23 proc. na wodę, 5 proc. na część napojów. Eksperci mówią o absurdzie

W tym samym czasie trwa dyskusja o opodatkowanie wody butelkowanej. Dziś czysta woda objęta jest 23-procentową stawką VAT, podczas gdy wiele napojów z dodatkiem soku, także gazowanych, słodzonych czy energetycznych, korzysta z preferencyjnej stawki 5 proc. Sprawa trafiła już do sądu, Komisji Europejskiej i Sejmu.

Woda z 23 proc. VAT, napoje z 5 proc.

Już w ubiegłym 2025 r., Ministerstwo Finansów planowało podnieść VAT do 23 proc. na piwo i wino bezalkoholowe oraz napoje energetyczne z dodatkiem soku. Zmiany mają pomóc ograniczyć deficyt finansów publicznych. Resort szacował, że rozwiązania zapisane w projekcie budżetu na 2026 r. mają przynieść około 18,7 mld zł dodatkowych dochodów.

Butelkowana woda mineralna i źródlana objęta jest podstawową stawką 23 proc. Tymczasem napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego lub warzywnego korzystają z 5-procentowego VAT. Dotyczy to także wielu napojów gazowanych, smakowych czy zawierających cukier, kofeinę lub taurynę. Jak podaje Infor.pl, eksperci EY zwracają uwagę, że w praktyce dodatek koncentratu soku pozwala spełnić warunek do zastosowania niższej stawki, podczas gdy czysta woda pozostaje objęta najwyższym VAT.

"Obecny system premiuje napoje zamiast wody"

Jak podaje Infor.pl, według Doroty Pokrop z EY obecna polityka podatkowa wpływa na decyzje zakupowe konsumentów. – Polityka fiskalna państwa realnie kształtuje rynek napojów i wpływa na preferencje konsumentów – mówi ekspert. Z danych EY wynika, że wartość rynku napojów gazowanych wynosi ok. 21 mld zł, a rynku wody butelkowanej – 9,9 mld zł. W 2023 r. sprzedano 4,26 mld litrów wody i 2,06 mld litrów napojów gazowanych.

Jak informowała Wyborcza.biz, producent Cisowianki złożył pozew do sądu oraz skargę do Komisji Europejskiej. Firma domaga się zbadania, dlaczego polski system podatkowy preferuje część napojów przetworzonych, a nie czystą wodę.

Burzliwa dyskusja w Sejmie

Temat wrócił także podczas ostatniego posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych. Poseł Janusz Kowalski zaproponował obniżenie VAT na wodę. – Cukier, kofeina, sok. Dlaczego rząd promuje te produkty? Dlaczego nie nakłania nas, żebyśmy pili zdrowe napoje? – pytał podczas posiedzenia. Ministerstwo Finansów odrzuciło propozycję. – Czy pan przewiduje jakieś źródło kompensaty tej straty? Czy po prostu lekką ręką chce pan pomniejszyć wpływy budżetowe? – odpowiadał wiceminister finansów Jarosław Neneman. Poprawka została odrzucona przez większość sejmową.

Jak przypomina Infor.pl, Ministerstwo Finansów uważa, że różnice w składzie i właściwościach napojów uzasadniają stosowanie różnych stawek VAT. Resort nie prowadzi obecnie prac nad obniżeniem VAT na wodę butelkowaną. Jednocześnie według raportu EY, cytowanego przez Infor.pl, obniżenie VAT na wodę do 5 proc. oznaczałoby spadek wpływów z podatku o około 1,82 mld zł rocznie do 2028 r. Z kolei objęcie wszystkich napojów stawką 23 proc. zwiększyłoby dochody budżetu o około 2,04 mld zł rocznie.

Czytaj cały artykuł u źródła — Do Rzeczy