Pochwała szaleństwa - w hołdzie dla prof. Limona

Jubileusze skłaniają do refleksji. Festiwal Szekspirowski - jeden z najważniejszych festiwali teatralnych w Polsce - tym razem trwający od 23 lipca do 2 sierpnia - odbywa się po raz 30. Całą tegoroczną edycję i jej mocno uteatralizowaną galę otwarcia 23 lipca sprowadzono do motta "Pochwała szaleństwa", będącego wyrazem hołdu dla twórcy, pomysłodawcy i wizjonera Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego i Festiwalu Szekspirowskiego - prof. Jerzego Limona.

"Pochwała szaleństwa" oczywiście ma więcej znaczeń. To nawiązanie do słynnej kwestii "Hamleta" - "w tym szaleństwie jest metoda" - wykonanej zresztą jako brawurowy musicalowy song przez zespół artystów związanych z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim podczas inauguracji Festiwalu. Galę wyreżyserował Mariusz Babicki.

SPEKTAKLE Co grają w trójmiejskich teatrach

Pochwała szaleństwa to jednak także refleksja nad światem - tym, że żyjemy w szalonych czasach postępu technologicznego, w którym coraz trudniej o bliskość z drugim człowiekiem, szczerość, autentyczność i emocje, które daje nam teatr. To również sygnał, że warto uważnie słuchać "szaleńców" pokroju Jerzego Limona, który wymarzył sobie zbudowanie od podstaw pierwszego w powojennej Polsce teatru i odtworzenie sceny elżbietańskiej, istniejącej w dawnej Szkole Fechtunku w Gdańsku przeszło 400 lat temu.

Jerzy Limon od słów przeszedł do czynów. W 1990 roku powołał Fundację Theatrum Gedanense, której celem była budowa Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, co wtedy uważano za kompletne szaleństwo. Podobnie jak list napisany odręcznie przez prof. Limona do księcia Karola (obecnie Karola III, króla Wielkiej Brytanii) z prośbą o patronat nad tą inicjatywą.

W 1993 roku odbyły się pierwsze, promujące tę ideę Gdańskie Dni Szekspirowskie, które w ramach obchodów tysiąclecia Gdańska w 1997 roku zmieniono na międzynarodowy Festiwal Szekspirowski, z konkursem o Złotego Yoricka dla najlepszej polskiej inscenizacji dzieł Szekspira. W 2014 roku marzenie Jerzego Limona się w pełni zmaterializowało - Gdański Teatr Szekspirowski zainaugurował swoją działalność.

Festiwal od 30 lat organizowany jest nieprzerwanie - jako jedna z nielicznych imprez zorganizowana została również w pandemicznym 2020 roku w formule online i (w wersji hybrydowej) w 2021 roku, kilka miesięcy po śmierci prof. Limona. Do dziś wystąpiło na nim 360 zespołów teatralnych z 40 krajów świata.

O tym i wielu innych faktach idée fixe Jerzego Limona, jakim było powstanie i prowadzenie GTS, widzowie inauguracyjnej "Pochwały szaleństwa" dowiedzieli się z filmu dokumentalnego z udziałem Jerzego Limona, który otworzył część artystyczną przedsięwzięcia. Dzięki temu o planach, pomysłach, zamierzeniach i ich realizacji (m.in. o projektach "Aktorzy przyjechali" w reż. Andrzeja Wajdy, "Pierwszym Publicznym Otwarciu Dachu" czy "Kondukcie żałobnym" z udziałem 400 płaczek na 400. rocznicę śmierci Szekspira) opowiedział sam główny bohater wieczoru.

Długi Targ rozbrzmiewał monologiem Hamleta

Triumf sztuki nad człowiekiem. Widowisko na 450. urodziny Szekspira

Gdańsk opłakiwał śmierć Szekspira
Mariusz Babicki zaprosił do współpracy przy "Pochwale szaleństwa" aktorów i tancerzy oraz liczne grupy nieformalne, związane z projektem "Teatralny pasjans", aktorów integracyjnego Teatru Razem czy też dzieci i młodzież z Sopockiego Teatru Muzycznego Baabus Musicalis.

Na scenie grał czteroosobowy zespół pod kierunkiem autora muzyki tego przedsięwzięcia - Ignacego Wiśniewskiego. Efektowną w numerach tanecznych choreografię przygotowała Karolina Łykowska. Gala została pomyślana jako wyjątkowy rejs, na który zaprosiła widzów prowadząca także część oficjalną aktorka Sandra Bożewicz.

Na widowni nie zabrakło władz Gdańska i zarządu województwa pomorskiego oraz honorowych gości: w tym zawsze życzliwej inicjatywie prof. Limona Jolanty Kwaśniewskiej, całej rodziny profesora z jego żoną Justyną Limon, wiceprezes Fundacji Theatrum Gedanense na czele oraz Zbigniewa Canowieckiego, jednego z głównych inicjatorów i entuzjastów budowy teatru, obecnie Przewodniczącego Rady Teatru Szekspirowskiego.

Po krótkim, "lotniczym" instruktażu dostaliśmy muzyczno-taneczny show. Gdańsk odwiedził też sam William Szekspir (w tej roli James Malcolm). Jednak zabawę szybko popsuł cynik i ignorant w bejsbolówce Trumpa "Make America Great Again", przerywając przedstawienie i wygłaszając monolog o bezsensie sztuki, cytując słynny wpis Sławomira Mentzena (w tej roli Jakub Firewicz). Oczywiście kultury nie da się sprowadzić do tabelek Excela, a kierowanie się czystym zyskiem w kulturze zabiłoby sztukę ambitną, nie schlebiającą masowemu odbiorcy, i sprowadziłoby teatr do konsumpcyjnej papki serwowanej przez telewizję.

Po monologu ignoranta na scenę wyszedł kapitan rejsu - Andrzej Seweryn - z kluczową (także w tym kontekście) kwestią "być albo nie być", spuentowaną okrzykami z różnych punktów widowni - "być". Show mógł być kontynuowany. Ten symboliczny triumf sztuki był najciekawszym elementem "Pochwały szaleństwa".

Festiwal Szekspirowski 2026 - ruszyła sprzedaż biletów Nazwa widowiska również do tego się odnosi, bo przecież bycie artystą w dzisiejszych czasach to także forma szaleństwa, zwłaszcza gdy na każdym kroku spotyka się ludzi pokroju Sławomira Mentzena, przekonanych o tym, że aktor, tancerz, poeta czy rzeźbiarz to "nierób" i "darmozjad".

Na koniec otworzono też dach teatru - co również jest symbolem zwycięstwa szalonego marzycielstwa, które dzięki projektowi Renato Rizziego - zyskało unikatową w skali świata konstrukcję teatru i możliwość gry w świetle dziennym.

Przez najbliższe dziesięć dni obejrzymy po trzy spektakle w Konkursie o Złotego Yoricka (są jeszcze bilety na "Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku" Teatru Śląskiego w Katowicach na 24 lipca i "Hamleta" Teatru Zagłębia w Sosnowcu 27 lipca) oraz Konkursu o Nowego Yoricka dla młodych twórców debiutujących w polskim teatrze (można kupić bilety na "Hej Hamlet" Teatru Współczesnego w Szczecinie na 25 lipca) oraz pięć propozycji w nurcie SzekspirOFF (na większość są w sprzedaży ostatnie bilety).

Wciąż nabyć można też bilety na jedno z największych wydarzeń Festiwalu - "Króla Leara" rumuńskiego Teatru Narodowego im. Marina Sorescu w Krajowej w reżyserii słynnego Silviu Purcărete (29 i 30 lipca). W sumie zagranych zostanie 17 spektakli z sześciu krajów.

---

Źródło: Trojmiasto.pl