Dwudziestu policjantów na jednego Henia. Jak zabija się dziki. Cz. 2

0:00

Dzik spał w piaskownicy, nie zdając sobie sprawy z walki o jego życie. Policja odgrodziła teren taśmą, zagroziła, że użyje siły. Obrońcy Henia musieli odpuścić. BEZBRONNE, cykl OKO.press o zwierzętach, które powinniśmy otoczyć ochroną

Katarzyna Kojzar

Wysłuchaj reportażu

“Dzik szedł środkiem ulicy koło przedszkola, była 17:20” – czytam post na osiedlowej grupie na Facebooku. Ktoś opowiada, że podwoził starszą panią, bo bała się spotkania z dzikami. Ktoś inny, że dziki “spacerują nawet za dnia”.

• Tam proszę nie iść! – słyszę na Dębnikach, blisko centrum Krakowa. – Wielki dzik tam jest! – ostrzega mnie przechodzień, a na skwerku przy parkingu dzik grzebie w kwiatkach. Nie zwraca na mnie uwagi.

Kilka lat temu dzik wszedł do salonu kosmetycznego w Krakowie. Klientki uciekły, drzwi zamknięto, a właścicielka salonu skarżyła się, że zwierzę zdemolowało wnętrze. Oglądam nagranie z tego zajścia i widzę przerażonego dzika uderzającego głową w szklane drzwi lokalu. “Dzik został odłowiony i przewieziony w bezpieczne miejsce” – podawała potem straż miejska. Najprawdopodobniej wizytą w salonie ściągnął na siebie wyrok śmierci i został uśpiony.

Salon kosmetyczny był na Ruczaju, w południowej części miasta. Kiedyś były tu tereny podmokłe, teraz są grodzone osiedla, korporacje i kampus uniwersytecki. Są też dziki. Koleżanka relacjonuje, że znów widziała je pod Biedronką. Przez tramwajowe okno obserwuję stadko skubiące nędzną kępkę trawy między centrum handlowym a nieczynnym hotelem.

Bobrzą tamę ktoś rozjechał koparką. Łosia zabił myśliwy, bo „pomylił z dzikiem”. Żubr zginął na drodze, potrącony przez auto. Dzikie zwierzęta giną, tracą domy, są płoszone. W reporterskim cyklu OKO.press „Bezbronne” pokazujemy, jak wygląda sytuacja zwierząt w Polsce. Jak prawo, które miało chronić, nie chroni. Jak człowiek, który miał pomóc – szkodzi i zabija.

To druga część reportażu „Jak zabija się dziki”. Pierwszą „Ile święty Hubert pozwoli” przeczytajcie tutaj . LINK cz. 1

Szczury i gołębie

• Wiem, że to uproszczenie: do dzików strzela się w lasach, więc przychodzą do miast — Monika Konieczna przekrzykuje hałas kawiarnianego ekspresu. – Wiem, że przyczyn jest więcej. Ale nie trzeba specjalistycznej wiedzy, żeby połączyć te kropki. Strzelają do ciebie bez ograniczeń, cały rok, więc uciekasz dalej. Dziki w mieście znalazły sobie bezpieczną przystań, mają tu schronienie i jedzenie.

Spotykamy się w Krakowie, Monika mieszka tu i działa w ruchach miejskich. Jest weganką, pojawia się tam, gdzie trzeba chronić przyrodę. Jest też Siostrą Rzeką Wilgą, tak wyróżnił ją kolektyw krakowskiej artystki Cecylii Malik, który przyznaje takie tytuły osobom zaangażowanym w ochronę rzek.

Przy kawiarnianym stoliku siedzi z nami też Michał Dobrzyński, którego poznałam dzięki tekstowi, jaki opublikował w “Dzienniku Gazecie Prawnej” .

“Język instytucji został ukształtowany tak, by rozmywać odpowiedzialność i neutralizować moralny ciężar działań. Wystarczy przyjrzeć się, jak mówi się o zabijaniu zwierząt: pozyskanie, odstrzał redukcyjny, eliminacja osobników problemowych, interwencja, humanitarne uśmiercenie, usypianie. Każde z tych określeń usuwa z pola widzenia fakt, że chodzi o intencjonalne odebranie życia czującej istocie” – pisał, polemizując z Wojciechem Stanisławskim, który przekonywał, że mówienie o “karze śmierci” i “egzekucji” dzików jest przesadą.

Poruszył mnie ten artykuł, dlatego przez wspólnych znajomych odnajduję Michała.

Jest nauczycielem osób ze specjalnymi potrzebami, codziennie dojeżdża do Katowic. Na Śląsku wkręcił się w ruchy antyłowieckie, do Krakowa przyjechał za żoną. Michał mówi, że najbardziej znienawidzone w miastach są szczury, gołębie i dziki. – Ludzie zapomnieli, że współistniejemy z dzikimi zwierzętami.

30 osób zginęło przez myśliwych

W połowie czerwca krakowskie media wybuchają: “Atak dzika na roczne dziecko w Krakowie. Mieszkańcy żyją w strachu”, “Dzik zaatakował malutkie dziecko. Boimy się wychodzić z domów”, “Mieszkańcy są przerażeni”.

Akcja dzieje się na osiedlu Kliny – jak mówią mi Monika z Michałem, dziczym zagłębiu Krakowa. Tylko że do żadnego ataku nie dochodzi. Dzik, spłoszony przez psa spuszczonego ze smyczy, ucieka z zarośli, pędzi przed siebie, przypadkiem zahacza o wózek, w którym siedzi 13-miesięczna dziewczynka. Wózek się przewraca. Dziecko trafia do szpitala, na szczęście bez poważniejszych obrażeń.

“To był przypadkowy kontakt zwierzęcia spłoszonego wcześniej przez psa”

• oświadcza Paweł Jastrząb, Komendant Miejski Policji w Krakowie.

“Dziki boją się psów. Gdy poczują się zagrożone, próbują uciec, a jeśli nie mają drogi odwrotu — mogą się bronić. Dlatego psy nie powinny biegać luzem” – pisze po wszystkim biolog, dr Robert Maślak. Wylicza, że w Polsce w ciągu ostatnich 10 lat tylko jedna osoba zginęła po ataku dzika. A i tę liczbę podaje pod znakiem zapytania, bo opiera ją na doniesieniach z mediów. W tym samym czasie około 30 osób zginęło po postrzeleniu przez myśliwych, a około 40 – po pogryzieniu przez psy.

Robert Maślak: "To nie dziki są największym zagrożeniem. Zagrożeniem jest cyniczne straszenie ludzi zwierzętami po to, by uzasadniać ich zabijanie”.

Dzikie lekcje

• Cały czas nakręcana jest atmosfera wokół dzików – mówi Monika Konieczna. Jej ruch miejski, Akcja dla Krakowa, przygotował ulotki edukacyjne o dzikach. Dzięki współpracy z Festiwalem Ktoś, nie Coś Monika chodziła do szkół z “Dzikimi lekcjami”. A miasto? – A miasto wywiesiło czerwone plakaty, na których jest dzik z wielkim napisem UWAGA. Ten czerwony kojarzy się z niebezpieczeństwem, daje znać, że dzik jest zły, straszny i musimy się go bać.

• Skąd tyle dzików w Krakowie? – pytam.

• Poza polowaniami w lasach? Bo miasto się rozlewa, zabudowa wchodzi w kolejne tereny zielone, skąd wypędzane są dziki. Zagospodarowano Zakrzówek, dawny kamieniołom. Dziś są tam baseny, płot, bramki, a zwierzęta przeniosły się na osiedle po drugiej stronie drogi. A gdzie się miały przenieść, skoro z Zakrzówka je wyrzucono? – odpowiada Monika.

Więcej kukurydzy, więcej dzików

• Dziki przyciąga łatwo dostępny i wysokokaloryczny pokarm – dodaje Michał. Wszystkożerne zwierzęta zadowolą się resztką pizzy, zawartością worka z odpadami bio i suchą bułką. Dziki są inteligentne, zapamiętują, gdzie jest najlepsza stołówka i do niej wracają. Śpią pod balkonem, z którego regularnie ktoś wyrzuca resztki, buszują w śmietniku, którego nikt nie zamyka. – Od lat mówimy, że trzeba wymienić kosze na śmieci – zaznacza Michał. – Były próby przykręcania metalowych nakładek na miejskie śmietniki, co kosztuje kilkanaście, może 20 zł za sztukę. Zatrzymały się na pilotażu. Dziki to zwinne zwierzęta, jeśli kosz jest otwarty, to poradzą sobie z nim bez problemu – dodaje.

Czytaj cały artykuł u źródła — OKO.press GNews