce leszczyny tureckiej Owoce leszczyny pospolitej Orzech laskowy Komu kiełbaskę?
Czy można zjeść kiełbaskę z leszczyny? Może na leszczynach rośnie zwyczajna lub podwawelska? A może dałoby się przyrządzić pętka z orzechów laskowych lub leszczynowego drewna? Proszę mi wybaczyć te suchary, ale leszczyna niezmiennie będzie mi się kojarzyć nie z brązowym kremem o wątpliwych walorach zdrowotnych i smakowych, ale z kiełbaską właśnie. Urodzaj nasion u leszczyn ku uciesze amatorów orzechów laskowych występuje dość często. Ale na tym ich hojność się nie kończy. Krzewy leszczyny dają obfite odrośla z pnia i korzeni, które są świetnym materiałem na kijki ogniskowe. Wystarczy tylko zakupić ulubioną kiełbaskę, znaleźć leszczynowe kije, rozpalić ognisko i voilà – kiełbaska z leszczyny zaraz może być gotowa!
Marta Piekarska, Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Kraina Buka
Wysoczyznę Elbląską polecamy zwiedzać przy pomocy aplikacji Kraina Buka. To idealny przewodnik dla wszystkich aktywnych turystów chcących poznać urokliwe miejsca i zakątki Wysoczyzny Elbląskiej. Aplikacja pokaże najciekawsze miejsca, zabytki, pomniki przyrody i inne okoliczne atrakcje, które można odkrywać w trakcie urlopu lub wolnego weekendu. Zeskanuj kod QR, by pobrać aplikację
.
Wysoczyzna Elbląska zaskakuje tajemniczymi leśnymi ścieżkami i panoramicznymi widokami. Liczne szlaki piesze i rowerowe prowadzą przez najbardziej atrakcyjne turystycznie wzgórza między Elblągiem a Tolkmickiem, dlatego poświęcamy im cykl „Poznaj Wysoczyznę Elbląską od A do Z”, który specjalnie dla naszych Czytelników tworzy zespół Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej.
Zrób z tego przeszczep
Ten artykuł to guz. Jeden klik i Stanosky robi z niego TWÓJ materiał — tekst, mem, rolkę albo kawałek. Cena w żetonach stoi na kaflu.