TK: transkrypcja aktów małżeństw jednopłciowych niezgodna z konstytucją

Foto: Adobe Stock

Mowa o podpisanej w maju nowelizacji rozporządzenia ministra cyfryzacji w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego w całości, która ma wejść w życie 23 sierpnia. Zmienione przepisy wprowadzają nowy wzór aktu małżeństwa, w którym dotychczasowe oznaczenia "mężczyzna" i "kobieta" – umieszczone w osobnych rubrykach są zastępowane zapisem "mężczyzna/kobieta". Ma to pozwolić urzędnikom na oznaczanie w akcie małżeństwa dwóch mężczyzn lub dwóch kobiet.

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski poinformował w piątek o podpisaniu rozporządzenia, które umożliwia transkrypcję aktów małżeńs...

– Transkrypcja małżeństw jednopłciowych w całym kraju staje się faktem! (…) Dzięki tej zmianie w każdym Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce możliwa będzie transkrypcja małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą – deklarował krótko po podpisaniu nowych przepisów Krzysztof Gawkowski, szef resortu cyfryzacji.

Na ten ruch rządu zareagowali posłowie PiS, którzy kilka dni później zaskarżyli rozporządzenie w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego. Ich zdaniem nowe przepisy naruszają art. 18 konstytucji, zgodnie z którym „małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”.

Tym samym – jak twierdzą posłowie PiS – zaskarżone rozporządzenie podważa tożsamość natury małżeństwa i kwestionuje fakt, że jest to związek kobiety i mężczyzny.

– Tworzenie różnych alternatywnych związków wobec małżeństwa nie może mieć miejsca i nie zasługuje na ochronę prawną. Małżeństwo stanowi preferowaną wizję dla rozwoju rodziny nakierowaną na macierzyństwo i rodzicielstwo – mówił podczas rozprawy przed TK poseł PiS Marcin Warchoł.

Jak przekonywał rozporządzenie ministra cyfryzacji wkracza w materię ustawową. – Minister uregulował zagadnienia, które nie powinny być w żaden sposób regulowane w rozporządzeniu. Materią ustawową i co więcej konstytucyjną jest bowiem kwestia określenia płci małżonków. (…) Tym rozporządzenie doszło nie tylko do zmiany ustawy, ale doszło także do zmiany konstytucji – wskazywał Warchoł.

Co więcej, posłowie PiS złożyli przy tym wniosek o wydanie przez Trybunał zabezpieczenia do czasu orzeczenia w tej sprawie, które miałoby polegać na zakazie wydawania dokumentów i transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci oraz uniemożliwieniu wypłaty takim osobom świadczeń przewidzianych dla małżonków.

Przełomowa wygrana par jednopłciowych przed NSA. Urzędy rozpoczęły transkrypcję aktów małżeństw

W przeciwnym kierunku zmierza jednak interpretacja przepisów dokonana w marcu przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wydanym wówczas wyroku zobowiązał urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru aktu małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą. Było to pokłosie sprawy polskich obywateli bezskutecznie starających się o transkrypcję aktu małżeństwa zawartego w Niemczech. Korzystny dla nich wyrok NSA zapadł dopiero po głośnym orzeczeniu europejskiego trybunału sprawiedliwości z listopada 2025 r., który orzekł, że państwo polskie ma obowiązek uznać związek legalnie sfinalizowany w innym państwie.

W wydanym w piątek wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru aktu małżeństwa jednopłci...

Po tym przełomowym orzeczeniu sądu administracyjnego Urząd Stanu Cywilnego w Warszawie dokonał pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa pary jednopłciowej i zapowiedziano dalsze działania w oparciu o najnowsze orzecznictwo.

Jak podaliśmy przed kilkoma dniami, do stołecznego urzędu wpłynęło od początku roku 118 wniosków o transkrypcję aktów małżeństw zawartych za granicą, z których dotychczas sporządzono 91 aktów, a kolejne czekają na wpis.

Wtorkowy, niekorzystny dla par jednopłciowych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydało trzech sędziów TK: Bogdan Święczkowski, Stanisław Piotrowicz i Wojciech Sych. Co do zasady wyroki Trybunału są ostateczne, jednak od kilkunastu miesięcy rząd nie publikuje orzeczeń Trybunału w Dzienniku Ustaw, co prowadzi do wątpliwości, czy wyroki te wywołują skutki prawne.

Sygnatura akt: U 2/26

Artykuł będzie aktualizowany

Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał urzędy stanu cywilnego do dokonania transkrypcji aktu małżeństwa trzech par jednopłciowych. Chodzi o tzw. w...

Masz aktywną subskrypcję? Zaloguj się lub wypróbuj za darmo wydanie testowe.

nie masz konta w serwisie? Dołącz do nas

Czytaj cały artykuł u źródła — Rzeczpospolita