To już pewne: po 75 latach odnaleziono „Roja”. IPN zidentyfikował szczątki bohatera

Historia Dzisiaj 11:40 | Redaktor

fot. facebook/IPN

Instytut Pamięci Narodowej poinformował o zidentyfikowaniu szczątków Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój” – żołnierza Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, który przez kilka lat dowodził oddziałem podziemia antykomunistycznego na północnym Mazowszu. Przełom przyniosły badania DNA oraz przedmiot odnaleziony podczas prac ekshumacyjnych na warszawskiej „Łączce”.

Szczątki znaleziono na Powązkach

Szczątki Dziemieszkiewicza odnaleziono podczas prac prowadzonych przez IPN w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie. To właśnie tam komunistyczny aparat bezpieczeństwa potajemnie grzebał ciała swoich ofiar.

Identyfikacja była wynikiem wieloletniego śledztwa, analizy dokumentacji, materiałów fotograficznych oraz badań genetycznych przeprowadzonych przez specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. 

Orzełek naprowadził śledczych

Istotną wskazówką okazał się znaleziony przy szczątkach orzełek z pozostałościami czarnego sukna. Przedmiot przypominał znak widoczny na jednym z pośmiertnych zdjęć „Roja”, wykonanych przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa.

Śledczy zdecydowali się porównać profil DNA pobrany ze szczątków z materiałem genetycznym członków rodziny Dziemieszkiewicza. Konieczne było również zabezpieczenie dodatkowych próbek od jego matki i siostry, pochowanych we wspólnym grobie na cmentarzu parafialnym w Makowie Mazowieckim. Wyniki pozwoliły na jednoznaczne potwierdzenie tożsamości.

Dowodził oddziałem na północnym Mazowszu

Mieczysław Dziemieszkiewicz urodził się w 1925 roku. Po dezercji z komunistycznego Wojska Polskiego dołączył do oddziału NSZ–NZW dowodzonego przez Mariana Kraśniewskiego „Burzę”. Początkowo był łącznikiem, a później stanął na czele patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej działającego w powiecie ciechanowskim.

Dowodzony przez niego oddział prowadził akcje przeciwko funkcjonariuszom UB, MO i żołnierzom KBW. Działał również przeciw członkom komunistycznego aparatu władzy oraz osobom uznawanym za jego współpracowników. W 1945 roku Dziemieszkiewicz został odznaczony Krzyżem Walecznych. 

W jednej z ulotek z 1950 roku pisał: „Armia Podziemna żyje i walczy o wolność Narodu Polskiego”.

Zginął podczas obławy

„Rój” ukrywał się i prowadził działalność konspiracyjną mimo rozbijania kolejnych struktur podziemia. Zginął wraz z Bronisławem Gniazdowskim ps. „Mazur” w nocy z 13 na 14 kwietnia 1951 roku w Szyszkach koło Pułtuska.

Gospodarstwo, w którym przebywali, zostało otoczone przez liczącą kilkuset funkcjonariuszy i żołnierzy grupę operacyjną UB–KBW. Do wykrycia kryjówki przyczyniła się agentura komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Po walce ciała obu mężczyzn zabrano, sfotografowano i okazano rodzinie. Miejsce ich pochówku przez dziesięciolecia pozostawało nieznane. 

W 2007 roku Mieczysław Dziemieszkiewicz został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Jest również patronem 5 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej.

---

Źródło: Tygodnik Bydgoski