W Polsce zimno, a na świecie piąty najcieplejszy styczeń w historii. "Istotne anomalie dodatnie"

– U nas styczeń był chłodny, ale za to bardzo istotne anomalie dodatnie odnotowano na północy Ziemi – wyjaśnił Jakub Wiech w rozmowie z Zero.pl. Globalnie miniony miesiąc okazał się być piątym najcieplejszym styczniem w historii pomiarów – informują badacze.

Zamarznięty brzeg morza w Sopocie./Wykres przedstawiający odchylenie średniej temperatury stycznia. (fot. Andrzej Jackowski/C3S/ECMWF / Shutterstock/C3S/ECMWF)

• Chociaż miniony miesiąc w Polsce okazał się wyjątkowo mroźny, w ujęciu globalnym był to piąty najcieplejszy styczeń w historii pomiarów.
• Był on cieplejszy o 0,51 st. C w stosunku do średniej z okresu 1991-2020 – tłumaczył Jakub Wiech w rozmowie z Zero.pl.
• Oberwaliśmy rozerwanym wirem polarnym – wyjaśniał przyczyny zimnego stycznia ekspert.

Naukowcy z europejskiego programu badającego klimat Ziemi poinformowali, że miniony miesiąc był piątym najcieplejszym styczniem w historii pomiarów. W ramach programu Copernicus analizowane są nie tylko wyniki pomiarów wykonywanych na lądach, w morzach i w powietrzu, ale również z kosmosu. 

– Biorąc pod uwagę skalę globalną ten styczeń uplasował się na piątym miejscu w historii pomiarów – wyjaśnił w rozmowie z Zero.pl Jakub Wiech, powołując się na ustalenia naukowców z programu Copernicus. Był on cieplejszy o 0,51 st. C w stosunku do średniej z okresu 1991-2020.

– Po raz kolejny obserwujemy zatem wyższą średnią globalną temperaturę w stosunku do normy wieloletniej – mówił ekspert w rozmowie z Zero.pl. – A musimy pamiętać, że gdybyśmy porównywali aktualne wyniki z danymi z okresu przed rewolucją przemysłową, to odchylenie byłoby o wiele wyższe – mianowicie sięgnęłoby 1,47 st. C. – dodał.

Dlaczego w Polsce było tak zimno?

Z polskiej perspektywy twierdzenia o wyjątkowo ciepłym styczniu wydają się nieprawdopodobne. Tak zimnego początku roku nie mieliśmy od wielu lat. Zero.pl poprosiło eksperta o wyjaśnienie tego fenomenu.

[

Mróz i śnieg atakują. Nawet -20 st. C i trudne warunki na drogach](/news/mroz-i-snieg-atakuja-nawet-20c-i-trudne-warunki-na-drogach)

[

Śmierć na mrozie: trzy ofiary w 24 godziny. Rośnie tragiczny bilans zimy](/news/smierc-na-mrozie-trzy-ofiary-w-24-godziny-rosnie-tragiczny-bilans-zimy)

[

Ekstremalny mróz w Polsce. Ponad 300 zamkniętych szkół](/news/ekstremalny-mroz-w-polsce-ponad-300-zamknietych-szkol)

– U nas styczeń był chłodny, z anomalią wynoszącą -3,1 st. C w stosunku do styczniów z lat 1991-2020 – powiedział ekspert. – Ale za to bardzo istotne anomalie dodatnie odnotowano na północy Ziemi, np. na obszarach Grenlandii czy Kamczatki – dodał.

– Można powiedzieć, że oberwaliśmy tym samym, czym oberwali Amerykanie na wschodnim wybrzeżu, czyli rozerwanym wirem polarnym – wyjaśniał Wiech.

Rzeczywiście w ubiegłym miesiącu w internecie zaroiło się od nagrań z zasypanych śniegiem amerykańskich miast. 

– Chłodne masy powietrza z wiru polarnego trafiły do nas, uciekając z północy – stamtąd, gdzie powinny być – podkreślił Wiech.

Dodajmy, że określeniem wir polarny nazywa się specyficzny układ ciśnień występujący w okolicach biegunów Ziemi, który w normalnych okolicznościach utrzymuje masy polarnego powietrza w obszarze okołobiegunowym. Dzięki wirowi zimne, arktyczne powietrze nie dociera do obszarów położonych na niższych szerokościach geograficznych, na przykład do Polski. 

– Swoją drogą destabilizacja wiru polarnego również jest konsekwencją ocieplenia klimatu – dodał ekspert.

Jakub Wiech jest znany jako popularyzator wiedzy o klimacie, energetyce i zielonej transformacji; jest redaktorem naczelnym portalu Energetyka24, autorem wielu publikacji na powyższe tematy, tworzy podcast „Elektryfikacja” i aktywnie publikuje na portalu X.