Endometrioza – przewlekły stan zapalny miednicy mniejszej

Endometrioza to skomplikowana choroba ginekologiczna, która dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym. Polega na obecności tkanki podobnej do błony śluzowej macicy (endometrium) poza jej naturalnym położeniem. Choć schorzenie to rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia, wywołuje przewlekły ból i jest jedną z głównych przyczyn niepłodności.

MATERIAŁ PROMOCYJNY

Gdzie rozwijają się ogniska chorobowe?

Tkanka endometrialna poza macicą stale reaguje na zmiany hormonalne podczas cyklu menstruacyjnego. W trakcie miesiączki ogniska te krwawią, a brak możliwości odprowadzenia tej krwi wywołuje miejscowy stan zapalny, włóknienie oraz powstawanie bolesnych zrostów.

Zmiany najczęściej lokalizują się w obrębie miednicy mniejszej:

• na jajnikach – tworząc tzw. torbiele czekoladowe (endometriomy) wypełnione ciemną, gęstą krwią,
• na jajowodach i otrzewnej miednicznej,
• w przestrzeni odbytniczo-pochwowej oraz na ścianach jelit (esicy, odbytnicy) lub pęcherza moczowego.

W rzadkich przypadkach (endometrioza głęboko naciekająca – DIE) tkanka może zająć narządy odległe, takie jak płuca czy przepona.

Objawy i wpływ na płodność

Głównym sygnałem ostrzegawczym jest silny, kłujący lub skurczowy ból miednicy, trwający minimum 6 miesięcy. Kobiety zmagają się z:

• bolesnymi miesiączkami,
•  bólem podczas stosunku płciowego (dyspareunia), 
• bolesnym wypróżnianiem w trakcie menstruacji
•  oraz przewlekłym zmęczeniem.

Schorzenie drastycznie wpływa na zdolności rozrodcze – u 30-50% kobiet badanych z powodu niepłodności diagnozuje się właśnie endometriozę. Wynika to ze zmian anatomicznych (niedrożność jajowodów przez zrosty), obniżenia rezerw jajnikowych (AMH) przez torbiele oraz wrogiego dla zarodka, zapalnego mikrośrodowiska w macicy.

Diagnostyka i nowoczesne standardy leczenia

Wykrycie choroby opiera się na wywiadzie, badaniu ginekologicznym oraz zaawansowanym USG przezpochwowym (badanie pierwszego wyboru, wykazujące ok. 90% czułości w wykrywaniu torbieli). Przy podejrzeniu głębokich nacieków przed operacją wykonuje się rezonans magnetyczny (MRI). Do oceny zaawansowania stosuje się systemy rASRM oraz ENZIAN.

Leczenie ma charakter długofalowy i dopasowywany indywidualnie do planów prokreacyjnych kobiety:

• Farmakoterapia – niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) na ból oraz terapia hormonalna, która hamuje owulację i ogranicza rozrost tkanek.
• Chirurgia (laparoskopia) – złoty standard diagnostyczno-zabiegowy. Polega na wycięciu ognisk i torbieli oraz uwalnianiu zrostów, co przywraca prawidłową anatomię i zwiększa szanse na ciążę w stopniach I-III. Ryzyko nawrotu zmian wynosi jednak 20-40% w ciągu 5 lat.
• Wsparcie interdyscyplinarne – kompleksowa opieka w wyspecjalizowanych centrach, łącząca pomoc ginekologa, chirurga, dietetyka (dieta przeciwzapalna, bogata w omega-3) oraz fizjoterapeuty uroginekologicznego.

Podsumowanie

Endometrioza wymaga czujności i wielospecjalistycznego podejścia. Jeśli ból utrudnia codzienne funkcjonowanie lub starania o dziecko trwają bezskutecznie od ponad pół roku, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Wczesna diagnoza pozwala zahamować postęp choroby i chroni płodność.

---

Źródło: Wadowice24.pl