Dom parterowy vs. piętrowy: sprint po schodach czy wieczny hałas z salonu?

Odwieczny dylemat: dom piętrowy czy parterowy? Który jest droższy, który wygodniejszy, jakie są plusy i minusy obu rozwiązań? Nie, nie zostawimy Was z odpowiedzią: to zależy, choć oczywiście zależy: od działki, wieku i kondycji domowników, potrzeby ciszy. Oto konkretne dane i przykłady, które pomogą Wam w decyzji, jaki dom wybrać. Czy ten, w którym można przycupnąć na schodach, czy ten, gdzie z każdego pokoju jest wyjście do ogrodu.

Plusy i minusy budowy oraz mieszkania w domu parterowym lub piętrowym sprawdzamy na przykładzie domów o pow. 90 i 150 metrów kwadratowych.

1. Cena. Plus dla domu piętrowego - jest tańszy w budowie

To jest często nasze podstawowe kryterium przy wyborze projektu domu. Ile kosztuje budowa domu parterowego, a ile piętrowego? Oto aktualne ceny budowy systemem zleconym, w przeciętnym standardzie, bez działki. Średnio około 5 500–6 500 zł/m² za stan deweloperski oraz 6 500–9 000 zł/m² za dom pod klucz. Uwaga, zestawienie nie obejmuje: zakupu działki; projektu, adaptacji i badań gruntu: około 15–40 tys. zł; przyłączy: zwykle 25–80 tys. zł, a w trudnych warunkach więcej; utwardzenia podjazdu, ogrodzenia, tarasu i ogrodu; garażu wolnostojącego; wyposażenia ruchomego, np. mebli i sprzętu AGD; kosztów kredytu i nadzoru inwestorskiego.

Pod klucz

Piętrowy- 6 600–9 000 zł/m²

Parterowy 7 200–9 800 zł/m²

Realistyczny budżet bezpieczny, uwzględniający około 10% rezerwy dla domu o pow. 90 mkw:

parterowy do stanu deweloperskiego: około 630–700 tys. zł;

piętrowy do stanu deweloperskiego: około 580–640 tys. zł.

Realistyczny budżet bezpieczny dla domu o pow. 150 mkw:

parterowy do stanu deweloperskiego: około 1,0–1,15 mln zł;

piętrowy do stanu deweloperskiego: około 900 tys.–1,05 mln zł.

Tak, dom parterowy jest w tym przypadku droższy! Dlaczego? Bo przy tej samej powierzchni użytkowej dom parterowy wymaga zazwyczaj: większej powierzchni fundamentów i podłogi na gruncie; znacznie większego dachu; większej powierzchni działki i dłuższych instalacji poziomych. Dom parterowy kosztuje około 8–12% więcej niż równie prosty dom piętrowy o tej samej powierzchni. Przy rozłożystym rzucie, licznych załamaniach bryły lub dachu wielospadowym różnica może być większa.

Dom piętrowy ma natomiast koszt stropu i schodów, ale zwarta bryła zwykle rekompensuje te wydatki.

1. Gdzie żyje się łatwiej na co dzień? Plus dla domu parterowego

Największą zaletą domu parterowego jest brak schodów. Wszystkie pomieszczenia znajdują się na jednym poziomie, dlatego taki dom jest wygodniejszy dla osób starszych, poruszających się na wózku lub korzystających z balkonika, rodzin z małymi dziećmi czy osób po urazach albo z czasowo ograniczoną sprawnością. Łatwiej też zaprojektować w nim szerokie przejścia, prysznic bez brodzika i bezprogowe wyjście na taras. Przy odpowiednio zaprojektowanym wejściu dom może być praktycznie pozbawiony barier architektonicznych. Prostsze jest także przenoszenie mebli, zakupów i sprzętów; a każda część domu może mieć bezpośrednie wyjście do ogrodu.

Minusy domu parterowego przy tej samej powierzchni użytkowej: zajmuje większą część działki, wymaga większej powierzchni fundamentów i dachu, ma zwykle dłuższe korytarze i trudniej oddzielić strefę dzienną od nocnej. Na małej działce może zabraknąć miejsca na ogród, taras lub zachowanie wymaganych odległości od granic.

Dom parterowy o powierzchni 150 m² może mieć rzut zbliżony nawet do 170–190 m² powierzchni zabudowy, gdy doliczy się ściany zewnętrzne, garaż lub zadaszone wejście. Na niewielkiej działce jest to istotne ograniczenie.

Dom piętrowy pozwala umieścić tę samą powierzchnię użytkową na znacznie mniejszym rzucie. Przykładowo dom o powierzchni 150 m² może mieć około 75–85 m² na każdej kondygnacji.

Jego podstawową wadą funkcjonalną są jednak schody. Umożliwia za to czytelne rozdzielenie stref: parter dzienny, piętro prywatne, no i zwarta bryła może być korzystniejsza energetycznie.

Minusy domu piętrowego: schody są stałą barierą architektoniczną; z wiekiem korzystanie z piętra może stać się trudne lub niemożliwe; większe ryzyko upadków, szczególnie dla dzieci i seniorów; codzienne przenoszenie prania, odkurzacza czy zakupów między kondygnacjami; konieczność zabezpieczenia schodów przy małych dzieciach. Pamiętajmy też, że schody zajmują powierzchnię od 4 do 7 mkw, w zależności od tego czy są jedno-, dwubiegowe czy kręcone. W praktyce trzeba uwzględnić także dojście do schodów, przestrzeń przed pierwszym i ostatnim stopniem, balustrady, otwór w stropie. Łącznie układ schodów może pochłonąć około 7–12 m² powierzchni domu. Przy domu o pow. 90 m² strata jest bardzo odczuwalna. Trudno też wnosić po nich większe meble.

Zobacz gotowy projekt takiego domu: M254a. Wizualizacje i rzuty.

1. Wielkość działki - plus dla domu piętrowego

Orientacyjne wymiary potrzebnych działek. Przyjmujemy proste domy bez garażu w bryle, z niewielkim tarasem i co najmniej jednym miejscem parkingowym, ale z przestrzenią wokół czy zachowaną odległością od budynku do granicy działki.

Dom parterowy 90 m² - nawet 500 m²

Piętrowy 90 m² - ok. 400 m²

Parterowy 150 m² - 660 m²

Piętrowy 150 m² - 500 m²

Nie oznacza to jednak, że każdą działkę o wskazanej powierzchni da się zabudować. Przykładowo działka 500 m² o wymiarach 10 × 50 m może być znacznie trudniejsza do wykorzystania niż działka 450 m² o wymiarach 18 × 25 m.

Co zwiększa "zapotrzebowanie" na metry kwadratowe działki?

garaż dwustanowiskowy w bryle;

wolnostojący garaż lub wiata;

szeroki dom z dużym przeszkleniem na bocznej elewacji;

przydomowa oczyszczalnia, szambo albo własna studnia;

duża pompa ciepła ustawiona przy granicy;

rozległy taras;

dodatkowe miejsca parkingowe;

dom z długim podjazdem;

zabudowa na działce o nieregularnym kształcie lub ze spadkiem.

Zobacz projekty domów Muratora, które można rozbudowywać (budowa etapami).

1. Bezpieczeństwo, spokój czy życie tuż obok siebie? Remis

Dom parterowy daje szansę na lepszy kontakt między domownikami. Dzieci mogą bawić się w swoim pokoju, a rodzice pozostają stosunkowo blisko. Ma wygodne wyjście do ogrodu lub na taras, co ułatwia to korzystanie z przestrzeni zewnętrznej i nadzorowanie zabawy, jeśli mamy dzieci.

Inne zalety to brak uciążliwego przenoszenia rzeczy między piętrami, takich jak prania, zabawek, odkurzacza ani śpiącego dziecka.

Wady domu parterowego w zakresie prywatności czy potrzeby ciszy: tu jest mniejsza możliwość oddzielenia strefy sypialni, pokojów dzieci od części dziennej, więc zawsze słyszymy hałas z salonu, kuchni lub telewizora. Mamy mniej prywatności - sypialnie i pokoje dzieci są często blisko salonu lub części gospodarczej.

W domu piętrowym łatwiej o wyraźne rozdzielenie stref. Najczęściej parter pełni funkcję dzienną, a piętro prywatną. Ale na schodach często gromadzą się rzeczy „do wniesienia”. Często trzeba mieć dwie łazienki - na górze i na dole.

Czytaj cały artykuł u źródła — Dom wnetrza Murator (gnews)