Urąganie męce. Jak Seweryn i Frasyniuk w liście otwartym banalizują wołyńskie ludobójstwo

Istnieje u nas co najmniej wiekowa tradycja, najlepiej ucieleśniana przez przedwojenne „Wiadomości Literackie”, łączenia miłości do wszystkich nacjonalizmów świata z nienawiścią do jednego nacjonalizmu – polskiego. Jednak apel Seweryna–Frasyniuka „do wszystkich politycznych obozów” opublikowany w „Rz” przekracza granice tej (w sumie nudnej) ojkofobicznej maniery. Tu mamy bowiem do czynienia z próbą moralnego wywrócenia historii Polski w ogóle.

1. Winy wasze i nasze

Dla autorów Apelu do Wszystkich rachunek krzywd między Polakami a Ukraińcami (a piszą to w konkretnym wołyńskim kontekście) jest „niemożliwy do rozliczenia”. Ale czy naprawdę porównanie – na przykład – ludobójstwa, czyli planowej na pewnym terytorium zagłady całej społeczności, w tym kobiet, dzieci i starców, oraz z drugiej strony akcji odwetowych wobec zdolnych do noszenia broni mężczyzn, to rzecz za trudna „do rozliczenia”? Czy nie da się tu porównać przyczyn, skali i dokonać po prostu kwalifikacji moralnej? Czy ludobójstwo jest czymś tak banalnym jak brutalna rewizja w rodzinnym domu terrorysty z Ukraińskiej Organizacji Wojskowej?

Sprawiedliwość nakazuje oceniać czyny przez pryzmat kategorii, do jakiej należą. Jeżeli szukać analogicznych przykładów takiego podejścia – najbliższym (moralnie i geograficznie) jest postnazistowski rewizjonizm historyczny w Niemczech. Gdy Björn Höcke, lider radykalnego skrzydła niemieckiej AfD, mówi o bombardowaniu Drezna, że „nigdy w historii tak wielu ludzi nie zostało zabitych w tak krótkim czasie” – sugeruje, że pod pewnymi względami Niemcy doświadczyli nawet większych krzywd od narodów, które podbili i eksterminowali.

[

Odwaga i polityka. Dlaczego politycy boją się myśleć](/news/marek-jurek-polityka-odwagi-czy-polityka-strachu)

[

Zełenski, UPA i Order Orła Białego. „Ukraińska elita tego pożałuje”](/news/jasina-o-decyzji-zelenskiego-ws-upa-i-odebraniu-orderu-orla-bialego)

[

Ukraina w UE? Magyar podał warunek](/news/ukraina-w-ue-magyar-podal-warunek)

Ale nawet on tylko to sugeruje i nie pisze wprost o rachunkach „niemożliwych do rozliczenia”. Bo różnica między premedytowanym ludobójstwem i nawet brutalną próbą jego przerwania była do tej pory oczywista w kulturze Zachodu. Autorzy Apelu do Wszystkich próbują ją jednak unieważnić; w stosunku do Polaków.