Poznaj Ambasadora i Perełkę Kociewia. Walne Kociewskie Plachandry już 15 sierpnia

To już szósta edycja Walnych Kociewskich Plachandrów.

O Walnych Plachandrach, Ambasadorze i Perełce Kociewia

Idea Walnych Plachandrów zrodziła się z potrzeby większej promocji Kociewia. Brakowało cyklicznego wydarzenia, które byłoby okazją do publicznego świętowania, spotkań z twórcami kultury oraz do zwyczajnych rozmów między ludźmi, dla których kultura kociewska jest czymś ważnym albo po prostu wartym uwagi. Rozmowy na ten temat odbyły się w 2017 roku a już rok później Kociewiacy spotkali się na plachandrach w Piasecznie. Również od 2018 roku honorowe tytuły Ambasadora i Perełki Kociewia przyznaje nieformalna grupa społeczna Kasztelania Bytońska, zajmująca się popularyzacją historii i tradycji regionu.

Dla kogo tytuły?

Tytuł Ambasadora Kociewia przyznawany jest w trzech kategoriach: indywidualnej, zbiorowej i biznesowej. W kategorii indywidualnej mogą zostać osoby reprezentujące różne sfery życia społecznego, zaś w zbiorowej i biznesowej – instytucje i przedsiębiorstway. Warunkiem otrzymania tytułu jest szeroko pojęta działalność na rzecz Kociewia oraz jego promocja w kraju i za granicą.  Natomiast o Perełkę Kociewia mogą się   starać młodzi mieszkańcy regionu, którzy mają na swoim koncie osiągnięciami w różnych dziedzinach życia w szczególności w kulturze, sztuce, nauce, sporcie, przedsiębiorczości czy wolontariacie.

Co ocznaczją plachandry?

Plachandry to zjawisko wspólne dla rodowitych Pomorzan, zarówno współczesnych, jak i dawnych. Borowiacy również plachandrują, a Kaszubi mają swoje plachądrë. Słowo było też używane przez niemieckojęzycznych mieszkańców Prus, zarówno Wschodnich, jak i Zachodnich. Stary słownik pruskich osobliwości językowych wymienia identyczne znaczenia słowa „Plachander” i „plachandern”, jakie do dzisiaj mają nasze „plachandry” i „plachandrowanie”. Co ciekawe, jako prawdopodobny źródłosłów wskazane zostało słowiańskie słowo „płachta”. Słowa mają historie, niekiedy plachandrują przez setki lat ale ciągle pozostają żywe. Tego samego chcemy życzyć kulturze kociewskiej a także wszystkim innym pomorskim tradycjom, zarówno rdzennym, jak i napływowym.

Gdzie leży Kociewie?

Granice Kociewia nie wszędzie są ostre, zwłaszcza na terenach, gdzie styka się ono z ziemią Kaszubów i Borowiaków. Od Wisły koło Tczewa na zachód i południe, po Czersk i Śliwice z jednego oraz Świecie z drugiego krańca. Jak widzimy, teren Kociewia podzielony jest między dwa województwa. Historycznie Kociewiacy dzielili się na kilka grup regionalnych. W okolicach Pelplina mieszkali Feteracy, na północ od nich Górale i Samburczycy. Śliwice były domeną Piaskarzy, a nad Wisłą mieszkali Olędracy. Bory Tucholskie były zamieszkane z kolei przez Lasaków. Były i są, gdyż jest to podobno jedyny kociewski etnonim będący w użyciu do dzisiaj. Kociewiacy, podobnie jak Kaszubi i Borowiacy są potomkami dawnych Pomorzan. Ponadto przez wieki ich krew i zwyczaje mieszały się z napływowymi Holendrami, Niemcami a także przybyszami z Polski. Te wpływy widać zarówno w miejscowym dialekcie, jak i w nazwiskach miejscowych rodzin, niekiedy bardzo charakterystycznych.

Program wydarzenia

10.00 – Msza Święta w Bazylice Katedralnej

11.15 – Oficjalne otwarcie wydarzenia:

• wręczenie tytułów Ambasadorów Kociewia,
• wręczenie tytułu Perełki Kociewia.

12.00 – Występy zespołów folklorystycznych:

• Gzuby z Pelplińskiej Dwójki (Pelplin),
• Fefernuski (Starogard Gdański),
• Lubichowskie Kociewiaki (Lubichowo),
• Zgrywańce (Kaszuby),
• Kociewie Retro (Starogard Gdański),

oraz prezentacje młodych wokalistów z regionu.

14.00 – Scenka historyczna z życia cystersów przygotowana przez przewodników dawnego opactwa w Pelplinie

14.30 – Losowanie nagród loterii Pomorskiej Izby Rolniczej.

15.00 – Druga część występów młodych wokalistów.

18.00 – Zakończenie części plenerowej.

Przez cały dzień:

• kiermasz miodów i produktów pszczelarskich,
• stoiska rękodzielników i gastronomii,
• konkursy o tematyce pszczelarskiej,
• promocja kalendarza na 2027 rok,
• strefa zabaw i animacji dla dzieci (sponsorowana przez Vortex Energy),
• piknik owocowo-warzywny przygotowany przez Pomorską Izbę Rolniczą, obejmujący degustacje, warsztaty, konkursy oraz loterię z nagrodami.

Uroczystości w Bazylice Katedralnej

• 10.00 Msza św.
• 15.00 uroczyste Nieszpory,
• 19.00 koncert „Ad Sacrum Pelplinum – muzyka cysterskiego opactwa”, który będzie wyjątkowym muzycznym zakończeniem dnia i nawiąże do duchowego oraz historycznego dziedzictwa Pelplina.

---

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego