"Powstanie Warszawskie to nie tylko walka, to także cierpienie niewinnych ofiar"

Karol Nawrocki upamiętnił ofiary Rzezi Woli

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: Paweł Supernak / PAP

Prezydent Karol Nawrocki złożył kwiaty przed tablicą upamiętniającą ofiary Rzezi Woli. - Chciałbym, żebyśmy za tymi liczbami widzieli twarz konkretnych ludzi, którzy oddali swoje życie i zostali zamordowani przez Niemców tylko dlatego, że byli Polakami i w sierpniu 1944 roku mieszkali w Warszawie - powiedział.

W południe w Parku Edwarda Szymańskiego odbyła się uroczystość z okazji 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Znajduje się tam tablica upamiętniająca ofiary Rzezi Woli, a dokładnie około czterech tysięcy zamordowanych mieszkańców pobliskich ulic Wolskiej i Elekcyjnej.

Kwiaty przed tablicą złożył prezydent RP Karol Nawrocki. - Powstanie Warszawskie to nie tylko walka, to także cierpienie. Cierpienie niezasłużone tych, którzy nie byli gotowi bić się w szeregach Armii Krajowej i innych organizacji niepodległościowych, ale zawsze z wielką życzliwością podchodzili do walczących partyzantów. To cierpienie niewinnych ofiar: mordowanych kobiet, dzieci i starców, tych którzy mieli po prostu pragnienie przeżycia strasznej okupacji - zauważył prezydent.

Prezydent Karol Nawrocki przed tablicą upamiętniającą ofiary Rzezi Woli

Źródło zdjęcia: Paweł Supernak / PAP

Jak podkreślił, warszawska Wola jest tego najtragiczniejszym przykładem. - Każda klatka, każda brama, każdy chodnik skropiony jest krwią cywilów, których Niemcy mordowali z brutalnością i zezwierzęceniem - przypomniał Karol Nawrocki.

Prezydent dodał, że w Rzezi Woli zginęło około 50 tysięcy osób. Podziękował także powstańcom, społecznikom, harcerzom i dziennikarzom za kultywowanie pamięci o ofiarach cywilnych.

- Zdaję sobie sprawę z tego, że statystyka jest najmniej emocjonalnym i najbardziej odhumanizowanym wyrazem historii. Gdy słyszymy, że zginęło ponad 50 tysięcy osób, widzimy liczby (…). Chciałbym, żebyśmy za tymi liczbami, 50 tysiącami, widzieli twarze konkretnych ludzi, którzy oddali swoje życie i zostali zamordowani przez Niemców tylko dlatego, że byli Polakami i w sierpniu 1944 roku mieszkali w Warszawie - powiedział Karol Nawrocki.

Prezydent Karol Nawrocki przed tablicą upamiętniającą ofiary Rzezi Woli

Źródło zdjęcia: TVN24

"Świat nie będzie lepszy, jeśli nie rozliczy dyktatorów i morderców"

- To, co oburza, to brak odpowiedzialności za rzeź Woli - żaden z dowódców, żaden z tych barbarzyńców, którzy mordowali i wydawali polecenia, nie poniósł odpowiedzialności po 1945 r., a część z nich robiła w Niemczech karierę samorządową – powiedział Nawrocki. – To apel do całego świata z Warszawy, gdzie Niemcy zamordowali ponad 50 tysięcy osób: świat nie będzie lepszy, świat nie będzie dobry, jeśli dyktatorów, morderców i zwyrodnialców nie będzie rozliczał z tego, co zrobili. Świat nie posunie się do przodu i nie pomogą żadne rezolucje, konwencje i dyskusje na wszelkich formach, jeśli tych, którzy mordowali kobiety i dzieci, świat nie będzie miał odwagi potępić – i wówczas, po 1945 r., i dziś, w XXI wieku - zwrócił uwagę prezydent.

W Rzezi Woli zginęło kilkadziesiąt tysięcy osób

W czasie Powstania Warszawskiego oddziały niemieckie dopuściły się szeregu masowych mordów na ludności cywilnej miasta. Jednym z największych była Rzeź Woli, rozpoczęta 5 sierpnia.

Stanowiła część działań Niemców, którzy na bezpośredni rozkaz Adolfa Hitlera przystąpili do planu zburzenia Warszawy i wymordowania jej mieszkańców. W masowych egzekucjach zabito - według różnych szacunków - od 40 do 60 tysięcy mieszkańców dzielnicy. Eksterminacja na dużą skalę zakończyła się 7 sierpnia, jednak w mniejszym stopniu trwała aż do 12 sierpnia, kiedy generał Erich von dem Bach-Zelewski wydał zakaz mordowania ludności cywilnej Warszawy, która odtąd miała być wykorzystywana jako darmowa siła robocza dla niemieckiej machiny wojennej.

Dowódcy nie ponieśli konsekwencji

Dowódcą wojsk dokonujących mordów na Woli był SS-Gruppenführer Heinz Reinefarth. Po wojnie mieszkał on w RFN. Był burmistrzem kurortu Westerland na wyspie Sylt i deputowanym do Landtagu w Szlezwiku-Holsztynie. Mimo wielu starań nigdy nie udało się pociągnąć go do odpowiedzialności.

Przez wiele lat zbrodnie popełnione na Woli nie były dostatecznie upamiętnione. Po wojnie zinwentaryzowano miejsca straceń, oznaczając je w większości piaskowcowymi tablicami. Przez długi czas nie podejmowano jednak innych działań na rzecz uczczenia ofiar ludobójstwa. Dopiero w 2004 roku odsłonięto pomnik Ofiar Rzezi Woli, na skwerze przy rozwidleniu Alei Solidarności i ulicy Leszno. W 2010 roku Rada Warszawy ustanowiła 5 sierpnia Dniem Pamięci Mieszkańców Woli.

Źródło: tvnwarszawa.pl / PAP