Ten nowotwór rozwija się szybko i wcześnie daje przerzuty. Sprawdzaj znamiona

Czerniak należy do najbardziej agresywnych nowotworów złośliwych, a liczba zachorowań systematycznie rośnie. Dolnośląski NFZ przypomina, że wczesne wykrycie choroby daje nawet 97 proc. szans na całkowite wyleczenie. Szczególnie latem warto chronić skórę przed słońcem i uważnie obserwować wszystkie znamiona.

Narodowy Fundusz Zdrowia ostrzega przed czerniakiem i przypomina o podstawowych zasadach profilaktyki. Nowotwór ten stanowi około 2 proc. wszystkich diagnozowanych nowotworów, ale cechuje się szybkim wzrostem, wysoką śmiertelnością i dużą skłonnością do wczesnych przerzutów.

Według danych przytoczonych przez Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ zachorowalność na czerniaka podwaja się mniej więcej co dziesięć lat. W 2022 roku chorobę rozpoznano u ponad 4 tys. osób. Kobiety stanowiły 55 proc. pacjentów, a mężczyźni 45 proc.

Ryzyko wyraźnie wzrasta po 40. roku życia. Trzy czwarte wszystkich przypadków dotyczy osób mających co najmniej 50 lat, a najwięcej zachorowań odnotowuje się po sześćdziesiątce. W 2022 roku z powodu czerniaka zmarło blisko 1400 osób.

Czerniak może pojawić się nie tylko na skórze

Nowotwór najczęściej rozwija się na skórze wystawionej na działanie promieniowania UVA i UVB. Może powstać zarówno na istniejącym znamieniu, jak i na wcześniej niezmienionej skórze.

Czerniak może także wystąpić w obrębie błon śluzowych, między innymi w jamie ustnej, odbycie czy na sromie, a także w gałce ocznej. Przerzuty mogą pojawić się między innymi w węzłach chłonnych, płucach i mózgu.

Kto jest szczególnie narażony?

Ryzyko zachorowania jest większe u osób:

• o jasnej karnacji, blond lub rudych włosach, niebieskich oczach i licznych piegach,
• mających dużą liczbę znamion,
• które doznały oparzeń słonecznych, zwłaszcza w dzieciństwie,
• źle tolerujących słońce,
• przebywających długo w pełnym słońcu,
• mających w rodzinie przypadki czerniaka lub innych nowotworów skóry,
• korzystających z solarium.

Oglądaj skórę przynajmniej raz w miesiącu

NFZ zaleca, by co najmniej raz w miesiącu dokładnie obejrzeć skórę i sprawdzić, czy znamiona nie zmieniły kształtu, wielkości lub koloru. Trzeba też zwracać uwagę na nowe zmiany.

Sygnałem alarmowym powinny być również swędzenie, krwawienie lub pękanie znamienia. W takiej sytuacji należy szybko zgłosić się do dermatologa albo chirurga onkologa.

Latem warto unikać nadmiernego słońca między godziną 11:00 a 16:00. NFZ zaleca także stosowanie kremów z filtrem przez cały rok, noszenie ochronnej odzieży, okularów przeciwsłonecznych i nakrycia głowy. Należy również zrezygnować z opalania w solarium.

Wczesne wykrycie daje bardzo duże szanse na wyleczenie

W przypadku czerniaka czas ma szczególne znaczenie. Jak podaje NFZ, wczesne rozpoznanie daje aż 97 proc. szans na całkowite wyleczenie.

Podejrzane znamiona mogą zostać usunięte i przekazane do badania histopatologicznego. Jeżeli badanie potwierdzi czerniaka skóry lub błon śluzowych, pacjent może zostać zakwalifikowany do finansowanego przez NFZ programu lekowego.

Program obejmuje między innymi immunoterapię oraz leczenie ukierunkowane molekularnie. Z terapii mogą korzystać osoby dorosłe oraz młodzież od 12. roku życia, o ile spełniają kryteria medyczne. O zakwalifikowaniu pacjenta zawsze decyduje lekarz prowadzący.

Na Dolnym Śląsku program leczenia czerniaka realizują dwie placówki:

Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii
ul. Ludwika Hirszfelda 12 we Wrocławiu

oraz

Wojewódzkie Centrum Szpitalne Kotliny Jeleniogórskiej
ul. Michała Kleofasa Ogińskiego 6 w Jeleniej Górze.

---

Źródło: istotne.pl