82. ROCZNICA WYBUCHU POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

Oficjalna, miejska uroczystość odbyła się 1 sierpnia w Alei Sienkiewicza. O godz. 17 moment wybuchu powstania przypomniał wszystkim mieszkańcom dźwięk syren. 

Uroczystości rocznicowe rozpoczęły się od mszy w kościele rektoralnym Najświętszego Imienia Maryi – z minutą ciszy i oddaniem hołdu powstańcom z sierpnia 1944 roku. Potem uczestnicy przenieśli się przed Grób Nieznanego Żołnierza, gdzie uroczystość zorganizował lokalny oddział Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Urząd Miasta.  

Stawiły się liczne delegacje – obok samorządu reprezentowane były m.in. formacje mundurowe, organizacje społeczne, środowiska kombatanckie, harcerze, stowarzyszenia – jak Rodzina Katyńska w Częstochowie czy Związek Piłsudczyków RP. W imieniu miejskich władz Częstochowy obecni byli zastępca prezydenta Ryszard Stefaniak i przewodniczący Rady Miasta Marcin Biernat. Województwo Śląskie reprezentował wiceprzewodniczący Sejmiku Stanisław Gmitruk. Kolejne delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze na Grobie Nieznanego Żołnierza. Częstochowscy samorządowcy zrobili to w asyście funkcjonariuszy Straży Miejskiej. 

Powstanie warszawskie – krwawo stłumione przez Niemców – było największą operacją, na jaką zdobyło się zbrojne podziemie w okupowanej Europie. Wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00 na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza ,,Bora” Komorowskiego. Trwało 63 dni. Poległo 18 tys. powstańców, 25 tys. zostało rannych. Zginęła także przerażająca liczba cywilnych mieszkańców Warszawy – ok. 180 tys., rozstrzelanych przez Niemców, przysypanych lub uwięzionych w gruzach niszczonego miasta. 

Po upadku powstania pozostałych przy życiu Warszawiaków Niemcy wysiedlali. Część wysiedlonych trafiła do Częstochowy, której ludność przyjęła ich z otwartymi ramionami, goszcząc ich niejednokrotnie we własnych mieszkaniach. Otwarto tu biuro dla ewakuowanych, działał także Polski Komitet Opiekuńczy. Po powstaniu w Częstochowie znaleźli się m.in. Tadeusz Różewicz, Marek Hłasko, Zofia Kossak-Szczucka, Zofia Trzcińska-Kamińska, profesorowie  Roman Pollak i Tadeusz Wojno. Od października 1944 roku do stycznia roku następnego Częstochowa była również kwaterą sztabu Komendy Głównej Armii Krajowej. W domu przy ul. 7 Kamienic mieściła się tajna siedziba gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”.  

w galerii obok: obchody 82. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego – 1 sierpnia 2026 (fot. Łukasz Kolewiński/UM)

---

Źródło: Częstochowa (miasto na prawach powiatu) - Urząd Miasta Częstochowy