Legitymacja osoby niepełnosprawnej w 2026 r. Kto może ją wyrobić, ile kosztuje i jak długo jest ważna?

Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności nie muszą na co dzień nosić go przy sobie. W wielu sytuacjach wystarczy legitymacja, która potwierdza prawo do korzystania z ulg, zniżek i bezpłatnych przejazdów. Sprawdzamy, kto może ją otrzymać, jak ją wyrobić, ile kosztuje i jak dodać ją do aplikacji mObywatel.

Kto może otrzymać legitymację osoby z niepełnosprawnością i jaki dokument jest potrzebny?

Legitymację mogą otrzymać osoby posiadające prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. Dokument wydaje właściwy dla miejsca zamieszkania powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Jeżeli dana osoba posiada więcej niż jedno prawomocne orzeczenie, legitymacja zostanie wydana na podstawie ostatniego z nich. Legitymacja może zostać wydana także osobie posiadającej prawomocne orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień.

Co daje legitymacja osoby z niepełnosprawnością? Jakie ulgi i uprawnienia potwierdza?

Legitymacja potwierdza status osoby z niepełnosprawnością oraz ułatwia korzystanie z przysługujących ulg i uprawnień. Oznacza to, że podczas kontroli nie trzeba okazywać orzeczenia - wystarczy sama legitymacja. Dokument może być wykorzystywany m.in. przy korzystaniu z ulgowych lub bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji publicznej, a także w miejscach, które oferują zniżki osobom z niepełnosprawnościami, np. w części instytucji kultury (teatry, galerie, muzea, parki narodowe, imprezy sportowe).

Ważne

To orzeczenie, a nie legitymacja, stanowi podstawę do korzystania z ulg i uprawnień. Legitymacja jedynie potwierdza jego posiadanie i pozwala na co dzień nie okazywać orzeczenia. Do czasu jej wydania wystarczy ważne orzeczenie.

Jak wyrobić legitymację osoby z niepełnosprawnością krok po kroku?

W celu otrzymania legitymacji, należy złożyć wniosek do powiatowego lub miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwego dla miejsca zamieszkania. Wniosek o wydanie legitymacji może złożyć sama osoba z niepełnosprawnością albo jej przedstawiciel ustawowy. Do wniosku trzeba dołączyć:

aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm,

kopię prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (oryginał należy okazać do wglądu).

Formularz można otrzymać bezpośrednio w urzędzie lub pobrać ze strony internetowej właściwego zespołu.

Legitymacja osoby z niepełnosprawnością w mObywatelu. Jak dodać mLegitymację ON do aplikacji?

Legitymacja może mieć dwie formy - tradycyjnej plastikowej karty oraz dokumentu elektronicznego dostępnego w aplikacji mObywatel. Po wydaniu legitymacji w formie tradycyjnej możliwe jest dodanie jej do aplikacji mObywatel poprzez zeskanowanie kodu QR. Dzięki temu dokument można okazywać również na telefonie, bez konieczności noszenia plastikowej karty.

Z mLegitymacji ON można korzystać po uprawomocnieniu się orzeczenia o niepełnosprawności. Aby dokument został udostępniony przedstawicielowi ustawowemu, jego dane powinny znaleźć się we wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jeżeli nie zostały tam wpisane ani nie znajdują się w systemie orzekania o niepełnosprawności, przedstawiciel ustawowy musi złożyć odpowiedni wniosek w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Ile kosztuje legitymacja osoby z niepełnosprawnością? Kiedy dokument jest bezpłatny, a kiedy trzeba zapłacić 15 zł?

Wydanie pierwszej legitymacji jest bezpłatne. Bezpłatna jest również jej wersja elektroniczna dostępna w aplikacji mObywatel. Opłatę trzeba uiścić jedynie w przypadku wydania duplikatu legitymacji po jej utracie lub zniszczeniu. Obecnie wynosi ona 15 zł. Z kolei wydanie nowej legitymacji z powodu zmiany nazwiska, numeru PESEL, wizerunku albo uzupełnienia dokumentu o stopień lub symbol przyczyny niepełnosprawności nie podlega opłacie.

Jak długo jest ważna legitymacja osoby z niepełnosprawnością? Od czego zależy termin jej ważności?

Okres ważności legitymacji zależy od rodzaju orzeczenia oraz wieku jej posiadacza. Legitymacja jest ważna:

nie dłużej niż 5 lat - w przypadku osób z orzeczeniem o niepełnosprawności,

nie dłużej niż 10 lat - w przypadku osób z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, które nie ukończyły 60 lat.

Osoby, które ukończyły 60. rok życia, otrzymują legitymację ważną przez okres obowiązywania orzeczenia. Jeżeli orzeczenie zostało wydane na stałe, również legitymacja będzie bezterminowa.

Kiedy trzeba wyrobić nową legitymację?

Nowa legitymacja może zostać wydana m.in. w przypadku:

zmiany nazwiska,

zmiany numeru PESEL,

zmiany wizerunku,

dopisania stopnia niepełnosprawności,

dopisania symbolu przyczyny niepełnosprawności.

Natomiast w razie zgubienia lub zniszczenia dokumentu należy wystąpić o wydanie jego duplikatu.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu

Czytaj cały artykuł u źródła — Prawo Gospodarka Gazeta Prawna (gnews)