Warto odwiedzić: Trwa renowacja zabytkowego kościoła w Ciciborze Dużym (galeria)

Radio

BiperTV

Facebook

Galerie

Wydarzenia

Artykuły

Szukaj

Menu

Cicibór Duży, dawniej Wielki, znany był również jako Cicibór, Cecebor i Ciciborek, a jego nazwa pochodzi prawdopodobnie od bagiennej rośliny zielonej, ponieważ kiedyś znajdowały się tu liczne bory i bagna pełne dzikiego zwierza. Wieś znana była już za czasów Kazimierza Jagiellończyka (1427-1492), widoczna też na mapach obwodu brzeskiego w XV-XVI wieku. Wymieniona została w nadaniu przez Kazimierza Jagiellończyka braciom Łuszcze i Owłaszcze, prawdopodobnie za zasługi w walce z Krzyżakami. W XVII i XVIII wieku Cicibór stanowił własność Radziwiłłów, na początku XIX wieku liczył 15 domów i 101 mieszkańców, posiadał szkołę początkową, folwark, gorzelnię i kaplicę.

W czasach prześladowań unickich rząd rosyjski przystąpił do rusyfikacji cerkwi unickiej, m.in. usunięto organy i ławki, zakazano odmawiania różańca i innych modlitw, wprowadzono też kazania w języku rosyjskim, by jak najbardziej upodobnić kościół do cerkwi prawosławnej. Unici modlili się potajemnie, a jednym z działaczy znanych z oporu był proboszcz Cicibora ks. Jan Starkiewicz, który zmarł osadzony w siedleckim więzieniu. Na unickim cmentarzu znajduje się kamień, pod którym prawdopodobnie spoczywa duchowny.

Z tamtych czasów zachował się kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej , dawniej cerkiew unicka pw. św. Praksedy, a także unicki cmentarz. W starszych zapisach kaplica określana jest jako zabytkowa cerkiew barokowa, drewniana, orientowana, na podmurówce ceglanej, konstrukcji zrębowej, zwęgłowanej na rybi ogon, z lisicami, szalowana, zakończona trójbocznie, z niską zakrystią od wschodu. Dach czterospadowy, z sygnaturką ośmioboczną zwieńczoną cebulastą kopułką, kryty blachą. Daty erygowania oraz jej fundatora nie sposób ustalić, powtórnie cerkiew wybudowano w 1655 r. staraniem ówczesnego dziedzica Cicibora Adama Świderskiego. Zrekonstruowana została w 1936 r., zmieniono wtedy pokrycie gontowe na blaszane, w 1956 r. dokonano remontu.

Ciekawostką jest, że w czasie II wojny światowej Niemcy wykorzystywali kaplicę jako kuchnię wojskową, doprowadzili też do znacznego zniszczenia obiektu. W okresie walk kościół służył też jako magazyn broni i amunicji, a pod koniec wojny chciano wysadzić kaplicę wraz z amunicją, jednak ówczesny dziedzic Gierkiewicz zwrócił się do dowódcy z prośbą o zaniechanie tego działania, a mieszkańcy w ciągu jednej nocy wynieśli cały skład do pobliskiej rzeki Klukówki.

– Przychodząc na parafię do Rakowisk zastałem też kaplicę w Ciciborze Dużym, która od razu mi się spodobała jako piękny mały kościółek. Od początku też myślałem, w jaki sposób poprawić stan ten kaplicy, bo i mieszkańcy skarżyli się, i sam widziałem, że należałoby wiele rzeczy wymienić. Przyszedł taki czas, że Polski Ład przyznał nam pieniądze na ten cel, 800 tys. zł, więc w czerwcu 2025 r. rozpoczęliśmy remont tej naszej pięknej kaplicy, która dziś już pięknie wygląda, a wraz z końcem sierpnia będzie wyświęcona przez ks. biskupa Kazimierza Gurdę , na co już dziś zapraszamy wszystkich, którzy będą chcieli z nami przeżywać to święto – zachęca ks. proboszcz Wojciech Majewski .

W trakcie remontu dokonano kilku ciekawych odkryć. Podczas zdejmowania podłogi ujawniono ludzkie szczątki, natomiast na jednej z kolumn widoczna jest data 1842 r.

– 1842 r. to zapewne rok, kiedy wykonany był remont w tej kaplicy, data została zaznaczona przez cieślę. Jeśli chodzi o szczątki, to na całym placu przykościelnym zawsze chowane były szczątki doczesne mieszkańców znajdujących się przy parafii. Zostały one wydobyte ze środka kościoła podczas prac remontowych i zostały złożone przy krzyżu, a pochówek upamiętniają piękne kamienie – wyjaśnił duchowny.

Podczas prac remontowych dokonano wymiany dachu blaszanego na gont, wymianie uległy skorodowane fundamenty i podwaliny, które podniesiono o 30 cm. Oczyszczono deski szalunkowe i pozostałe elementy, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz obiektu. Trwa montaż okiennic i witraży, postępują także prace wewnątrz kościoła. W celach ochronnych zamontowane zostaną systemy przeciwpożarowe oraz kamery. Wszystkie prace wykonywane są pod nadzorem konserwatora.

Trwa również porządkowanie ternu wokół kościoła, powstanie parking dla wiernych. Prace remontowe objęły też ogrodzenie.

Na cmentarzu unickim o powierzchni 0,16 ha, założonym około połowy XIX wieku, spoczywa kilkuset unitów, w tym 57 pochowanych we wspólnej mogile. Na środku cmentarza znajduje się kamienny pomnik z napisem: „Uczcijmy modlitwą pamięć kilkuset unitów z parafii Cicibór chowanych na tym cmentarzu tajemnie, bez sakramentów świętych, w latach prześladowań 1875-1905. Niech spoczywają w pokoju.” Zachowane groby do tej pory pielęgnowane są przez mieszkańców i szkolną młodzież.

W ostatnim czasie teren cmentarza zyskał nowe ogrodzenie, które zostało objęte tym samym projektem dofinansowanym ze środków rządowych.

Jak podkreślił wójt Konrad Gąsiorowski, Gmina Biała Podlaska sięga do każdego możliwego źródła dofinansowania, by móc realizować zadania, również z zakresu ochrony zabytków. Znacznym wsparciem było pozyskanie środków z Rządowego Funduszu Polski Ład

– W 2024 r. składaliśmy dwa wnioski o remont tej pięknej kaplicy, a także odnowienie malowideł w położonym nieopodal kościele w Hrudzie. Na oba te zabytki pozyskaliśmy blisko 1 mln zł, środki na tę kaplicę to prawie 800 tys. zł. Sporą część uzbierała też we własnym zakresie parafia, czym sfinansowała część prac, które wyniknęły w międzyczasie. To piękna inwestycja, wspaniała kaplica, z bardzo bogatą historią. Jest się czym chwalił, jest co oglądać. 30 sierpnia odbędzie się uroczyste otwarcie z udziałem ks. biskupa, na co zapraszamy wszystkich wiernych oraz ciekawych historii tej kaplicy i efektu końcowego. A efekt jest piorunujący, kaplica jest w pięknym stanie, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz – podsumował wójt Konrad Gąsiorowski .

_______ materiał: Radio Biper Gmina Biała Podlaska zdjęcia: Mariusz Maksymiuk opracowanie: Anna Ostapiuk

Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się ze znajomymi:

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

---

Źródło: RadioBiper (radiobiper.info)