Ta wieś to unikat w skali kraju, ale nie chce być martwym eksponatem. Będzie protest

Wieś Ostaszów położona w gminie Przemków w powiecie polkowickim została założona w 1936 roku. Wybudowała ją Służba Pracy Rzeszy - Reichsarbeitsdienst. Wieś otrzymała imię jej dowódcy Konstantina Hierla. W założeniu miała to być modelowa, nowoczesna kolonia rolnicza.

Ta wieś to architektoniczna kapsuła czasu

Jak poinformował Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków Daniel Gibski, kierowany przez niego urząd wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne w sprawie wpisania wsi do rejestru zabytków. Tym samym objęto ścisłą ochroną konserwatorską historyczny układ wiejski miejscowości .

Wyjątkowe, ponadnormatywne wartości historyczne, naukowe i artystyczne Ostaszowa jako zabytku nie mogą budzić żadnych wątpliwości - napisał w oświadczeniu Gibski. Podkreślił, że ustalenia Studium wartości kulturowych Ostaszowa zostały opracowane w ciągu kilku lat przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, który jest wyspecjalizowaną jednostką działającą przy Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Według urzędników Ostaszów na Dolnym Śląsku jest to jedyną tego typu jednostką urbanistyczną zachowaną w niemal oryginalnej formie wraz z wyjątkową, jednorodną, historyczną architekturą .

Zdaniem Gibskiego, postępowanie dotyczące wpisania Ostaszowa do rejestru zabytków przeprowadzono bez zbędnej zwłoki i wzięto pod uwagę wszystkie wnioski dowodowe zgłaszane przez strony postępowania.

Stanowisko mieszkańców Ostaszowa jest inne

W opublikowanym oświadczeniu sołtys miejscowości Sylwia Mazur napisała, że sprzeciw wobec tej decyzji był powszechny, a wśród przeciwników znaleźli się zarówno mieszkańcy jak i radni Gminy Przemków, burmistrz, radni powiatowi i starosta polkowicki .

Mieszkańcy obawiają się, że wpis do rejestru będzie de facto oznaczał uniemożliwienie prowadzenia wszelkich prac budowlanych i remontowych , bo wszystkie muszą być ściśle konsultowane ze służbami konserwatorskimi.

Konserwator deklaruje gotowość do rozmów

Daniel Gibski z kolei przekonuje, że te deklarują pełną współpracę z lokalną społecznością i wsparcie co do wypracowania zasad postępowania w przypadku remontów i inwestycji w zgodzie z przepisami ochrony zabytków, kiedy decyzja się uprawomocni.

Nie należy podzielać aferalnej narracji, mówiącej o »skansenie, niemożności remontowania, blokowaniu inwestycji przez wpis do rejestru zabytków« itp. – obiekty od lat poddawane są pracom remontowym, a ścisła ochrona konserwatorska, oprócz potwierdzenia wyjątkowych wartości Ostaszowa, pozwoli zapobiec niewłaściwym działaniom wobec zabytku, jak np. udokumentowane próby lokalizacji zabudowy szeregowej w centrum wsi - powiedział konserwator. Dodał przy tym, że na Dolnym Śląsku do rejestru zabytków wpisane są układy wiejskie innych miejscowości (np. Brzostów, Stara Góra, Udanin, Goszcz, zabudowa dawnej wsi Markocice - obecnie część miasta Bogatynia, Kudowa Zdrój–Pstrążna, Wambierzyce czy Dobroszyce). Jego zdaniem, nie jest to sytuacja wyjątkowa i nie uniemożliwia użytkowania ani remontów budynków, a także nie blokuje rozwoju miejscowości .

Mieszkańcom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Zgodnie z przepisami, w czasie procedury odwoławczej zabronione są wszelkie prace przy zabytku, do czasu uprawomocnienia się decyzji.

Mieszkańcy Ostaszowa zapowiedzieli, że skorzystają z takiego rozwiązania i się odwołają.

Przed nami wieloletnia batalia sądowa, ale nie poddamy się. Będziemy walczyć do końca. Wierzymy, że o 42 domach w Ostaszowie powinni decydować ich mieszkańcy, a nie szkodliwi urzędnicy - napisali w oświadczeniu. Dlaczego wieś Ostaszów jest tak wyjątkowa?

Jak napisali w swoim raporcie eksperci: dr hab. Sylwia Staszewska i architekt Piotr Staszewski, walorem wsi Ostaszów jest zabudowa zagrodowa .

W obrębie wsi występują dwa podstawowe typy zabudowy zespolonej. Pierwszy, w którym część mieszkalna, gospodarcza i stodoła tworzą jeden zwarty ciąg pod wspólnym dachem. Z kolei dugi typ polega na uformowaniu zagród na planie litery L, w której pod wspólnym dachem ulokowano funkcje mieszkalną i gospodarczą.

Podali również, że historyczna nazwa wsi to Hierlshagen, a w latach 30. zasiedlili ją rolnicy pochodzący m.in. ze Śląska, Turyngii, Hesji, Westwalii.

Czytaj cały artykuł u źródła — RMF24 GNews