Mamdani to tylko początek. Progresywni kandydaci wygrywają prawybory w Partii Demokratycznej

Mamdani to tylko początek. Progresywni kandydaci wygrywają prawybory

W prawyborach Partii Demokratycznej w Nowym Jorku polityczna sensacja stała się faktem. Zohran Mamdani, 34‑letni muzułmanin, demokratyczny socjalista i syn migrantów, zdobył nominację na kandydata na burmistrza największego miasta USA. Jego zwycięstwo to część szerszego trendu: progresywni kandydaci związani z lewicowym skrzydłem Demokratów odnieśli serię sukcesów w prawyborach, często pokonując dobrze umocowanych, centrowych polityków.

Mamdani, dotąd lokalny aktywista i członek legislatury stanu Nowy Jork, wszedł do wyścigu z programem głębokich reform społecznych, wysokich podatków dla najbogatszych i rozszerzenia usług publicznych. Przeciwko niemu stanął były gubernator Andrew Cuomo – przedstawiciel partyjnego establishmentu, z potężnym budżetem kampanii, poparciem liderów i wsparciem części wielkiego biznesu. Mimo to to właśnie Mamdani przyciągnął entuzjazm młodszych wyborców, środowisk imigranckich i organizacji progresywnych.

Jego kampania stała się poligonem dla całej amerykańskiej lewicy. Poparli go czołowi politycy progresywnego skrzydła Demokratów, działacze związkowi, organizacje lokatorskie i ruchy na rzecz sprawiedliwości rasowej. Przełożyło się to na imponujący wynik w prawyborach – Mamdani zdobył zdecydowaną większość głosów, zmuszając Cuomo do uznania porażki i późniejszego startu jako kandydat niezależny w wyborach powszechnych na burmistrza.

Ale tekst nie zatrzymuje się na samym Mamdanim. Pokazuje, że jego sukces wpisuje się w wyraźny wzór: w wielu okręgach i miastach kandydaci identyfikujący się jako socjaliści demokratyczni, progresywni lub „lewicowi” pokonują dotychczasowych kongresmenów i senatorów Partii Demokratycznej. To efekt kilku procesów: narastających nierówności, kryzysu mieszkaniowego, zadłużenia studenckiego, rosnącej mobilizacji młodych i aktywności ruchów takich jak Black Lives Matter czy kampanie klimatyczne.

Autor podkreśla, że progresyści nie tylko wygrywają pojedyncze prawybory, ale zaczynają tworzyć spójną frakcję z własnymi mediami, think tankami i siecią organizacji terenowych. Łączą kampanie wyborcze z codzienną pracą w dzielnicach: organizowaniem lokatorów, pomocą prawną, presją na rady miejskie i lokalne administracje. Z punktu widzenia partyjnego establishmentu to poważne wyzwanie: kandydaci tacy jak Mamdani kwestionują dotychczasowy sposób uprawiania polityki, od finansowania kampanii po relacje z biznesem.

W tekście pojawiają się także przykłady innych „młodych gniewnych” Demokratów, którzy – podobnie jak Mamdani – obiecują podwyżki płacy minimalnej, publiczną opiekę zdrowotną, ograniczenie władzy policji, inwestycje w transport publiczny i zdecydowane działania na rzecz klimatu. To oni wygrywają prawybory w okręgach uznawanych dotąd za bezpieczne bastiony centrowych Demokratów. W części przypadków pokonują wieloletnich kongresmenów, którzy – jak sugeruje autor – zbyt mocno związali się z korporacjami i lobby finansowym.

Artykuł analizuje też reakcje wewnątrz Partii Demokratycznej. Progresywne zwycięstwa budzą entuzjazm wśród działaczy i ruchów społecznych, ale równocześnie niepokój u tych, którzy obawiają się, że zbyt lewicowy kurs może zrazić umiarkowanych wyborców w skali całego kraju. Sukces Mamdaniego w Nowym Jorku odczytywany jest jako sygnał, że w wielkich miastach następuje przesunięcie w lewo: mieszkańcy mają dość polityki opartej na kompromisach z biznesem i chcą radykalniejszych odpowiedzi na kryzys mieszkaniowy, inflację i nierówności.

Narracja wyraźnie pokazuje, że „efekt Mamdaniego” nie jest przypadkową anomalią. To symptom głębszej zmiany pokoleniowej i socjologicznej: w miastach wyrasta generacja wyborców, dla których uniwersalna opieka zdrowotna, mieszkania komunalne, transport zbiorowy i zielona transformacja są oczywistymi postulatami, nie „skrajnymi pomysłami”. Dla nich demokratyczny socjalizm jest racjonalną odpowiedzią na kryzysy, a nie ideologicznym eksperymentem.

Jednocześnie autor zaznacza, że zwycięstwa w prawyborach nie oznaczają automatycznie sukcesu w wyborach ogólnych. Progresywni kandydaci muszą mierzyć się z zmasowaną kampanią konserwatywnych mediów, oskarżeniami o „antybiznesową” lub „antypolicyjną” postawę, a także z obawami części klasy średniej. W przypadku Mamdaniego jego kandydatura stała się też tematem ogólnokrajowej debaty, w której prawica próbowała przedstawiać go jako „zagrożenie dla porządku” ze względu na jego muzułmańską tożsamość i antyestablishmentowy program.

Mimo tych ataków tekst sugeruje, że polityczna fala, której symbolem jest Mamdani, dopiero się zaczyna. Kolejne prawybory przynoszą zwycięstwa kandydatów podpisujących się pod programem socjalnym, klimatycznym i antykorporacyjnym. Partie, które dotąd traktowały lewe skrzydło jako niewygodny margines, muszą uwzględnić je jako realnego współtwórcę kierunku politycznego. W tym sensie Mamdani jest „tylko początkiem” – jego sukces ma inspirować innych progresywnych polityków w USA i poza nimi, pokazując, że wygrana z dobrze finansowanym establishmentem jest możliwa.

Autor kończy rozważaniem, co ta fala oznacza dla demokracji liberalnej. Z jednej strony wzmacnia uczestnictwo obywateli i przywraca znaczenie idei w polityce; z drugiej – może prowadzić do ostrzejszych konfliktów wewnątrz partii, polaryzacji i destabilizacji dotychczasowego modelu kompromisu. Niezależnie od oceny, zwycięstwa takich kandydatów jak Mamdani pokazują, że polityka w wielkich miastach i w Partii Demokratycznej wchodzi w nową fazę, w której dotychczasowe reguły gry przestają obowiązywać.

Czytaj cały artykuł u źródła — Wyborcza.pl