MOCAK w momencie przełomu. „Stan posiadania” próbuje oswoić kryzys

MOCAK

LoveKraków.pl

MOCAK otwiera wystawę, która koresponduje z obecną sytuacją muzeum. „Stan posiadania” jest próbą spojrzenia na kryzys nie jak na koniec, lecz punkt wyjścia do zmian.

Kryzys jako punkt wyjścia

„Z prochu powstałeś, to wstań i się otrzep” – słowa Rafała Wojaczka przywołane w tekście kuratorskim stają się mottem nowej wystawy MOCAK-u. Ekspozycja „Stan posiadania” jest punktem wyjścia do refleksji się tematyką braku i kryzysu. Ma pokazać, że moment zachwiania nie musi oznaczać końca lub porażki, wręcz przeciwnie może stać się impulsem zmian i swego rodzaju resetem – zarówno w sztuce, jak i samej instytucji.

Nieprzypadkowo wystawa zostaje otwarta właśnie teraz. MOCAK od dłuższego czasu znajduje się w centrum dyskusji dotyczącej przyszłości i kierunku rozwoju muzeum. To efekt dwóch głośnych zmian na stanowisku dyrektora, do których doszło na przestrzeni ostatniego półtora roku oraz problemów finansowych. Ekspozycja nie tylko nie ucieka od tego kontekstu, ale świadomie go eksponuje, czyniąc go jednym z głównych elementów narracji.

Wystawa zostanie otwarta 24 lipca. Będzie można ją oglądać do 18 października.

15-lecie w trudnym momencie

Instytucja świętuje właśnie 15-lecie działalności w swojej siedzibie przy ul. Lipowej. Zamiast jubileuszowej opowieści proponuje rozliczenie z własną kondycją.

Jesienią 2024 roku prezydent Krakowa odwołał wieloletnią dyrektorkę muzeum Marię Annę Potocką. Jej następcą został Adam Budak, który również stracił stanowisko po niespełna dziesięciu miesiącach kierowania instytucją, w maju bieżącego roku. W tle obu decyzji były kontrowersje dotyczące zarządzania muzeum i atmosfery pracy. 

W przypadku Potockiej odwołanie nastąpiło po prawomocnym wyroku sądu stwierdzającym mobbing wobec byłej pracownicy Bunkra Sztuki, natomiast odwołanie Budaka poprzedziło postępowanie wyjaśniające dotyczące organizacji pracy i sygnałów płynących od pracowników.

Pełnienie obowiązków dyrektora powierzono Grzegorzowi Kuźmie, który w pierwszym oświadczeniu zapowiedział jako cele i priorytety „przywrócenie atmosfery pracy, która umożliwi dalsze funkcjonowanie muzeum na najwyższym poziomie”, a także „zapewnienie płynności finansowej oraz przywrócenie zdolności Muzeum do terminowego regulowania zobowiązań finansowych”.

Od ruin do wiosny

Wystawa "Stan posiadania"

Właśnie w takich okolicznościach powstała wystawa „Stan posiadania”. Jej wymowa wykracza więc poza prezentację eksponatów – staje się również refleksją nad przyszłością samej instytucji.

W narracjach dotyczących muzeum stale powraca motyw zapaści: mówi się o „wieloletnim kryzysie”, „obecnym kryzysie”, a samą instytucję określa się nawet mianem ruiny. Tworząc wystawę Stan posiadania, próbujemy jednak użyć słowa „kryzys” na własnych zasadach – przekształcić je w narzędzie i punkt wyjścia do dalszych opowieści.

Ekspozycja została podzielona na pięć metaforycznych części: Ruiny, Zakamarki, Błota, Szafy i Wiosny. Narracja została zbudowana przede wszystkim z prac znajdujących się w kolekcji MOCAK-u. 

Kuratorzy proponują spojrzenie na kolekcję jak na swoiste "oświadczenie majątkowe" instytucji. Obok dzieł sztuki opowiadają również o tym, co tworzy muzeum – jego historii, archiwach, pracownikach, procedurach czy wyobrażeniach o przyszłości i priorytetach.

Zwiedzający mają przejść przez symboliczny labirynt ruin, zakamarków, błota i szaf, by ostatecznie dotrzeć do wiosny – części, która zgodnie z zamysłem twórców ma być metaforą odrodzenia. To właśnie ona spina główną ideę wystawy: próbę przejęcia nacechowanego negatywnie pojęcia „kryzysu” i nadania mu nowego znaczenia jako impulsu do zmiany.

---

Źródło: LoveKraków.pl