Czy można odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego? Historia zna tylko jeden taki przypadek

Nie tylko Wołodymyr Zełenski. Jeden z poprzednich prezydentów Ukrainy, a zarazem kawalerów Orderu Orła Białego, również zalazł Polakom za skórę w związku z polityką historyczną gloryfikującą UPA. Co z uhonorowanymi Orłem Białym kolegami Władimira Putina – Gerhardem Schröderem i Milošem Zemanem? Kawalerowie najwyższego polskiego odznaczenia nie pierwszy raz budzą kontrowersje.

Czy kapituła Orderu Orła Białego odbierze go Zełenskiemu? Nie pierwsze takie kontrowersje. (fot. IMAGO / ABACA/ MACIEJ GOCLON / FOTONEWS / NEWSPIX.PL)

27 maja prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wydał dekret nadający imię „Bohaterów UPA” Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” – elitarnej jednostce sił specjalnych Ukrainy. W czasie wojny z rosyjskim najeźdźcą jej żołnierze wykonują misje na terytorium całego kraju, a prawdopodobnie również w Rosji.

Zełenski uzasadnił decyzję zamiarem „przywrócenia historycznych tradycji narodowego wojska” oraz docenienia żołnierzy za „wzorowe wykonywanie powierzonych zadań podczas obrony integralności terytorialnej i niepodległości Ukrainy”.

Zełenski to nie jest jedyny problem. Polska przyznawała odznaczenia mordercom. Co z tym zrobimy?

Nawrocki chce odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego

Upamiętnienie Ukraińskiej Armii Powstańczej przez prestiżową jednostkę nie mogło pozostać niezauważone w Polsce. To właśnie UPA jest odpowiedzialna za masowe mordy na Wołyniu w latach 1943–1945. Celem czystek etnicznych było całkowite usunięcie Polaków z tych terenów – według szacunków historyków zamordowano ok. 100 tys. ludzi.

Prezydent Karol Nawrocki zareagował błyskawicznie. Chce odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego, który w 2023 r. przyznał mu Andrzej Duda. – Gloryfikowanie UPA jest rzeczą, która dostarczyła rosyjskiej propagandzie wiele tlenu do dezinformacji – argumentował Nawrocki.

Zaznaczył ponadto, że w sensie strategicznym wspieranie Ukrainy w jej oporze przeciwko Rosji i przeciwko „bandycie, którym jest Władimir Putin” jest strategicznym celem Polski. Jak jednak podkreślił, „tak nie buduje się relacji między narodami”.

[

Spór o Order Orła Białego dla Zełenskiego. Czarzasty odradza nagłe ruchy](/news/spor-o-order-orla-bialego-dla-zelenskiego-czarzasty-odradza-nagle-ruchy)

[

„Często wynika to z protokołu”. Przydacz tłumaczy przyznanie orderu Zełenskiemu](/news/order-orla-bialego-dla-zelenskiego-marcin-przydacz-tlumaczy-dlaczego-go-przyznano)

[

Sprawa „bohaterów UPA”. Szef kancelarii Zełenskiego w Polsce](/news/spor-o-upa-spotkanie-dyplomatow-polski-i-ukrainy-relacje-msz)

Zgoda co do kierunku. Niezgoda co do akcentów

W niewielu sprawach polskie społeczeństwo było tak solidarne, jak w ostatnim geście oburzenia wobec decyzji prezydenta Ukrainy. Różniliśmy się w sprawie akcentów. W kwestii odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego politycy rządzącej koalicji nie szczędzili uszczypliwości Karolowi Nawrockiemu.

Premier Donald Tusk stwierdził, że ruch prezydenta Ukrainy „narusza naszą wrażliwość historyczną”, ale jednocześnie zaapelował do Nawrockiego, by nie zapominał, że „jeśli pokłócimy się o przeszłość, ktoś inny wygra przyszłość”.

Nawrocki chce odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego. Tusk odpowiada

„Jeśli order Orła Białego ma być odbierany, to czy nie trzeba by zacząć od Carycy Katarzyny, Mussoliniego i Macierewicza?” – kpił 3 czerwca w serwisie X wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

Nie pierwszy raz uhonorowani najwyższym polskim odznaczeniem budzą skrajne kontrowersje. Dość powiedzieć, że order otrzymały w przeszłości postacie, które zapisały się na łamach naszej historii jednoznacznie negatywnie. Obok wspomnianej przez ministra Sikorskiego caryca Katarzyny II był to m.in wielki książę Konstanty, naczelny dowódca Wojsk Polskich i faktyczny namiestnik Królestwa Polskiego**,** czy gen. Iwan Paskiewicz, który stłumił powstanie listopadowe.

Ale to zamierzchłe dzieje. Ostatnie lata niepodległej Polski naznaczyły się kontrowersjami o zupełnie innym charakterze i pytaniami o nadużywanie autorytetu najwyższego polskiego odznaczenia. Wciąż jednak powracały dyskusje o zasadności wykorzystywania orderu jako narzędzia realizacji celów bieżącej polityki.