Finansowe grzeszki Polaków. Im większy mamy dług, tym szybciej tracimy zasady

Polacy są coraz bardziej pobłażliwi dla nieetycznych zachowań w finansach - wynika z raportu Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Wskaźnik społecznego przyzwolenia na naruszanie przez konsumentów norm prawnych bądź standardów etycznych w finansach wzrósł w ciągu roku o 0,7 pkt.

W informacji przedstawiono indeks akceptacji nieetycznych zachowań finansowych (IANZF). Wyjaśniono, że jest to wskaźnik tzw. permisywizmu moralnego, czyli miara społecznego przyzwolenia na naruszanie przez konsumentów norm prawnych bądź standardów etycznych w finansach. W 2026 r. wskaźnik ten wyniósł 42,0 pkt i był nieco wyższy niż rok wcześniej, gdy osiągnął 41,3 pkt. Zdaniem autorów raportu oznacza to, że Polacy są skłonni usprawiedliwiać odstępstwa od zasad w ponad dwóch piątych badanych sytuacji.

Z badania wynika, że jedną z grup wyróżniających się najwyższym poziomem akceptacji nieetycznych zachowań finansowych są osoby mające problem ze spłatą kredytu lub pożyczki. W tej grupie indeks wyniósł 63,3 pkt , wobec 41,5 pkt u osób regularnie spłacających zobowiązania oraz 39,6 pkt wśród respondentów, którzy nigdy nie korzystali z kredytu lub pożyczki.

Wiek i płeć decydują o uczciwości. Zaskakujący obraz moralności

Zgodnie z raportem poziom przyzwolenia na nieetyczne zachowania finansowe różni się w zależności od wieku. W grupie 18–29 lat IANZF wynosi 54,0 pkt., a wśród osób w wieku 65 lat i więcej jest to 34,1 pkt. Autorzy raportu zwrócili uwagę, że wymagania moralne dotyczące kwestii finansowych rosną wraz z wiekiem.

Podkreślono, że cechą różnicującą badane osoby jest nie tylko wiek, ale także płeć - wśród mężczyzn indeks osiągnął 45,6 pkt, natomiast wśród kobiet – 38,8 pkt.

Opolskie i lubuskie na czele, pomorskie najuczciwsze

Najwyższe wartości IANZF odnotowano w województwach opolskim i lubuskim – po 47,7 pkt. Z kolei najniższą wartość indeksu odnotowano w województwie pomorskim – 35,0 pkt.

Odpowiedzi na pytania rekonstruujące obraz moralności finansowej Polaków uzyskano w telefonicznym sondażu przeprowadzonym przez firmę Biostat na zlecenie ZPF w lutym i marcu 2026 roku. Badanie zostało przeprowadzone na ogólnopolskiej, reprezentatywnej, 1000-osobowej próbie Polaków w wieku powyżej 18 lat. (PAP)

fos/ drag/

Czytaj cały artykuł u źródła — Bankier.pl