
Sen REM, znany głównie jako faza, w której pojawiają się intensywne marzenia senne, od dawna fascynuje naukowców. Charakteryzuje się szybkimi ruchami gałek ocznych, nieregularnym biciem serca oraz zmiennym oddechem . Jednak, jak pokazują najnowsze badania, to także czas, gdy mózg zmienia priorytety w odbiorze bodźców.
Jak mózg filtruje bodźce podczas snu?
Zespół badawczy kierowany przez Marzię De Lucia z Uniwersytetu w Lozannie oraz Sophie Schwartz z Uniwersytetu Genewskiego postanowił przyjrzeć się, jak mózg radzi sobie z lawiną sygnałów docierających zarówno z otoczenia, jak i z wnętrza ciała. Kluczowe pytanie brzmiało, co dzieje się z przetwarzaniem tych informacji, gdy zapadamy w sen REM.
W trakcie czuwania mózg nieustannie analizuje bodźce zmysłowe, dźwięki, obrazy, dotyk oraz sygnały płynące z wnętrza organizmu, takie jak bicie serca czy oddech. Jednak podczas snu REM następuje stopniowe odcięcie od świata zewnętrznego. Badacze zauważyli, że wraz z przechodzeniem od stanu czuwania do głębokiej fazy REM, mózg coraz słabiej reaguje na dźwięki z otoczenia.
Jednocześnie jednak reakcje na sygnały pochodzące z ciała, zwłaszcza na bicie serca, stają się silniejsze .
To nie jest całkowite wyłączenie odbioru bodźców, lecz zmiana kierunku uwagi, mózg zaczyna bardziej słuchać siebie niż świata wokół- podkreślają autorzy badania. Eksperyment na ochotnikach i nowy wskaźnik
Aby dokładnie prześledzić te zmiany, naukowcy przeprowadzili eksperyment z udziałem 25 ochotników. Przez dwie noce monitorowali ich aktywność mózgu za pomocą elektroencefalografii (EEG), jednocześnie podając dźwiękowe bodźce i rejestrując reakcje na uderzenia serca.
Analiza wykazała wyraźny spadek reakcji na dźwięki i wzrost reakcji na sygnały sercowe w miarę pogłębiania się snu REM.
Odkrycie to pozwoliło naukowcom opracować tzw. audio-kardio indeks - wskaźnik, który pokazuje, na które sygnały mózg jest bardziej wyczulony w danym momencie: zewnętrzne (np. dźwięki) czy wewnętrzne (np. bicie serca).
Zdaniem badaczy, taki wskaźnik może w przyszłości znaleźć zastosowanie w diagnostyce stanów zaburzonej świadomości, takich jak śpiączka czy stany minimalnej świadomości , gdzie tradycyjne metody oceny są niewystarczające.
Przełom w badaniach nad snem i świadomością
Wyniki szwajcarskich naukowców rzucają nowe światło na mechanizmy snu i świadomości. Pokazują, że sen REM to nie tylko czas odpoczynku i regeneracji, ale także aktywnego monitorowania stanu własnego organizmu.
To tłumaczy, dlaczego wiele osób potrafi przespać nawet bardzo głośne dźwięki, ale wybudza się na przykład w odpowiedzi na sygnały płynące z własnego ciała, takie jak ból czy nagła zmiana rytmu serca.
Nowe badania otwierają też drogę do lepszego zrozumienia zaburzeń snu oraz opracowania nowych metod diagnostycznych i terapeutycznych w neurologii i medycynie snu .
W przyszłości audio-kardio indeks może stać się cennym narzędziem nie tylko dla naukowców, ale także lekarzy zajmujących się pacjentami z zaburzeniami świadomości.
Wybierz formę na pasku. Stanosky otwiera się z boku, pokazuje cenę i robi z tego TWÓJ materiał — tekst, mem, rolkę albo kawałek.