Kraków stolicą polskiej kultury - czy to hasło wciąż aktualne?

Być w Paryżu i nie odwiedzić Luwru? Pominąć w Berlinie Wyspę Muzeów a w Wiedniu operę? Nie zajrzeć do Galerii Uffizi będąc we Florencji? Co w Krakowie znalazłoby się na takiej mapie najważniejszych kulturalnych wydarzeń czy miejsc?

Gwiazdki Michelin są rekomendacją dla gastroturystyki, czy w kulturze Krakowa mamy takie gwiazdki, które przyciągają turystów, są must see?

Czy Centrum Muzyki zmieni kulturalną mapę Polski?

Kiedy 12 lat temu w mieście otwarto Tauron Arenę przed Krakowem otworzyły się możliwości organizacji dużych koncertów. Hala powstała z myślą o występach największych światowych gwiazd i wciąż pozostaje największym tego rodzaju miejscem w Polsce, jednak 22 tys. osób, które pomieści to niewiele przy koncertach stadionowych w Warszawie czy Chorzowie. Światowe gwiazdy zawsze są magnesem, który przyciąga turystów i takie unikatowe wydarzenia w Krakowie też mają miejsce, jak choćby występ Nicka Cave`a w 2024 roku, kiedy Kraków i Łódź były jedynymi polskimi przystankami jego europejskiej trasy.

Być może nowe budynki Centrum Muzyki i planowana Filharmonia z prawdziwego zdarzenia staną się perełkami, które będą mogły konkurować o wybitnych artystów i publiczność z katowickim NOSPR-em czy wrocławskim NFM-em. Pierwszy z obiektów ukończony zostanie wkrótce, drugi jest jeszcze w fazie planów. Póki sali koncertowej z prawdziwego zdarzenia pod Wawelem nie ma.

Leonardo, Rembrandt i długo, długo nic

Magnesem dla turystów nawet nie premium, ale tych, których miasto chciałby mieć więcej są muzea, ale próżno szukać w ofercie krakowskich instytucji wydarzeń, które odbijałyby się szerokim echem. Wizytówkami europejskich miast są znajdujące się w nich muzea sztuki współczesnej, ale krakowski MOCAK nie ma czym kusić. Program stworzony przez byłego już dyrektora Adama Budaka mógł być krokiem w tym kierunku, niestety skończył się w pół kroku. Ale o europejskiej "lidze mistrzów" sztuki współczesnej możemy tylko pomarzyć.

Zapamiętajcie te nazwiska, bo jeszcze o nich usłyszycie. Młodzi, zdolni i z Krakowa

Wszechstronni, utalentowani, charyzmatyczni, przyciągają uwagę widza, krakowskiej publiczności teatralnej dali się już poznać z najlepszej strony, zbierając entuzjastyczne recenzje po spektaklach. Nie...

Inne muzea nie mają za bardzo czym się bić. Ciekawe wystawy się pojawiają, ale nie ma tu zbyt często wielkich nazwisk, przełomowych koncepcji czy wystaw, które nie miałyby swoich odpowiedników w innych miastach, jak rekordowe pokazy Chełmońskiego czy Łempickiej w Muzeum Narodowym, które można było zobaczyć też w innych miastach. O Andym Warholu pokazywanym w Cogiteonie mało kto słyszał w samym Krakowie, a co dopiero gdzieś dalej. Jest, oczywiście w Krakowie Leonardo da Vinci, jest Rembrandt i to tyle. Wspaniały Wyspiański wciąż bardziej lokalny niż europejski. Kantor europejski, ale jakoś Kraków nie stał się znaczącym ośrodkiem sztuki współczesnej dzięki muzeum poświęconym artyście.

Na muzealnej mapie zainteresowaniem turystów cieszy się Fabryka Schindlera – to chyba jedyne w Krakowie muzeum, pod którym niemal zawsze stoi kolejka. Ale atutem mogą być jedyne w Polsce Muzeum Fotografii i również unikatowe Muzeum Japońskie.

Rekordy odwiedzin rokrocznie bije Wawel – oferta muzeum jest rzeczywiście bogata i różnorodna i z pewnością królewska rezydencja jest magnesem, jednak od czasu pandemii pozostaje hitem głównie dzięki odwiedzinom rodzimych turystów. W 2025 roku Zamek Królewski na Wawelu odwiedziło 3,4 miliona osób, co stanowiło historyczny rekord frekwencji dla tej instytucji. Tymczasem sąsiedzi na Zamku Praskim na Hradczanach odnotowali – również rekordowe - 2,7 miliona odwiedzin na płatnych trasach zwiedzania oraz ponad 9 milionów osób w całym otwartym kompleksie i ogrodach.

Centrum Muzyki jeszcze nieskończone, a w Krakowie już burza o to, kto nim pokieruje

Pierwsze koncerty Centrum Muzyki ma już za sobą, choć do prawdziwej inauguracji działalności budynku jeszcze trochę pozostało. Na budowie swojej przyszłej siedziby koncertowali muzycy Capelli Cracovie...

Jaki kulturalny pomysł na Kraków?

Teatrów nie mamy się co wstydzić, ale same w sobie pozostają niszowe i elitarne. Znani twórcy i głośne tytuły ściągają do Krakowa publiczność z innych regionów Polski, ale jeśli idzie o zagranicznych turystów, którzy przyjadą do Krakowa po kulturę, barierą pozostaje język, choć nie brakuje spektakli tłumaczonych na angielski. A i polska publiczność, żeby zobaczyć spektakle Łukasza Twarkowskiego musi się wybrać do zagranicznych teatrów - i się wybiera. W Polsce wystawia rzadko i akurat w Krakowie jest okazja, by zobaczyć jego przedstawienia na festiwalu Boska Komedia.

Festiwali w Krakowie nie brakuje, Sacrum Profanum, Unsound, Conrad Festiwal, Boska Komedia to wydarzenia znaczące, ale czy rangi gwiazdek Michelin? Być może, a przynajmniej solidne rekomendacje w przewodniku.

"Pół Krakowa było na planie". Kulisy powstawania "Listy Schindlera"

Harrison Ford odmówił zagrania Oskara Schindlera, a Stevena Spielberga musiał na duchu podnosić Robin Williams. W kamieniołomie Liban zbudowano replikę obozu w Płaszowie. Na planie pojawiło się 20 tys...

Kraków w całej swojej ofercie kulturalnej, mnogości instytucji nie ma game changera, który by sprawił, że miasto stanie się destynacją kulturalną inną niż przez historyczne centrum. Być może nie został w pełni wykorzystany potencjał miasta, a może Kraków zwyczajnie trafił na szklany sufit.

Swojej szansy Kraków nie wykorzystał, kiedy trzy dekady temu pod Wawel przyjechał Steven Spielberg z opowieścią o fabryce Schindlera. Hollywoodzka ekipa i lokalna historia mogły pomóc miastu wskoczyć na wyższy poziom, wówczas coś jednak poszło nie tak. Co nie działa dziś? Czy tylko brak pomysłu?

Mat. oryginalny: Kraków stolicą polskiej kultury - czy to hasło wciąż aktualne? - Gazeta Krakowska

---

Źródło: Kraków Nasze Miasto