• Szczebrzeszyn pamięta. Uroczystości w 82. rocznicę wkroczenia „Podkowy” do miasta

W Szczebrzeszynie odbyły się (26.07) uroczystości upamiętniające 82. rocznicę wkroczenia do miasta oddziału Armii Krajowej dowodzonego przez Tadeusza Kuncewicza ps. „Podkowa”. Obchody połączyły modlitwę, wojskowy ceremoniał i rekonstrukcję walk o miejski ratusz, przybliżając mieszkańcom historię wydarzeń z lipca 1944 roku.

::photoreport{"type":"see-button","item":"6641"}

26 lipca 1944 roku do Szczebrzeszyna wkroczyli żołnierze Armii Krajowej pod dowództwem Tadeusza Kuncewicza „Podkowy”. Na miejskim ratuszu zawisła wówczas biało-czerwona flaga, stając się symbolem obecności polskiego podziemia i nadziei na odzyskanie pełnej wolności. To wydarzenie od lat jest przypominane podczas uroczystości organizowanych w Szczebrzeszynie.

Tegoroczne obchody, zainicjowane w 2014 roku przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, rozpoczęły się Mszą Świętą w kościele pw. św. Mikołaja. Nabożeństwo w intencji poległych, pomordowanych oraz żyjących „Podkowiaków” odprawił proboszcz ks. Janusz Sokołowski. Przed rozpoczęciem Mszy Świętej uczestników powitał Andrzej Skiba, prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK Okręg Zamość w Szczebrzeszynie. Podkreślił znaczenie systematycznego przypominania historii oddziału „Podkowy” i jego żołnierzy oraz potrzebę przekazywania pamięci o ich działalności kolejnym pokoleniom. Po nabożeństwie uczestnicy uroczystości przeszli w zwartym szyku pod Pomnik „Polski Walczącej”. W przemarszu wzięły udział poczty sztandarowe, orkiestra dęta, kompania reprezentacyjna oraz Chorągiew Wojska Polskiego. Pod pomnikiem delegacje złożyły kwiaty i wieńce oraz zapaliły znicze.

W imieniu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość i Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna hołd poległym oddali m.in. poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak, prezes ŚZŻAK O/Z i SRL Zamojszczyzna, Andrzej Skiba, Paweł Maryńczak oraz członkowie obu stowarzyszeń – Artur Ochal i Władysław Kasprzak.

Uroczystości na Rynku

Kolejnym punktem obchodów był przemarsz na Rynek Miejski, gdzie przed ratuszem odbyła się główna część uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej. Ceremonię rozpoczęło odegranie Hymnu Państwowego przez Orkiestrę Dętą „Echo Kniei” i wspólne odśpiewanie „Mazurka Dąbrowskiego”. Następnie gości powitała Aleksandra Baranowicz, dyrektor Miejskiego Domu Kultury w Szczebrzeszynie. Okolicznościowe przemówienia wygłosili poseł na Sejm RP i prezes ŚZŻAK Okręg Zamość Sławomir Zawiślak, starosta zamojski Stanisław Grześko, sekretarz Miasta i Gminy Szczebrzeszyn Edyta Dubiel, reprezentująca burmistrza, oraz Rafał Farion, dyrektor Delegatury w Zamościu Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie.

Ważnym momentem uroczystości był Apel Pamięci, po którym Kompania Honorowa oddała salwę honorową. Następnie delegacje złożyły wieńce, kwiaty i zapaliły znicze pod tablicą umieszczoną na budynku Urzędu Miasta i Gminy Szczebrzeszyn, upamiętniającą Tadeusza Kuncewicza „Podkowę”. W imieniu ŚZŻAK Okręg Zamość i Stowarzyszenia Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna wiązankę złożyli Sławomir Zawiślak, Wiesław Smyk – prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK O/Z w Starym Zamościu, Paweł Maryńczak oraz Artur Ochal i Władysław Kasprzak.

Ceremoniał wojskowy zakończył meldunek dowódcy Kompanii Honorowej o zakończeniu uroczystości oraz wykonanie pieśni „Śpij kolego”. Asystę honorową zapewnili żołnierze Garnizonu Zamość z 3 Zamojskiego Batalionu Zmechanizowanego. Oprawę muzyczną wydarzenia przygotowała Orkiestra Dęta „Echo Kniei”.

Historia ożyła na oczach mieszkańców

Najbardziej widowiskowym punktem obchodów była rekonstrukcja historyczna walk o Ratusz Miejski. Przygotowana przez Grupę Rekonstrukcji Historycznej „WIR” z Biłgoraja i zaproszonych partnerów inscenizacja odtworzyła wydarzenia związane z wkroczeniem oddziału „Podkowy” do Szczebrzeszyna. Historyczne mundury, broń, sceny walk i dynamiczna akcja sprawiły, że wydarzenia sprzed 82 lat ponownie „ożyły” na miejskim rynku. Rekonstrukcja nie była jedynie widowiskiem – stanowiła także lekcję historii, pokazującą realia okupacji i losy żołnierzy Armii Krajowej. Scenariusz inscenizacji przygotowała GRH „WIR”. Wydarzenie, jak co roku, zgromadziło licznych mieszkańców oraz osoby odwiedzające Szczebrzeszyn.

„Podkowa: ostatni rajd”

Tegoroczne obchody wzbogacił również bezpłatny pokaz filmu „Podkowa: ostatni rajd”, wyprodukowanego przez ŚZŻAK Okręg Zamość. Seans odbył się w Miejskim Domu Kultury w Szczebrzeszynie. Produkcja w niekonwencjonalny sposób przedstawia historię Tadeusza Kuncewicza i jego żołnierzy. Dokument łączy materiały historyczne z inscenizowanymi scenami oraz animacjami, dzięki czemu opowieść o „Podkowie” może trafiać także do młodszego pokolenia.

Pamięć, która łączy pokolenia

W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, wojska i służb mundurowych, środowisk kombatanckich, instytucji kultury, organizacji społecznych, pocztów sztandarowych oraz mieszkańcy Szczebrzeszyna i regionu. Obecne było także Koło Rejonowe ŚZŻAK Okręg Zamość w Starym Zamościu. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. Tomasz Książek, wiceprezes ŚZŻAK Okręg Zamość, st. chor. sztab. WP Grzegorz Pawlik, weteran misji zagranicznych i prezes Koła Miejskiego nr 1 Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Zamościu, Lucjan Dudek, prezes Związku Inwalidów Wojennych RP Oddział w Zamościu, oraz Jadwiga Czerw, wiceprezes Zarządu Okręgu Zamość Środowiska Dzieci Zamojszczyzny.

Organizatorzy podkreślają, że coroczne obchody są nie tylko formą oddania hołdu żołnierzom Armii Krajowej, ale również ważnym elementem edukacji historycznej. Połączenie uroczystości patriotycznej z rekonstrukcją i projekcją filmu pozwala przypominać lokalną historię w sposób atrakcyjny zarówno dla starszych mieszkańców, jak i młodego pokolenia.

Tegoroczne wydarzenie zostało zorganizowane przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość i Koło Rejonowe ŚZŻAK O/Z w Szczebrzeszynie przy współpracy z Burmistrzem Szczebrzeszyna, Garnizonem Zamość, Parafią pw. św. Mikołaja w Szczebrzeszynie, Grupą Rekonstrukcji Historycznej „WIR” oraz Stowarzyszeniem Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna.

Autorzy zdjęć: Paweł Szadura, Grzegorz Pawlik, Paweł Maryńczak.

Co sądzisz na ten temat?

---

Źródło: roztocze.net