Ankara stawia czerwone linie, ale unika eskalacji. „Reakcja Turcji jest mocno wyważona”

Dr Karol Wasilewski z Ośrodka Studiów Wschodnich skomentował dla Zero.pl reakcję władz Turcji na atak Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran. Jak podkreślił, stanowisko Ankary było „mocno wyważone”. Ekspert zwrócił przy tym uwagę na napięte relacje między Turcją a Izraelem oraz na trudne stosunki między liderami obu państw.

Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan wygłasza przemówienie. (fot. IZZ HAZEL / Shutterstock)

• Prezydent Turcji mówił o „prowokacjach Netanjahu”.
• Doktor Karol Wasilewski wymienił powody trudnych relacji turecko-izraelskich.
• – Reakcję Turcji na dzisiejsze wydarzenia nazwałbym mocno wyważoną – podsumował.

Doktor Karol Wasilewski (Ośrodek Studiów Wschodnich, Instytut Badań nad Turcją) w rozmowie z Zero.pl odniósł się do reakcji Turcji na izraelsko-amerykański atak na Iran.

– Jedną z pierwszych reakcji Turcji było wydanie przez Dyrektoriat ds. Komunikacji dementi treści, które pojawiały się w mediach, jakoby do ataków na Iran wykorzystywana była turecka przestrzeń powietrzna. Po tych doniesieniach w Iranie pojawiały się głosy, aby zaatakować amerykańskie bazy również na terenie Turcji. Wydając dementi, rząd Tayyipa Erdoğana zdystansował się do ataków na Iran, ale również wyznaczył reżimowi ajatollahów czerwone linie.

– Komentując dzisiejszy atak USA i Izraela, prezydent Turcji mówił o „prowokacjach Netanjahu”. Erdoğan i Netanjahu nie pałają do siebie miłością.

Doktor Wasilewski wskazał przyczyny nieprzyjaznych stosunków pomiędzy Turcją a Izraelem.

– Po pierwsze stosunki turecko-izraelskie nie są najlepsze od 2010 r., kiedy to podczas próby przełamania blokady Strefy Gazy przez „Flotyllę Wolności” izraelscy żołnierze dokonali abordażu okrętu MV Mavi Marmara. W starciu na pokładzie zginęło ośmioro obywateli Turcji oraz Amerykanin tureckiego pochodzenia.

– Po drugie liderzy obu krajów wykorzystują się wzajemnie w polityce wewnętrznej jako straszaki.

– Po trzecie Turcja pod rządami Erdoğana pozycjonuje się na lidera świata muzułmańskiego i obrońcę ciemiężonych, a więc również Palestyńczyków. Prezydent Turcji w swoich wystąpieniach nie przebierał w słowach, nazywając premiera Izraela „drugim Hitlerem” a wydarzenia w Strefie Gazy – „ludobójstwem”.

– Turcy są też przekonani, że Izrael wykorzystuje swoją przewagę technologiczną i administrację USA do tego, aby zostać regionalnym hegemonem.

Turcja krytykuje Izrael, ale nie Stany Zjednoczone

Ekspert zwrócił uwagę na brak krytyki działań USA i prezydenta Donalda Trumpa ze strony prezydenta Turcji.

– Z drugiej strony trzeba zauważyć, że władze Turcji wiążą duże nadzieje na normalizację relacji ze Stanami Zjednoczonymi. Z tego powodu nie krytykują Donalda Trumpa.

[

Eksplozje w Dubaju i chaos na lotniskach. Nagrania po ataku na Iran](/news/eksplozje-w-dubaju-i-chaos-na-lotniskach-nagrania-po-ataku-na-iran)

[

Atak na Iran. Ważni dowódcy zabici w serii ataków?](/news/izrael-i-usa-postanowily-obalic-rzad-iranu-wazni-dowodcy-zabici-w-serii-atakow)

[

Atak USA i Izraela na Iran. Eksperci OSW o kulisach operacji i planach obalenia reżimu](/news/atak-na-iran-2026-cele-operacji-usa-i-izraela-analiza-osw)

– Zakończone w Genewie negocjacje nie przyniosły rezultatu. Warto wspomnieć, że Turcja apelowała, aby rozmowy między USA a Izraelem odbywały się w Stambule. Iran tę propozycję odrzucił. Nie chciał być postrzegany jako podrzędny względem Turcji.

Ekspert podkreśla, że równolegle turecki rząd podjął działania dyplomatyczne w odpowiedzi na atak USA i Izraela na Iran. Doszło do rozmów telefonicznych z ministrami spraw zagranicznych m.in. Iraku, Iranu, Arabii Saudyjskiej, Egiptu, Kataru, Syrii oraz Indonezji. W tych kontaktach Turcy namawiali do podjęcia wspólnych działań, choć – jak zaznacza ekspert – należy pamiętać, że Iran atakował amerykańskie bazy w części z tych państw.

– Turcy zaapelowali o rozwiązania dyplomatyczne. Sugeruje to, że na tę chwilę biorą pod uwagę scenariusz, że reżim w Teheranie przetrwa. Z kim innymi mieliby bowiem negocjować Amerykanie?

– Reakcję Turcji na dzisiejsze wydarzenia nazwałbym mocno wyważoną – podsumował.