Naukowcy alarmują: Ulubiony nawyk Polaków przyspiesza starzenie się mózgu

Wpływ telewizji na objętość struktur mózgowych

Najświeższe doniesienia naukowe opublikowane w czasopiśmie „Alzheimer’s & Dementia” rzucają nowe światło na skutki wieloletniego, intensywnego oglądania telewizji. Zespół naukowców z kilku amerykańskich ośrodków, koordynowany przez Uniwersytet Południowej Kalifornii, przeanalizował dane ok. 1,7 tys. osób w średnim wieku 53 lat. Uczestnicy badania, które rozpoczęło się pod koniec lat 80., odpowiadali na pytania dotyczące częstotliwości oglądania telewizji oraz czasu spędzanego w pozycji siedzącej podczas pracy.

Po ponad 20 latach, badani przeszli rezonans magnetyczny mózgu. Wyniki okazały się niepokojące: osoby, które w średnim wieku bardzo często oglądały telewizję, miały znacząco mniejszą objętość obszarów mózgu odpowiedzialnych za pamięć, przetwarzanie wzrokowe oraz funkcje wykonawcze.

Badacze podkreślają, że „największe różnice dotyczyły mniejszej objętości struktur związanych z tworzeniem i przechowywaniem wspomnień, czyli tych, w których wcześnie pojawiają się zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera”.

Dlaczego praca siedząca ma inne skutki niż ekran?

Co istotne, zidentyfikowane zmiany nie były powiązane jedynie z siedzącym trybem życia. Osoby, które spędzały wiele godzin w pozycji siedzącej podczas pracy lub innych aktywności niewiążących się z oglądaniem telewizji, nie wykazywały podobnych zmian w budowie mózgu. Uczestnicy wykonujący pracę siedzącą mieli nawet przeciętnie większe płaty czołowe i potyliczne oraz mniej zmian w istocie białej niż miłośnicy telewizji.

Według autorów badania, może to wynikać z różnic w aktywności mózgu podczas tych czynności. Praca umysłowa, czytanie, rozwiązywanie problemów czy analizowanie informacji wymagają większego zaangażowania intelektualnego niż bierne oglądanie telewizji , co może korzystniej wpływać na kondycję mózgu.

Istota biała pod lupą – ryzyko udaru i demencji

Rezonans magnetyczny wykazał również, że u osób często oglądających telewizję, w mózgach częściej pojawiały się wyraźne zmiany w istocie białej. Na obrazach były one widoczne jako jaśniejsze obszary, które mogą świadczyć o uszkodzeniu drobnych naczyń krwionośnych. Naukowcy ostrzegają, że im więcej takich zmian, tym bardziej nasilone są procesy związane ze starzeniem mózgu, podwyższonym ryzykiem udaru, pogorszeniem funkcji poznawczych oraz demencją.

Najwięcej różnic zaobserwowano u mężczyzn . Co ważne, wszystkie te obserwacje utrzymywały się nawet po uwzględnieniu czynników takich jak aktywność fizyczna, cukrzyca, wskaźnik masy ciała, palenie tytoniu czy spożywanie alkoholu.

Aktywność intelektualna jako tarcza ochronna dla pamięci

Naukowcy podkreślają, że ich badanie nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowego między oglądaniem telewizji a zmniejszeniem objętości mózgu. Wyniki sugerują jednak, że warto zwrócić uwagę nie tylko na ilość czasu spędzanego w pozycji siedzącej, ale także na charakter podejmowanych w tym czasie aktywności .

Przez lata koncentrowaliśmy się na tym, ile czasu ludzie spędzają w pozycji siedzącej. Nasze wyniki sugerują, że należy również zwracać uwagę na to, co wtedy robią – zauważył prof. David Raichlen, jeden z autorów badania.

Specjaliści zwracają uwagę, że zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia powinny uwzględniać nie tylko potrzebę ruchu, ale też sposób spędzania czasu wolnego podczas siedzenia. Aktywności angażujące intelektualnie, jak czytanie, rozwiązywanie łamigłówek czy rozmowy, mogą działać ochronnie na mózg i opóźniać procesy starzenia się układu nerwowego.

Czytaj cały artykuł u źródła — RMF24 GNews