Najdłuższy, czynny tunel kolejowy w Polsce jest na Dolnym Śląsku. Tyle mierzą jego komory. Powstał ponad 100 lat temu. Tak teraz wygląda

Przejdź do treści

1. Wiadomości

2. Sport

3. Biznes

4. Telemagazyn

5. Zdrowie

6. Edukacja

7. Opinie

8. Dom

9. Podróże

10. Kuchnia

11. Kobieta

12. Motofakty

13. Shownews

14. Agro

15. Nasza Historia

16. Strefa obrony

17. Gry i technologie

18. Eko

19. Okazje

20. Gazeta Online

21. Reklama

22. Zamów ogłoszenie w prasie

23. FotogrAI

e-Wydanie

Zaloguj się

Szukaj

IMGW ostrzega! Upalny tydzień we Wrocławiu

reklamaPrzejdź do strony

Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem

fot. Elżbieta Węgrzyn

Zobacz galerię\ (104 zdjęcia)\

Najdłuższy czynny tunel kolejowy w Polsce wciąż leży na Dolnym Śląsku, choć w Małopolsce na ukończeniu jest obiekt, który do zdeklasuje. Piękny, dwukomorowy tunel pod Małym Wołowcem rozpoczęto budować 150 lat temu i ukończono z okładem wiek temu, a wciąż są wątpliwości co do długości jego dwóch komór. Sprawdziliśmy ile naprawdę mierzy każda z nich. Zapraszamy na wycieczkę tropem tego cuda techniki na malowniczej linii kolejowej z Wałbrzycha do Kłodzka.

Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem ma dwie komory. Jedna jest nieczynna

• Najdłuższy czynny tunel kolejowy w Polsce jest na Dolnym Śląsku. Piękne portale, ciekawy szyb
• Tunel pod Małym Wołowcem to tak naprawdę dwa równoległe tunele - co warto o nich wiedzieć
• Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem - sprawdziliśmy ile naprawdę mierzą jego komory
• Pomysł na wycieczkę. Jak dojść do tunelu pod Małym Wołowcem?

Najdłuższy czynny tunel kolejowy w Polsce jest na Dolnym Śląsku. Piękne portale, ciekawy szyb

Zdaje się nie mieć końca. Po kilku krokach od wejścia do nieczynnej nitki tunelu pod Małym Wołowcem (720 m n.p.m.) otacza nas całkowita ciemność. To prawdziwe wyzwanie, by przejść ponad 1,6 km pod ogromną górą oczyma wyobraźni widząc tysiące ton kamieni nad głową.

\ \ Burzowo we Wrocławiu i regionie. Grad, przerwany koncert. Dziś "powtórka z rozrywki"? \ \ W piątek (31 lipca) po godzinie 20 front burzowy wkroczył na teren Dolnego Śląska od zachodu i południa. Około godz. 22 grzmiało już i padało we Wrocławiu. Pogoda pokrzyżowała szyki organizatorom Męsk...\ \ Mateusz Różański

Czytaj też:

• \ Zobaczyć "Gołębia". Gigantyczny hotel stał się wakacyjną "atrakcją". Mamy zdjęcia
• \ Tak minął pierwszy dzień Męskiego Grania. Mamy mnóstwo zdjęć z festiwalu

Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem to jeden z wyjątkowych cudów myśli inżynierskiej i trudu pracy ludzkich rąk. Położony jest między dzielnicą Podgórze w Wałbrzychu a Jedliną-Zdrój (Kamieńsk) na jednej z najpiękniejszych dolnośląskich linii kolejowych - nr 286. Ma on dwie nitki, ale tory pozostały już tylko w jednej z nich. W 2026 roku mija równo 150 lat od rozpoczęcia budowy jego pierwszej komory i przez ten okres był najdłuższym tunelem kolejowym drążonym metodą górniczą w skale na terenie Polski.

quiz

Wiosenny test wiedzy ogólnej. Ile punktów uda ci się zebrać? QUIZ

1/20

Wielka Niedźwiedzica to gwiazdozbiór nieba...?

PółnocnegoPołudniowego

Kolejne pytanie

- Tunel pod Małym Wołowcem na linii kolejowej Kłodzko Główne – Wałbrzych Główny jest nadal najdłuższym eksploatowanym tunelem kolejowym na terenie Polski - mówi Marta Pabiańska z zespołu prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., właściciela tego elementu infrastruktury kolejowej.

Jednak wkrótce dolnośląski tunel odda pierwsze miejsce na podium i miano najdłuższego tunelowi z pod Pisarzową/Mordarką w województwie małopolskim, który ma 3750 m długości. Nie jest on jeszcze oddany do eksploatacji.

\ \ Tak 80 lat temu wyglądało życie na dolnośląskiej wsi. Zobaczcie unikatowe zdjęcia \ \ Z sentymentem oglądam te archiwalne zdjęcia dolnośląskiej wsi, bo od razu przypominają mi się wiejskie domy moich babć – Emilki i Jasi, stryjenki Wisi, wujostwa, którzy po II wojnie światowej przyjech...

Portale tunelu od strony Jedliny-Zdroju są pięknie wykończone i wyłożone kamiennymi bloczkami.

Elżbieta Węgrzyn

Tunel pod Małym Wołowcem to tak naprawdę dwa równoległe tunele - co warto o nich wiedzieć

• Dwukomorowy tunel złożony z dwóch równoległych komór jednotorowych powstał w latach 1876-1879 - mowa o obecnie nieczynnej południowej komorze. Pociągi jeździły nią lat 90. XX w.

• Później (1907-1909/1912) powstała używana przez kolej do dziś północna komora. Źródła różnie podają termin jej ukończenia, zaś na jej portalu od strony Jedliny-Zdroju jest napis "1909-1911".

Źródła różnie podają termin jej ukończenia, zaś na jej portalu od strony Jedliny-Zdroju jest napis "1909-1911".

Elżbieta Węgrzyn

• Portale tuneli od strony Wałbrzycha są znacznie skromniejsze i wyglądają mniej efektownie, jednak stare zdjęcia i ryciny pokazują, że na początku XX w. miały równie piękne wykończenie.

• Wloty tuneli położone są na wysokościach 535 i 540 m n.p.m., a zatem jadący tędy pociąg faktycznie zjeżdża lub wjeżdża na inny poziom. Co ciekawe, obie komory były drążone "na wprost", dzięki czemu w obu widać "światełko", czyli oddalony o ponad 1,6 km wylot.

• Oba tunele mają kształt eliptyczny, są szerokie na 4,8 m i wysokie na 5,8 m. W czasie remontu

• Przejazd pociągu przez tunel trwa dużej niż 1 minutę.

Widać światełko w każdej nitce tunelu.

Elżbieta Węgrzyn

• Ciekawostką jest istniejący w okolicy ul. Krótkiej w Jedlinie-Zdroju komin wentylacyjny mający funkcję szybu wentylacyjnego nad starszą komorą. Tędy jeździły parowozy, a o tym, że tunel wymagał przewietrzenia świadczą skamieniałe zwały sadzy oblepiające ceglane ściany komory.

Wygląda jak mały schron, przypomina gołębnik. Ciekawie musiał wyglądać ten szyb, gdy tunelem przejeżdżał parowóz. A otworów spod daszku wydobywał się dym.

Elżbieta Węgrzyn

- Pomiędzy komorami tunelu jest kilka drożnych przejść, a we wnętrzu tego nieczynnego można spotkać tabliczki z niemieckimi napisami. Komin jest około połowy tunelu, nieco z boku, jego wlot jest zabezpieczony kratą- wspomina Stanisław Krzyśków, mieszkaniec Wałbrzycha, który turystycznie przeszedł ten tunel dwukrotnie w obu kierunkach.

Dalsza część materiału pod wideo

• W nowszej komorze doskonale widać wnęki awaryjne.

• Tunel przecina Rybnicki Grzbiet, czyli Góry Czarne (część Gór Wałbrzyskich) i łączy Kotlinę Wałbrzyską z Obniżeniem Noworudzkim. Miał on znaczenie strategiczne, powstał w po wojnie prusko-francuskiej, w której kolej stanowiła ważny atut w przegrupowywaniu wojsk.

Tak portale tunelu wyglądają w zimie

• \ Najdłuższy tunel kolejowy w Polsce i lodowe królestwo. Zobaczcie jak tu pięknie

Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem - sprawdziliśmy ile naprawdę mierzą jego komory

Paradoksalnie, choć tunel kolejowy pod Małym Wołowcem istnieje już ponad sto lat, to nadal ma swoje tajemnice. Źródła różnie podają dane odnośnie długości dwóch jego nitek. Dominuje teza, że są one różnej długości i jedna komora jest dłuższa od drugiej.

- Kilka lat temu, jak pierwszy raz odwiedziłem tunel byłem zaskoczony, że choć jego obie komory zaczynają się i kończą w tym samym miejscu oraz są równoległe, to publikacje mówią jak bardzo się one różnią długością. Byłem tam ponownie z grupą turystów i również oni podzielili moją wątpliwość. Nie dawało mi to spokoju i próbowałem coś ustalić na kolei, a także dzwoniłem do autorów tekstów o tunelu. Jednak dane o różnej długości komór pojawiają się nadal - wspomina nasz Czytelnik - pan Stanisław Krzyśków.

Pan Stanisław miał rację.

Wikipedia wzmiankuje różnicę długości 41 m - starsza, wyłączona nitka 1560 m; młodsza - 1601 m.

Słownik geografii turystycznej Sudetów\wskazuje te same długości, ale odwrotnie je przypisuje. Wg niego pierwszy - starszy tunel - ma 1601 metrów, a drugi - młodszy - mierzy 1560 metrów i że to on jest nieczynny.

Swoje wątpliwości wyrazili też badacze z portalu Polska.org, wskazując, że najdłuższa młodsza nitka tunelu wedle pomiarów ma 1605 m, ale źródła niemieckie mówiły, że obiekt jest krótszy o 25 m - 1580, co mogło oznaczać pomiary tunelu bez portali. Jednak w opisie Małego Wołowca pojawia się ponownie 1560 i 1601 metrów.

Zapytaliśmy o faktyczną długość obu komór tunelu u źródła. Kolej dementuje zamieszanie.

- Zgodnie z ewidencją obie komory tunelu pod Wołowcem Małym są równej długości - każda z nich ma po 1603 metrów - mówi Marta Pabiańska z PKP PLK S.A.

Zatem nitki są takiej samej długości, różnią się metryką i stanem technicznym.

- Za stan techniczny nitki tunelu wyłączonej z eksploatacji nadal odpowiadają Polskie Linie Kolejowe S.A. Ostatnie roboty w nieczynnej komorze były prowadzone w 2020 r. podczas remontu użytkowanej części tunelu. Wyremontowaliśmy przejścia ewakuacyjne pomiędzy komorami oraz wykonaliśmy prace przy wylocie szybu wentylacyjnego - zaznacza Pabiańska i dodaje, że stan techniczny obiektu jest na bieżąco monitorowany.

Tunel od strony Wałbrzycha.

Elżbieta Węgrzyn

A tu informacje o innym, nieistniejącym tunelu

• \ Nieistniejący tunel kolejowy Wrocław - Jelenia Góra: Pozostał po nim kamienny ślad?
• \ Nieistniejący tunel kolejowy w Wałbrzychu. Dlaczego zniknął z map?

Pomysł na wycieczkę. Jak dojść do tunelu pod Małym Wołowcem?

• Od strony Wałbrzycha do tuneli można dojść z dzielnicy Podgórze ul. Skłodowskiej-Curie lub ul. Nowy Dom. To kilkaset metrów od głównego skrzyżowania tej dzielnicy i DK35.

• W Jedlinie-Zdroju (Kamieńsku) portale tuneli kolejowych pod Małym Wołowcem znajdziecie w okolicy ul. Kłodzkiej. To blisko stacji kolejowej Jedlina Górna (Jedlina-Zdrój Borowa).

• Tunel ten jest wyjątkowym miejscem. Warto go zobaczyć można doskonale połączyć tę wizytę ze zdobywaniem lokalnych szczytów górskich jak Borowa (najwyższa w Górach Wałbrzyskich), Masyw Wołowca, czy platformy widokowe na szczytach w tej okolicy.

- Dodam, że za zgodą Spółki nieczynna nitka tunelu wykorzystywana jest okazjonalnie podczas zawodów biegowych organizowanych w ramach Festiwalu Górskiego Jedlina-Zdrój - mówi nasza rozmówczyni z PKP PLK S.A.

Zobaczcie zdjęcia tunelu od strony Wałbrzycha i Jedliny-Zdroju, a także szczytu Małego Wołowca i niesamowitego otworu wentylacyjnego tunelu(104 zdjęcia)

Najdłuższy, czynny tunel kolejowy w Polsce jest na Dolnym Śl...

Zobacz galerię\ (104 zdjęcia)\

A tu tunele drogowe powstałe na Dolnym Śląsku w ostatnich latach

• \ Największa budowa w regionie z lotu ptaka! Najnowsze zdjęcia
• [![Największa budowa w regionie postępuje! [ZDJĘCIA]\ Największa budowa w regionie postępuje! [ZDJĘCIA]
• [![Niesamowite tunele, drogi i mosty z lotu ptaka [ZDJĘCIA]\ Niesamowite tunele, drogi i mosty z lotu ptaka [ZDJĘCIA]
• \ S3 Kamienna Góra - Bolków: Tunele robią wrażenie -fotorelacja wrzesień 2022

\Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 10: Góry Wałbrzyskie, Pogórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, podred. Marka Staffy, Wrocław 2005.

• Tunel pod Małym wołowcem
• najdłuższy tunel kolejowy
• Góry Czarne
• góry wałbrzyskie
• tunel kolejowy
• kolej
• dolny śląsk zachwyca

---

Źródło: Gazeta Wroclawska - Dolny Slask